Dwa miesiące temu dziennikarkę TV Biełsat Kacię Andrejewą zwolniono z ciężkiego więzienia na Białorusi. Była tam ponad pięć i pół roku. Funkcjonariusze reżimu Łukaszenki zatrzymali ją, kiedy miała 22 lata. Relacjonowała wówczas protestu przeciwko sfałszowanym wyborom na Białorusi.
W czwartek Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich symbolicznie powitało Kacierynę na wolności.
Zdjęcie Kacieryny Andrejewej prezentowane w 2021 roku w siedzibie SDP w proteście przeciwko uwięzieniu białoruskich dziennikarzy przez reżim w Mińsku for. Jolanta Hajdasz
W czwartek okazało się, że uwolniona dziennikarka nie może pojawić się w siedzibie SDP w Warszawie mimo wcześniejszego potwierdzenia. Jej sytuacja nadal jest bardzo trudna, a w więzieniu na Białorusi z powodów politycznych nadal przebywa jej mąż, także dziennikarz. Ze względów bezpieczeństwa nie możemy na razie pisać więcej na temat ich sytuacji.
Znajomy represjonowanej na Białurusi Kaci, Aleksy Dzikawicki, były wicedyrektor TV Biełsat za czasów twórczyni i wieloletniej szefowej stacji Agnieszki Romaszewskiej, zobowiązał się do przekazania dziennikarce słów poparcia, kwiatów i tortu od SDP.
„Na Białorusi reżim więzi jeszcze kilkunastu dziennikarzy TV Biełsat” – przypomniał Dzikawicki. „Siedzą w warunkach bardzo ciężkich. Dodać należy, że na Białorusi więźniowie polityczni, tacy jak Kacia, mają żółte naszywki na strojach” – mówił były wiceszef Biełsatu.
Prezes SDP i dyrektor Centrum Monitoringu i Wolności Pracy SDP Jolanta Hajdasz przypomniała, że od wielu lat Stowarzyszenie i Centrum protestuje przeciwko uwięzieniu niezależnych dziennikarzy na Białorusi, m.in. Kaci Andrejewej i Andrzeja Poczobuta, który nadal siedzi w karnym obozie reżimu z Mińska. Od lat SDP wspiera też działania mające ich uwolnić.
„Ufam, że przyjdzie taki czas, kiedy nie tylko Kacia, ale wszyscy represjonowani na Białorusi dziennikarze i my spotkamy się tutaj w siedzibie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich” – mówiła prezes Hajdasz.
W konkursie SDP o nagrodę im. Stefana Żeromskiego za publikacje o tematyce społecznej wyróżnienie otrzymała redaktor Monika Borkowska za reportaż „Psychotropy w domu dziecka” wyemitowanym w Telewizji Republika. Jak sama wspomina, skala problemu i jego wymiar, a także brak reakcji spowodowały, że uznała za konieczne, by zająć się tą bulwersującą sprawą:
„Zmowa milczenia jest charakterystyczna dla takich spraw. Zadzwonili do mnie ludzie, którzy powiedzieli, że mają dość już patrzenia na cierpienie tych małych dzieci. Ta skala była spora. Najmłodsze DZIECKO, faszerowane psychotropami w tym miejscu miało 8 MIESIĘCY. To są tak małe dzieci. To są bezbronne istoty, które same nie mogą się obronić” – opowiadała Monika Borkowska z TV Republika. „
I kiedy dowiedziałam się, że jest zmowa milczenia, bo lokalne media nie chcą zabierać głosu w tej sprawie, prezydent Łodzi Hanna Zdanowska i lokalni politycy związani z Koalicją Obywatelską także nie chcą nic robić, twierdzą, że tematu nie ma i zamiatają go pod dywan, to byłam pewna, że ten temat trzeba poruszyć. I że jesteśmy jedyną deską ratunku dla tych dzieci, żeby udowodnić i pokazać Polsce co tam się dzieje. […]” – podkreśliła dziennikarka
Bardzo mnie cieszy, że po publikacji powstał w Sejmie zespół parlamentarny, który zajmuje się takimi sprawami i okazuje się, że problem jest szerszy. I może nie dotyczyć tylko tego jednego domu dziecka. […] I wreszcie lokalna władza musiała przyznać, że problem jest i nie da się go już zamiatać pod dywan” – powiedziała Borkowska w wywiadzie dla sdp.pl, który przeprowadziła z dziennikarką Łukasz Brodzik.
Redaktor Mariusz Pilis , nagrodzony za publikacje w obronie prawdy i sprawiedliwości, w szczególności za film dokumentalny „21.37” i za film dokumentalny „Polska. Pełzający zamach stanu?” podczas gali 32. EDYCJI KONKURSU STOWARZYSZENIA DZIENNIKARZY POLSKICH powiedział, że nie spodziewał się, jak wielki wpływ na Polaków miał moment śmierci św. Jana Pawła II:
„Kiedy zaczynałem film 21:37, film w dwudziestą rocznicę śmierci papieża – właściwie powinien się nazywać 21:38 – bo tak naprawdę to jest film o nas – nie miałem wtedy zielonego pojęcia jak głęboko tkwi pamięć o Janie Pawle II w nas wszystkich. A na pewno o tamtym momencie, który gdzieś nas wystopował, zatrzymał, spowodował że w zupełnie inną stronę zaczęły chodzić nasze myśli i właściwie wszystko to, czym jesteśmy jako naród” – podkreślił Pilis:
„Wiele mediów wtedy w 2005 r. miało to poczucie, że w Polsce wszystko się zatrzymało i rzeczywiście nasz naród się jakoś zmienia, a na pewno uzewnętrznia pewne cechy nie widziane ani w starym świecie, ani w nowym świecie. Generalnie byliśmy wzorem dla wszystkich – przez moment. Ta chwila trwała krótko, ale była na tyle głęboka, że te świadectwa zostały w bardzo wielu ludziach” – powiedział Mariusz Pilis podczas Gali Konkursu Dziennikarskiego SDP.
Publicystka TV Republika Katarzyna Gójska, która otrzymała nagrodę za publikacje w obronie prawdy i sprawiedliwości, w szczególności za przygotowanie i prowadzenie DEBAT PREZYDENCKICH wyemitowanych w TV Republika w 2025 r., odbierając Laur SDP mówiła, że to poruszenie społeczne spowodowało, iż takie spotkania w ogóle mogły mieć miejsce:
„Każda z tych debat odbyła się głównie dlatego, że widzowie Telewizji Republika jej chcieli i ją wsparli finansowo. I to jest zadziwiający fenomen, bo w sytuacji ograniczania wolności słowa, momentami wręcz brutalnego – przy pomocy policji, czy agencji ochrony, znalazła się ogromna rzesza ludzi, która domagała się debaty i potrafiła się przeciwstawić się cenzurze. Bo my mamy w Polsce do czynienia z cenzurą. Ja to tak nazywam. I te debaty odbyły się właśnie dlatego, że te dziesiątki tysięcy osób powiedziało kryptodyktaturze, czy demokracji walczącej: DOŚĆ!”
Ta relacja to multimedialna próba podsumowanie naszego wielkiego Święta SDP, czyli Finału Konkursu Dziennikarskiego oraz uroczystej Gali, czyli ukoronowania naszej wielomiesięcznej pracy, aby nagrodzić najlepszy w Polsce dziennikarzy. Dziennikarzy kierujących się Prawdą a nie klikalnością – Rzetelnością a nie poklaskiem – Uczciwością a nie oddanie partyjnym układom. Nie jest to relacja chronologiczna. Staraliśmy się wymienić wszystkich (tylko nagrodzeni mogli na to liczyć) i ich pokazać, przeprowadzić wywiad. Niestety, nie jest możliwe, aby wszyscy znaleźli się w tej relacji. Mam jednak wrażenie, że w innych artykułach o Konkursie i Gali SDP tych osób jest jeszcze więcej.
Dziękujemy wszystkim za współpracę, za zaangażowanie w organizację i produkcję Gali.
Do zobaczenia w przyszłym, 2027 roku!
Tymczasem proszę przeczytać, zobaczyć…:
Transmisja i zdjęcia z Gali 32. Konkursu Dziennikarskiego z Nagrodami Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.
32. raz wręczymy Nagrody w Konkursie Dziennikarskim Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Uroczystość jest od prawie 40. lat zawsze ważnym wydarzeniem w polskim środowisku dziennikarskim. Przez najbliższe dni będziemy publikować zdjęcia, filmy, wywiady z Laureatami.
Rzecznik Prezydenta RP dr Rafał Leśkiewicz wspominał, jak rok temu też na Gali SDP wręczał nagrodę im. Janusza Kurtyki. „Teraz jestem tutaj jako reprezentant prezydenta Karola Nawrockiego, który pozdrawia Państwa bardzo serdecznie. Pan Prezydent bardzo sobie ceni pracę dziennikarzy niezależnych. Ceni ją szczególnie z jednego powodu. Powodu opisanego w Konstytucji RP, która tak często jest przywoływana, a tak rzadko jest rozumiana” – powiedział rzecznik prezydenta Nawrockiego.
Chodzi o artykuł 54 Konstytucji. „Ten artykuł gwarantuje nam wszystkim wolność słowa, wolność wypowiedzi, ale także, w ustępie drugim, wskazuje się zakaz stosowania cenzury prewencyjnej, czy ograniczania tej wolności słowa” – zaznaczył Leśkiewicz.
„Stanowicie Państwo niezwykle ważną grupę dziennikarzy, którzy w sposób otwarty, a często w sposób jednoznaczny, prezentujecie własne ustalenia, to co robicie w toku waszej codziennej pracy. Stanowicie niezwykle istotną grupę, która często a może przede wszystkim odpowiada za to, aby kontrolować władzę, pokazywać ważne problemy społeczne (…). To wymaga odwagi, często nawet heroizmu, ale wymaga też ogromnej rzetelności” – mówił uczestnikom Gali Konkursu SDP rzecznik prezydenta Karola Nawrockiego.
***
Ks. Jarosław Wąsowicz, kapelan prezydenta Karola Nawrockiego powiedział, że też czuje się wyróżniony, bo współpracuje z wyróżnionym Nagrodą Specjalną SDP kwartalnikiem Rakowiecka 37. Kapelan przypomniał mszę z udziałem delegacji SDP i innych dziennikarzy, m.in. z mediów konserwatywnych w kaplicy prezydenckiej w Wielkim Tygodniu.
„Dziękuję za waszą ciężką pracę” – zwócił się do uczestów gali Konkursu Dziennikarskiego SDP ks. Wąsowicz. „Kaplica Pałacu Prezydernckiego jest otwartym miejscem, do którego chcemy zapraszać tych wszystkich ludzi, dzięki których pracy Polska jest jeszcze polska…” – powiedział dziennikarzom duchowny.
Jury przyznało nagrody, wyróżniena i specjalne nagrody i honorowe tytuły.
Najważniejszą nagrodą przyznawaną przez Zarząd Główny Stowarzyszenia jest LAUR SDP. W tym roku otrzymał go red. Tomasz Sakiewicz, prezes TV Republika.
Jurorzy przyznali też inne Nagrody Specjalne m.in:
Krzysztofa Stanowskiego, założyciela i red. naczelnego Kanału Zero za twórcze i owocne wykorzystanie zawodu dziennikarza w kampanii prezydenckiej 2025
zespołu Autorów i Współpracowników miesięcznika „Rakowiecka 37” za konsekwentne dokumentowanie i promowanie historii Żołnierzy Wyklętych i innych ofiar systemu komunistycznego na łamach czasopisma
zespołu Autorów i Współpracowników Tygodnika Solidarność z okazji Jubileuszu 45-lecia istnienia
Nagrodę Wolności SłowaSDP otrzymała Katarzyna Gójska za przygotowanie i prowadzenie debat prezydenckich wyemitowanych w TV Republika w 2025 r.
II Nagroda Wolności Słowa SDP przypadła Mariuszowi Pilisowi z wPolsce24 za film dokumentalny „21.37” premiera 2 kwietnia 2025 r. Kraków i za film dokumentalny „Polska. Pełzający zamach stanu?” premiera 27.05.2025, podczas CPAC Rzeszów i w telewizji w Polsce24.pl.
Nagrodę Watergate za publikacje śledcze dotyczące poważnych nieprawidłowości w jednym z państwowych gigantów – KGHM Miedź, jury Konkursu SDP przyznało Piotrowi Nisztorowi z TV Republika.
II Nagrodę Watergate otrzymała Anitra Gargas za publikacje dotyczące rozbiajania Grupy Azoty i czystek w PKP Cargo.
W sumie przyznano Nagrody SDP w 11 kategoriach, są też nagrody i wyróżnienia, m.in. za opublikowane w 2025 roku książki.
wywiady – Łukasz Brodzik
fot. i wideo w tekście i opracowanie Hubert Bekrycht
fot. zdjęcia czołówki Michał Sujeta
Wykaz nagrodzonych w Konkursie Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich prac poniżej:
Jurorzy przyznali też inne Nagrody Specjalne m.in:
