Z opóźnieniem rozpoczęło się piątkowe posiedzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Opóźnienie dotyczy także sprawy, o którą od lat walczy SDP, bo mimo zapowiedzi nie poznaliśmy dziś kluczowej decyzji NSA w sprawie Domu Dziennikarza przy ul. Foksal 3/5 w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny przełożył ogłoszenie wyroku na 1 października br.
Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich reprezentowała prezes Jolanta Hajdasz. Sąd wysłuchał mów końcowych. W imieniu SDP przemawiał mec. Artur Wdowczyk.
Proces zakończył się, ale, wbrew zapowiedziom nie było dziś wyroku. Poinformowano, że 1 października br. NSA ogłosi wyrok. Od tej decyzji sądu zależy to, czy środowisko dziennikarskie będzie mogło nadal użytkować nieruchomość przy ul. Foksal 3/5 w Warszawie, czyli Dom Dziennikarza.
Więcej na ten temat w relacji, którą już wkrótce opublikujemy na portalu.
fot. Jolanta Hajdasz
Poniżej przypominamy konferencję prasową „W obronie Domu Dziennikarza”, która odbyła się 15 września.
Zarząd Główny Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich uczcił jubileusz 100-lecia Tygodnika Katolickiego „Niedziela”. 15 września 2026 r. podjął uchwałę, w której wyraża „najwyższy szacunek i uznanie” dla pisma, którego pierwszy numer ukazał się 4 kwietnia 1926 roku.
To gest środowiska dziennikarskiego wobec tytułu, który przez wiek towarzyszył Kościołowi i Polsce: w II Rzeczypospolitej, w latach wojny, w czasie komunistycznego milczenia i po odrodzeniu w 1981 roku.
Sto lat etosu, nie tylko historii
W podjętej uchwale SDP honoruje stuletni, wybitny dorobek redakcji w budowaniu etosu polskiego dziennikarstwa, kształtowaniu postaw patriotycznych, obronie wartości chrześcijańskich oraz niezłomnej postawie w trudnych okresach polskiej historii, w tym podczas zawieszenia działalności przez totalitarne władze komunistyczne.
SDP podkreśliło nie tylko długowieczność tytułu, lecz wierność misji: słowo w służbie prawdy, Ojczyzny i wiary.
Nagroda Specjalna, dyplom i list gratulacyjny
Wyrazem uznania „dla zasług «Niedzieli» dla kultury narodowej i wolności słowa” będzie – zgodnie z uchwałą – przyznanie redakcji Nagrody Specjalnej SDP oraz okolicznościowego Dyplomu Honorowego SDP wraz z Listem Gratulacyjnym, złożonych na ręce obecnego redaktora naczelnego i całego zespołu.
To wyróżnienie ma charakter zbiorowy. Docenia nie jedną osobę, lecz ciągłość pokoleń: od bp. Teodora Kubiny, który powołał tygodnik dla ludu diecezji częstochowskiej, przez redaktorów czasu próby, po dzisiejszy Instytut Niedziela – z tygodnikiem, portalem, studiem, „Magazynem Niedzieli” i jubileuszowymi publikacjami.
Wyjątkowy Jubileusz
Rok 2026 jest dla „Niedzieli” czasem dziękczynienia. Uroczystości stulecia zaplanowano na 18 września. Obchody objął patronatem Prezydent RP Karol Nawrocki. Dzieje pisma, sylwetki ludzi i publikacje jubileuszowe zebrano na stronie 100lat.niedziela.pl.
Decyzja SDP wpisuje się w ten rok jako głos z zewnątrz: nie tylko Kościół i Czytelnicy, ale także ogólnopolskie stowarzyszenie dziennikarzy widzi w „Niedzieli” część kultury narodowej i historię wolności słowa.
„Uroczyste wręczenie Nagrody Specjalnej SDP dla Niedzieli zaplanowane jest na 15 października 2026 roku w Domu Dziennikarza przy ul. Foksal 3/5 w Warszawie” – przekazała prezes SDP Jolanta Hajdasz.
Łukasz Brodzik
graf. Niedziela
Uchwała SDP z 15 września 2026 roku:
1.
Zarząd Główny Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich pragnie wyrazić swój najwyższy szacu-nek i uznanie dla Tygodnika Katolickiego „Niedziela” z okazji przypadającego w 2026 roku jubileuszu 100-lecia istnienia pisma, którego pierwszy numer ukazał się 4 kwietnia 1926 roku.
2.
Zarząd Główny SDP honoruje stuletni, wybitny dorobek redakcji w budowaniu etosu pol-skiego dziennikarstwa, kształtowaniu postaw patriotycznych, obronie wartości chrześcijań-skich oraz niezłomnej postawie w trudnych okresach polskiej historii, w tym podczas zawie-szenia działalności przez totalitarne władze komunistyczne.
Wyrazem uznania dla zasług „Niedzieli” dla kultury narodowej i wolności słowa będzie przyznanie Redakcji Nagrody Specjalnej SDP oraz okolicznościowego Dyplomu Honorowego SDP wraz z Listem Gratulacyjnym, skierowanym na ręce obecnego Redaktora Naczelnego oraz Zespołu Redakcyjnego. (…)
W Bazylice Świętego Krzyża w Warszawie z okazji jubileuszu 400-lecia tej jednej z najbardziej znanych i rozpoznawalnych parafii w stolicy odbyły się uroczystości kościelne z udziałem metropolity warszawskiego arcybiskupa Adriana Galbasa. Świątynia, oprócz wielu pamiątek religijnych i narodowych (rzeźba Chrystusa przy wejściu i wmurowane w drugi filar kościoła serce Fryderyka Chopina), ma teraz także, umieszczone z okazji uroczystości, nowe epitafium ku czci Wielkiego Jałmużnika Warszawy, którym w XVIII wieku był ksiądz Gabriel Piotr Baudouin.
Wielki Jałmużnik Warszawy ksiądz Gabriel Piotr Baudouin CM (1689-1768) był pomysłodawcą okien życia. W 1732 roku założył działający do naszych czasów Domu opieki nad dziećmi, tzw. Dom Podrzutków. Był inicjatorem budowy Szpitala Generalnego Dzieciątka Jezus (1754-1761).
„Niezłomny w angażowaniu dla dzieł charytatywnych przedstawicieli wszystkich warstw społecznych” – napisano o księdzu Gabrielu Piotrze Baudouin na stronie internetowej parafii pw. Świętego Krzyża w Warszawie.
Tablica autorstwa artysty rzeźbiarza Karola Badyny opatrzona jest podobizną duchownego i napisem „Ks. Gabriel Piotr Baudouin 5 IV 1689 – 10 II 1768 Misjonarz Św. Wincentego à Paulo. Założyciel Domu dla Dzieci Porzuconych i Szpitala Dzieciątka Jezus w Warszawie”.
O uroczystościach jubileuszowych parafii pw. Świętego Krzyża w Warszawie poinformowała Archidiecezja Warszawska na swoim portalu: „W święto Podwyższenia Krzyża Świętego metropolita warszawski przewodniczył Mszy Świętej odpustowej wieńczącej jubileusz 400-lecia istnienia parafii. Podczas uroczystości poświęcono także dzwon św. Michała Archanioła” – podano.
Parafia jest także bliska członkom Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, na jej terenie stoi nasza siedziba przy ul. Foksal 3/5. To w Bazylice Św. Krzyża odbywają się uroczystości kościelne związane SDP. Tutaj modlimy się za dusze Zmarłych Członków SDP, tutaj też przeżywamy uroczystości ważne dla dziennikarzy. W listopadzie, właśnie w świątyni przy Krakowskim Przedmieściu 3 w Warszawie będzie msza święta z okazji jubileuszu 75-lecia Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.
W uroczystościach jubileuszowych z okazji 400-lecia parafii pw. Świętego Krzyża brała też udział nasza Koleżanka z Zarządu Głównego SDP Anna Popek.
Relacja z uroczystości – portal Archidiecezji Warszawskiej:
Tym razem do programu NOTACJE Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich red. Tadeusz Płużański zaprosił Mateusza Wyrwicka dziennikarza i publicystę katolickiego.
Jednym z wielu wątków rozmowy były zbrodnie totalitarnych reżimów na Polakach. Konsekwencje represji sowieckich i niemieckich widać – zdaniem Wyrwicha – do dziś. Słynący z ostrych komentarzy publicysta powiedział w Notacjach SDP, że obecnie piętno autorytarnych rządów widać w Polsce wyraźnie, ale nie chodzi już tylko o przeszłość. „Walczymy z agenturą rosyjsko-niemiecką” – zaznaczył.
Cała rozmowa w Notacjach SDP na kanale YT – link poniżej.
***
Mateusz Wyrwich urodził się 21 września 1951 roku. Ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim. Publicysta jest z wykształcenia politologiem. Rozpoczynał pracę dziennikarską w 1980 roku a rok później był już w „Tygodniku Solidarność”.
W latach 1982 – 1989 pisał wydawnictwach podziemnych, m.in. takich jak „Tygodnik Wojenny” i „Samorządna Rzeczpospolita” oraz w prasie polonijnej USA.
Po 1989 roku publikował w wielu czasopismach. Były to „Spotkania”, „Nowe Państwo”, „Życie”, „Tygodnik Solidarność”,
Związany z prasą katolicką m.in. „Przewodnikiem Katolickim” i „Niedzielą”. Jest także komentatorem w mediach konserwatywnych. Słynie z reportaży prasowych o tematyce społecznej i historycznej. Pisze również scenariusze, jest autorem reportaży telewizyjnych, słuchowisk i książek
Jednymi z wielu publikacji Mateusza Wyrwicha są „Łagier Jaworzno” z 1995 roku, „Czarne i białe” wydane w 2000 roku oraz „W celi śmierci”, którego pierwsze wydanie ukazało się w 2002 roku a także seria „Kapelani Solidarności 1980 – 1989”.
***
Z okazji tegorocznego jubileuszu 75-lecia utworzenia SDP, postanowiliśmy przybliżyć sylwetki niektórych polskich pisarzy, dziennikarzy, publicystów, ludzi związanych z mediami oraz z SDP. Cykl Notacje SDP to właśnie wywiady ze znaczącymi postaciami naszego środowiska. Rozmowy prowadzi publicysta wPolsce24 Tadeusz Płużański, dziennikarz od lat zajmujący się historią.
Program realizowany jest we współpracy z kanałem TAK.
Jolanta Hajdasz, Michał Karnowski i Andrzej Klimczak to reprezentanci Zarządu Głównego SDP na jubileuszowym XXXV Forum Ekonomicznym w Karpaczu, największej i najważniejszej w Europie Środkowej-Wschodniej międzynarodowej konferencji polityczno-gospodarczej. Wzięło udział ponad 6 tysięcy uczestników, przez trzy dni odbyło się ponad 500 debat i dyskusji panelowych. Partnerem strategicznym Forum było CMWP SDP.
Sztuczna inteligencja nie zabije dziennikarstwa, nikt z nas się tego nie obawia, choć oczywiście zmienia ona organizację pracy i modele finansowania mediów. Powszechny dostęp do tego narzędzia zmniejsza liczbę miejsc pracy w mediach to oczywiste, ale największe wyzwania na dziś w komunikacji masowej są natury ideowej, bo musimy znaleźć odpowiedź na pytanie jak sprawić, by prawda wygrywała walkę o uwagę odbiorców, czy jak reagować na fake newsy i dezinformację nie zwiekszając tym samym ich zasięgów – powiedziała prezes SDP Jolanta Hajdasz otwierając panel dyskusyjny pod patronatem CMWP SDP pt. „Lajki i zasięg zamiast papieru – media i informacja w erze cyfrowej”. Więli w nim udział dziennikarze i medioznawcy , w tym Barnabás Heincz, redaktor naczelny Hype&Hyper – z Węgier, redaktorzy Domenico Ercoli z Włoch, Arnout Le Clerq z Holandii i Péter Pető z Węgier oraz Roksana Bralczyk ekspertka ds. komunikacji w firmie prywatnej. Panel ten był ostatnim, podsumowującym dyskusje prowadzone na tzw. AI Forum. W tym roku sztuczna inteligencja i problemy z jej odpowiedzialnym wdrażaniem to jedne z najczęściej poruszanych tematów, Wiele uwagi poświęcono także cyfryzacji jako szansie na unowocześnienie struktur państwowych.
Michał Karnowski m.in. wziął udział w dyskusji o przyczynach i skutkach zacierania granicy podziału na lewicę i prawicę, gdy ruchy lewicowe przesunęły punkt ciężkości z kwestii ekonomicznych na obyczajowe to niszę, którą kiedyś wypełniała lewica zajął tzw. „prawicowy populizm” łączący postulaty prospołeczne i konserwatywne. Czy wobec tego tradycyjny podział, ciągle obecny w przestrzeni publicznej ma jeszce sens? – na to pytanie odpowiadali uczestnicy panelu pt. Zatarta granica w polityce.
W tej debacie wzięli udział m.in. Nikoloz Kawelaszwili z Uniwersytetu im. Ilii Czawczawadze z Gruzji oraz politycy z Polski poseł Krzysztof Sobolewski i senator Krzysztof Kwiatkowski. Z kolei Andrzej Klimczak, redaktor naczelny Forum Dziennikarzy brał udział w dsykusji pt. Nowe modele monetyzacji mediów – jak zarabiać w 2026 roku ? Wśród panelistów był m.in. Paweł Nowacki z Izby Wydawców Prasy i Bogusław Szewdo z Radia Leliwa.
Jednym z głośniejszych punktów programu Forum Ekonimicznego były rozmowy dziennikarza Krzysztofa Stanowskiego z byłym prezydentem Andrzejem Dudą oraz wicepremierem Władysławem Kosiniak – Kamyszem. Były prezydent podsumował dekadę swojej prezydentury, relacje polsko-ukraińskie oraz problematykę rosyjskiej dezinformacji, a prezes PSL-u i minister obrony mówił przede wszystkim o bezpieczeństwie Polski w kontekście zakupów i produkcji uzbrojenia.
Specjalną nagrodę Forum Ekonomicznego – Nagrodę Szkoy Głównej Handlowej odebrał Ryszard Florek, polski inżynier, przedsiębiorca, założyciel i prezes Fakro, od wielu lat sponsora w Konkursie SDP. Wręczył ją prof. Piotr Wachowiak, rektor SGH. Serdecznie gratulujemy!
15 września 2026 roku o godz. 12.00 odbędzie się konferencja prasowa SDP tuż przed kluczową decyzją NSA w sprawie Domu Dziennikarza przy ul. Foksal 3/5 w Warszawie. Od decyzji sądu zależy to, czy środowisko dziennikarskie będzie mogło nadal użytkować nieruchomość. Link do transmisji konferencji na portalu SDP.
18 września br. NSA ogłosi swoją decyzje kasacyjną od wyroku Sądu Wojewódzkiego (korzystnego dla SDP). Kasację tę wnieśli handlarze roszczeń reprywatyzacyjnych Elisabeth i Michał Sobańscy. Oni w tej sprawie przedstawiają się jako osoby, które nabyły prawa własności do Domu Dziennikarza od Antonio de Bourbon Obojga Sycylii, rzekomego spadkobiercy przedwojennych właścicieli nieruchomości przy Foksal. Już teraz, mimo braku podstaw prawnych, żądają od SDP ponad 10 milionów złotych za „bezumowne zarządzanie ich własnością”. Wszyscy wiemy, jak bardzo groźne są takie żądania i jak się mogą skończyć.
Dlatego w ocenie SDP ta najbliższa decyzja NSA jest kluczowa dla sprawy przyszłości Domu Dziennikarza. Chcemy więc poinformować opinię publiczną o zagrożeniach wynikających z działań małżeństwa Sobańskich oraz chcemy przypomnieć wyroki i decyzje prawne przyznające SDP prawo do użytkowania tego budynku. I chcemy poinformować o działaniach SDP, jakie podejmujemy od ponad 30 lat, by utrzymać status Domu Dziennikarza jako obiektu komunalnego, własności społecznej nas wszystkich.
Konferencja odbędzie się 15 września 2026 r. o godz. 12.00 w siedzibie SDP przy ul. Foksal 3/5 w sali A i będzie także transmitowana na portalu sdp.pl.
W imieniu ZG SDP na konferencję serdecznie zaprasza dr Jolanta Hajdasz, prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, dyrektor Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP.
W konferencji wezmą udział:
przedstawiciele Zarządu Głównego SDP, w tym Jolanta Hajdasz, prezes SDP, Krzysztof Skowroński, były prezes SDP i obecnie skarbnik Stowarzyszenia, Mariusz Pilis i Wanda Nadobnik, wiceprezesi SDP, Hubert Bekrycht sekretarz generalny SDP oraz członkowie Zarządu Głównego,
przedstawiciel kancelarii prawnej Spółka Prawnicza I & Z spółka cywilna kierowanej przez prof. Huberta Izdebskiego, mec. Jana Zielińskiego i mec. Tymoteusza Barańskiego czyli pełnomocników prawnych SDP w tej sprawie,
mec. Artur Wdowczyk, który w imieniu SDP w 2018 r. złożył zawiadomienie do Prokuratury o podejrzeniu przestępstwa fałszerstwa sądowego w Księgach Wieczystych Domu Dziennikarza; ówczesna wiceprezes SDP, a dziś prezes SDP, Jolanta Hajdasz składała wtedy osobiście wyjaśnienia w Prokuraturze, ale SDP do dziś nie otrzymało na to zawiadomienie żadnej odpowiedzi mimo iż upłynęło od tego czasu 8 lat,
Andrzej Maślankiewicz, sekretarz generalny SDRP; w tej sprawie oba stowarzyszenia dziennikarskie „mówią jednym głosem” czyli mają to samo zdanie.
Gościem łódzkiego oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich był Jacek Saryusz Wolski. Spotkanie było poświęcone głównie aktualnej sytuacji Unii Europejskiej i problemami, jakie niosą zmiany, planowane w jej strukturze.
Spotkanie odbyło się w najlepszym do organizacji tego typu wydarzenia miejscu, czyli Instytucie Europejskim Łodzi, którego Saryusz-Wolski był współzałożycielem pełniąc na początku lat 90. funkcję pełnomocnika Rządu ds. Integracji Europejskiej i Pomocy. Wieloletni eurodeputowany, negocjator traktatów i uczestnik kluczowych procesów integracyjnych przedstawił szeroką, analityczną i krytyczną ocenę obecnej sytuacji w UE, opartą na własnym doświadczeniu oraz obserwacjach z pracy w instytucjach europejskich.
Gość łódzkiego SDP nakreślił obraz Unii Europejskiej jako organizacji przechodzącej długotrwały kryzys polityczny i gospodarczy. Wskazał na stagnację ekonomiczną, utratę konkurencyjności wobec USA i Azji, rosnące bezrobocie oraz napięcia geopolityczne związane z wojną na wschodnich granicach. Zwrócił uwagę, że obecnie UE jest kierowana przez szeroką koalicję ugrupowań lewicowych i centrolewicowych, co – jego zdaniem – wpływa na kierunek podejmowanych decyzji.
Możliwe zmiany polityczne w UE
Wolski mówił, że mimo wielokrotnych zapowiedzi zmian, układ sił w Parlamencie Europejskim zmienia się powoli. Jego zdaniem realna korekta polityczna może nastąpić dopiero po serii wyborów w kluczowych państwach członkowskich we Francji, Hiszpanii, Włoszech i Niemczech. Zwrócił uwagę, że to właśnie te państwa – ze względu na swoją populację i siłę głosu w Radzie UE – decydują o większości kluczowych rozstrzygnięć. W opinii Jacka Saryusz-Wolskiego, gdyby sceny polityczne we Francji, Włoszech, Hiszpanii i Polsce przesunęły się w prawo możliwy byłby scenariusz gruntownych zmian w UE.
Według przedstawionej przez polityka analizy Francja może doświadczyć istotnego przesunięcia politycznego, jeśli w wyborach prezydenckich zwycięży Marine Le Pen; Hiszpania stoi przed możliwą zmianą rządu na bardziej konserwatywny; Włochy prawdopodobnie utrzymają obecny kurs pod przywództwem Giorgii Meloni; Niemcy zmagają się z rosnącym poparciem dla AfD, co – jak zauważył Wolski – budzi niepokój obecnych władz w Berlinie. Zmiany te mogą doprowadzić do powstania nowej większości w UE, bardziej sceptycznej wobec dalszej centralizacji.
Jednym z najważniejszych wątków spotkania była kwestia rosnącej centralizacji władzy w Unii Europejskiej. Wolski wskazał na liczne przykłady rozszerzania kompetencji instytucji unijnych poza ramy traktatów, m.in. w obszarach: polityki podatkowej, sądownictwa, energetyki, migracji, bezpieczeństwa i obrony, mediów i wolności słowa.
Budżet dla Zachodu i tłumienie krytyki
Podkreślił, że Unia coraz częściej działa tak, jakby była państwem, choć formalnie nim nie jest. Wskazał na mechanizmy warunkowości, które – jego zdaniem – mogą być wykorzystywane jako narzędzie nacisku na państwa członkowskie, uzależniając wypłatę środków od spełnienia arbitralnych kryteriów. Saryusz-Wolski omówił również projekt nowego budżetu unijnego, zwracając uwagę na: planowane cięcia w funduszach rolnych i regionalnych, powstanie nowego funduszu konkurencyjności, który – jak wskazał – może sprzyjać państwom zachodnim.
W dyskusji pojawił się również wątek dotyczący funkcjonowania mediów w UE. Chodzi o ograniczony dostęp konserwatywnych środowisk dziennikarskich do informacji z instytucji unijnych oraz na rosnącą rolę regulacji takich jak Digital Services Act czy European Media Freedom. Media liberalne i lewicowe są obecnie faworyzowane w UE a wszelkie głosy krytyki obecnych władz unijnych wyciszane.
Stowarzyszenie Dzienniarzy Polskich podpisało List otwarty organizacji pozarządowych do Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z apelem o dekryminalizację zniesławienia czyli z apelem o usunięcie z Kodeksu Karnego „bata na dziennikarzy” czyli artykułu 212. Od 8 lipca obowiązuje bowiem w Polsce tzw. Ustawa Anty SLAPP, ale chroni ona tylko przed pozwami cywilnymi. Za tę samą wypowiedź nadal można trafić na ławę oskarżonych i znaleźć się wsród osób karnie skazanych, co bywa obecnie dotkliwą szykaną – taka osoba nie może np. pełnić funkcji publicznych, czy wziąć kredyt w banku. Poza SDP i CMWP SDP Apel podpisały m.in. takie organizacje jak Sieć Obywatelska Watchdog Polska, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, ARTICLE 19 Europe, Izba Wydawców Prasy i kilkanaście innych .
Zdecydowaliśmy się podpisać ten Apel, bo chcemy realnie pomóc dziennikrzom regularnie nękanym procesami z 212 kk. Po naszym udziale w pracach komisji w Sejmie i Senacie i podpisanym przez nas Apelu do Prezydenta Karola Nawrockiego , by podpisał ustawę Anty SLAPP, wiemy, że głos naszego środowiska ma znaczenie przy pracach legislacyjnych dotyczących mediów i dziennikarzy, uznaliśmy więc że i przy tej inicjatywie nie będziemy stać z boku, tylko zaangażujemy się w tą sprawę mocno, by wspólnymi siłami spróbować doprowadzić do usunięcia z przestrzeni prawn ej kary więzienia za głoszenie opinii – powiedziała dr Jolanta Hajdasz, prezes SDP komentując dla portalu cmwp.sdp.pl. podpisanie przez SDP i CMWP SDP tego Apelu. To pierwsze od 2017 roku wspólne wystąpienie bardzo różnych od siebie organizacji w sprawie art. 212 kk, ufamy że będzie równie skuteczne, jak nasze współpraca przy przyjęciu przepisów ustawy Anty SLAPP – stwierdziła Jolanta Hajdasz .
Art. 212 nie jest przy tym przepisem martwym. Z danych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że w sądach rejonowych w I instancji z oskarżenia prywatnego skazano na jego podstawie 394 osoby w 2021 r., 435 w 2022 r., 438 w 2023 r. i 443 osoby w 2024 r. W samym 2024 r. 170 skazań dotyczyło kwalifikowanej postaci z art. 212 §2 k.k., czyli pomówienia za pomocą środków masowego komunikowania. W ośmiu takich sprawach orzeczono karę pozbawienia wolności, w siedmiu przypadkach warunkowo zawieszoną. Są to przy tym dane wyłącznie o osobach skazanych, a nie o wszystkich, które musiały przejść przez postępowanie karne. Skala rzeczywistego oddziaływania przepisu na uczestników debaty jest więc znacznie większa niż wynika z samych danych o skazaniach. Rzadko mówi się o tym w mediach tzw. głównego nurtu, ale wiele z tych spraw dotyczy dziennikarzy mediów konserwatywnych i prawicowych. CMWP SDP szacuje że rocznie obejmuje monitoringiem co najmniej 10-15 spraw z art. 212 , które w ocenie specjalistów CMWP SDP naruszają dziennikarską niezależność i zasadę wolności słowa demokratycznego państwa .
Rodzina, przyjaciele, przedstawiciele środowisk opozycji antykomunistycznej oraz dolnośląscy dziennikarze pożegnali we Wrocławiu śp. Helenę Lazarowicz – działaczkę „Solidarności” i „Solidarności Walczącej”, wydawcę oraz członkinię Oddziału Dolnośląskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Decyzją Prezydenta RP Karola Nawrockiego została pośmiertnie odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Uroczystości pogrzebowe śp. Heleny Lazarowicz odbyły się w środę 2 września na Cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida we Wrocławiu. W ostatniej drodze towarzyszyli jej najbliżsi, przyjaciele, dawni współpracownicy i przedstawiciele środowisk opozycji antykomunistycznej, z którymi przed laty działała na rzecz wolnej Polski.
Było to pożegnanie szczególnie bolesne również dla dolnośląskiego środowiska dziennikarskiego. Helena Lazarowicz była naszą Koleżanką z Oddziału Dolnośląskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Angażowała się w jego działalność, uczestniczyła także w pracach kapituły Konkursu Dziennikarskiego im. Romualda Lazarowicza – swojego męża, dziennikarza, wydawcy i działacza opozycji antykomunistycznej, zmarłego w 2019 roku.
Podczas uroczystości Helenę Lazarowicz wspominali m.in. jej bliscy i przyjaciele. Wracano pamięcią nie tylko do czasów wspólnej działalności opozycyjnej, ale również do prywatnych spotkań i wieloletnich przyjaźni. W tych wspomnieniach powracał obraz osoby odważnej i pracowitej, a jednocześnie ciepłej, skromnej i oddanej innym.
Pół wieku w służbie wolnego słowa
Życie Heleny Lazarowicz przez blisko pół wieku pozostawało związane ze słowem drukowanym. Urodziła się 24 maja 1956 roku w Raciborzu. Studiowała bibliotekoznawstwo na Uniwersytecie Wrocławskim, a już pod koniec lat 70. zaangażowała się w działalność opozycyjną.
W 1979 roku związała się z „Biuletynem Dolnośląskim”, jednym z najważniejszych niezależnych pism wrocławskiej opozycji. Mieszkanie Heleny i Romualda Lazarowiczów stało się jednym z miejsc jego przygotowywania i druku. Helena zajmowała się korektą, przepisywaniem tekstów na matryce oraz składaniem gotowych arkuszy. Sama po latach skromnie mówiła o technicznym charakterze swojej pracy, dodając jednak: „beze mnie i bez moich koleżanek nie byłoby tego pisma”.
Po powstaniu NSZZ „Solidarność” pracowała w małej poligrafii Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego, a następnie Zarządu Regionu Dolny Śląsk. Po wprowadzeniu stanu wojennego niemal natychmiast włączyła się w organizowanie podziemnego obiegu informacji. Pracowała jako redaktorka, maszynistka i składaczka pisma „Z Dnia na Dzień”.
Wiosną 1982 roku wraz z mężem zaangażowała się w tworzącą się „Solidarność Walczącą”. Współpracowała także z podziemnym Radiem Solidarność Walcząca, a przez wiele miesięcy pozostawała w ukryciu. Do Stowarzyszenia Solidarność Walcząca należała od 2010 roku.
Po odzyskaniu wolności nie rozstała się z działalnością wydawniczą. Pracowała m.in. w księgarni Ossolineum, a w 1995 roku wraz z Romualdem Lazarowiczem stworzyła Wydawnictwo Lena. Doświadczenie zdobyte w podziemnej poligrafii mogła odtąd wykorzystywać już bez cenzury – przy redakcji, korekcie, składzie i przygotowywaniu książek do druku.
Pożegnanie
Za działalność na rzecz wolnej Polski Helena Lazarowicz została w 2007 roku uhonorowana Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2016 roku Krzyżem Wolności i Solidarności.
Podczas uroczystości pogrzebowych przekazano również przyznany jej pośmiertnie przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie odebrały siostry śp. Heleny Lazarowicz.
Po Mszy św. rodzina, przyjaciele i znajomi odprowadzili ją na miejsce wiecznego spoczynku. Spoczęła w rodzinnym grobie, obok swojego męża Romualda Lazarowicza, z którym dzieliła życie, działalność opozycyjną i pracę wydawniczą.
Helena Lazarowicz zmarła 24 sierpnia 2026 roku. Miała 70 lat.
Dla naszego środowiska jej odejście oznacza stratę nie tylko zasłużonej działaczki opozycji i wydawcy, lecz przede wszystkim naszej Koleżanki – osoby przez całe życie wiernej wolnemu słowu i zaangażowanej w działalność Oddziału Dolnośląskiego SDP.
Helenko,
dziękujemy za Twoją pracę, odwagę i wszystkie lata służby wolnemu słowu. Będzie nam Ciebie brakowało.
Cześć Jej pamięci!
Oddział Dolnośląski Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich
Przewodnicząca Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Agnieszka Glapiak zażądała wyjaśnień w związku ze zwolnieniami w Redakcji Zagranicznej TVP w likwidacji. Pracę straciło pięcioro dziennikarzy TVP Wilno.
O kolejnym skandalu w TVP w likwidacji poinformowała na portalu X dziennikarka Maria Przełomiec, która przez wiele lat prowadziła w TVP m.in. Studio Wchód, zlikwidowane przez obecne władze prorządowej telewizji. Zwolniono Edytę Maksymowicz, Walentego Wojniłło, Renatę Widtman, Rajmunda Klonowskiego i Barbarę Jundo-Kaliszewską.
„Putin by lepiej nie wymyślił!”
Według tych informacji o cięciach personalnych w redakcji TVP Wilno miał zdecydować kierujący pionem zagranicznym w Telewizji Polskiej Michał Broniatowski. Był on m.in. szefem rosyjskiej agencji Interfax, a teraz kieruje Ośrodkiem Mediów dla Zagranicy TVP, w tym TVP World.
Maria Przełomiec ostro skrytykowała zwolnienia w TVP Wilno: „M.Broniatowski szef z TVP w likwidacji właśnie wysłał pożegnalny mail do zwolnionych z TVP Wilno znanych dziennikarzy. Edyta Maksymowicz, Walenty Wojniłło, Renata Widtman, Rajmund Klonowski, Barbara Jundo-Kaliszewska, kolejny cios w polskie media na Litwie, Putin lepiej by nie wymyślił!” – napisała na X Przełomiec.
M.Broniatowski szef z TVP w likwidacji właśnie wysłał pożegnalny mail do zwolnionych z TVPWilno znanych dziennikarzy.Edyta Maksymowicz,Walenty Wojniłło,Renata Widtman,Rajmund Klonowski,Barbara Jundo Kaliszewka, kolejny cios w polskie media na Litwie,Putin lepiej by nie wymyślił!
W tej sprawie nie ma na razie oficjalnego komunikatu TVP w likwidacji.
KRRiT chce wyjaśnień
Przewodnicząca Krajowej Rady Radiofonii Telewizji Agnieszka Glapiak wydała w czwartek oświadczenie umieszczone na profilu X KRRiT.
„Z dużym niepokojem przyjmuję doniesienia o zwolnieniu 5 doświadczonych dziennikarzy redakcji TVP Wilno. To kolejny cios w polskie media działające poza granicami kraju” – przekazała Glapiak.
„Media polonijne to język, kultura, tożsamość i więź Polaków z Ojczyzną. Nie można być obojętnym wobec dalszego osłabiania polskiego głosu za granicą” – dodała.
„Przewodnicząca KRRiT już wcześniej apelowała o ochronę mediów polonijnych, podkreślając, że są one elementem polskiej racji stanu” – przekazano na X Krajowej Rady.
📍 W związku z informacjami dotyczącymi sytuacji w redakcji #TVPWilno, dr Agnieszka Glapiak, Przewodnicząca KRRiT zażądała wyjaśnień od władz #TVP S.A. w likwidacji w tej sprawie.
💬 Z dużym niepokojem przyjmuję doniesienia o zwolnieniu 5 doświadczonych dziennikarzy redakcji…
Litewska poetka i antropolog Olga Ozarenkowa była gościem Klubu Publicystyki Kulturalnej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W środę wieczorem w spotkaniu wzięło udział kilkadziesiąt osób.
Prezes KPK SDP Teresa Kaczorowska podziękowała za tak duże zainteresowanie poezją a prezes SDP Jolanta Hajdasz podkreśliła, że spotkania z artystami na Foksal 3/5 w Warszawie są świadczą o otwartości SDP na środowiska twórcze.
„Klub Publicystyki Kulturalnej SDP ma swoją wieloletnią tradycję a po wakacjach wznawiamy te spotkania na Foksal 3/5” – podkreśliła prezes Hajdasz. „Zapraszamy na nasze spotkania ludzi szeroko rozumianej kultury w każdą pierwszą środę miesiąca” – przypomniała kierująca KPK SDP Teresa Kaczorowska.
W spotkaniu oprócz poetki Olgi Ozarenkowej wzięli udział aktorka Marta Zygadło, która czytała wiersze autorki, ich tłumacz i muzyk Antoni Muracki. A spotkanie prowadziła dziennikarka Barbara Czechmeszyńska-Skowron, która przypomniała, że Olga Ozarenkowa wydała ostatnio polsko-litewski zbiór swoich wierszy, jeden z wielu dwujęzycznych tomików, które świadczą o wielokulturowości jej rodziny, m.in. o korzeniach polskich, rosyjskich, litewskich, estońskich, białoruskich, ukraińskich, żydowskich i włoskich.
Od lewej: prowadząca spotkanie Barbara Czechmeszyńska-Skowron, poetka Olga Ozarenkowa
„Olga jest uosobieniem rodzin kresowych. (…) Mieszkała w północnej Rosji. (…) Młodość spędziła na Litwie, stąd obywatelstwo, potem był kilkuletni epizod w USA, gdzie była modelką a od 30 lat mieszka w Polsce” – zaznaczyła Barbara Czechmeszyńska-Skowron.
Wiersz „Plany na przyszłość” Olgi Ozarenkowej odczytała Marta Zygadło:
„Nie próbuję dogonić nikogo, nie ma sensu się ścigać i gnać
Pragnę zwolnić i pójść własną drogą
I stanąć
I wolną się stać”
(transkrypcja z interpretacji)
Poetka przywitała uczestników spotkania w nieszablonowy sposób. „Bardzo wszystkim dziękuję za to, że zostawiliście swoje ważne sprawy, przyjechaliście do centrum miasta, gdzie nie ma miejsca na parkowanie. Zaparkowaliście swoje dusze tu, na chwilę, ja mam nadzieję, że mam władzę” – powiedziała Olga Ozarenkowa.
„Myślę, że każdy ma takie specjalne miejsce, głęboko, głęboko w duszy, gdzie odkładamy, jak do szufladki najważniejsze wspomnienia” – podkreśliła poetka.
W trakcie spotkania z Olgą Ozarenkową teksty jej utworów śpiewał Antoni Muracki akompaniując sobie na gitarze.
zdjęcia ze spotkania Jolanta Hajdasz
***
Olga Ozarenkowa – poetka, obywatelka Litwy o wielokulturowych korzeniach. Z wykształcenia antropolożka, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku Etnologia i Antropologia Kulturowa. Wczesne dzieciństwo spędziła w Białozersku, miasteczku zbudowanym przez polskich zesłańców w europejskiej części północnej Rosji, gdzie jej rodzice, ichtiolodzy, dostali nakaz pracy. Mieszka w Warszawie od 28 lat. Stworzyła i prowadziła w latach 2004-2009 Centrum Informacji Turystycznej Litwy przy Ambasadzie Republiki Litewskiej w Polsce, za co została nagrodzona przez Prezydenta Wilna (2008). Właścicielka restauracji w sercu Warszawy, która dwukrotnie uzyskała rekomendację Michelin w 2025 r. i 2026 r.
Uważa, że „poezja jest jak EKG serca, gdzie każdy impuls jest zapisany słowem”. W swym artystycznym poetyckim pamiętniku preferuje krótkie formy, pełne skojarzeń i emocji zapisy przeżyć, wrażeń, wydarzeń chwili.
Mecenasem wielojęzycznych wydań poezji Olgi Ozarenkovej, nawiązującej kolejno do języków, którymi posługiwali się przodkowie poetki, jest Fundacja Pokolenia Pokoleniom w ramach swojego projektu Pokolenia Pokoleniom Art Kolektyw. Wydano dotychczas Olgi Ozarenko tom polsko-rosyjski i polsko-litewski, gotowy jest tom polsko-niemiecki, w przygotowaniu polsko-estoński i polsko-włoski.
W kolejnych NOTACJACH SDP Tadeusz Płużański gościł Jacka Łęskiego, dziennikarza śledczego, publicystę, świadka historii mediów po 1989 roku. Swoją pracę w TVP w latach 90. ubiegłego wieku Łęski wspomina jako bardzo wartościowe doświadczenie zawodowe. „To była próba dziennikarstwa, które nie boi się zadawać pytań spoza katalogu” – powiedział.
Jacek Łęski, rocznik 1965 – absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, dziennikarz publicysta, pracował m.in. w Rzeczpospolitej, Życiu, Radiu Plus, Telewizji Polskiej i Gazecie Wyborczej, gdzie pisał o aferze Pierwszego Komercyjnego Banku w Lublinie po czym aresztowano jego właściciela Davida Bogatina, którego objęła ekstradycja do USA. Był także dziennikarzem śledczym dziennika Życie.
Jacek Łęski wraz z Rafałem Kasprówem ujawnili powiązania rosyjskiego agenta Władimira Ałganowa z prezydentem RP Aleksandrem Kwaśniewskim („Wakacje z agentem”). Łęski i Kaspów opisali także mechanizm przejęcia Banku Powierniczo-Gwarancyjnego przez grupę związaną z Siergiejem Gawriłowem podejrzewanym o pracę dla sowieckich i rosyjskich służb specjalnych. Łęski opisał także aferę Laboratorium Frakcjonowania Osocza („Rzeczpospolita”).
Za teksty o Gawriłowie i LFO dostał pod koniec lat. 90. ub. w. dwukrotnie nagrodę Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Pracował dla firm PR. W 2016 roku wrócił do TVP, był dziennikarzem prowadzącym rozmowy, publicystą.
Po bezprawnym przejęciu przez rząd mediów publicznych w grudniu 2023 roku został dziennikarzem konserwatywnej telewizji wPolsce 24. Podczas rozmowy z Tadeuszem Płużańskim w złożonych z dwóch części NOTACJACH SDP (13), Jacek Łęski mówił o swojej karierze dziennikarskiej, najważniejszych artykułach, pracy w publicznej telewizji oraz min. pracy dla firm PR.
O początąch w TVP w latch 90. i ekipie tzw. pampersów – młodych konserwatywnych dziennikarzy (m.in. Piotr Semka i Jacek Kurski) mówił z dużym sentymentem. „To była próba dziennikarstwa, które nie boi się zadawać pytań spoza katalogu” – powiedział. Zdaniem Łęskiego ważne jest przede wszystkim zaufanie do dziennikarskich szefów. „Dziennikarz śledczy musi mieć pewność, że redakcja go nie zostawi” – podkreślił.
Łęski wspominał też pierwsze tygodnie po napaści Rosji na Ukrainę, gdzie był wtedy korespondentem TVP. Dziennikarz opisywał wiele dramatycznych momentów początku wojny. „Mogliśmy zginąć” – powiedział.
***
Z okazji tegorocznego jubileuszu 75-lecia utworzenia SDP, postanowiliśmy przybliżyć sylwetki niektórych polskich pisarzy, dziennikarzy, publicystów, ludzi związanych z mediami oraz z SDP. Cykl Notacje SDP to wywiady ze znaczącymi postaciami naszego środowiska.
Rozmowy prowadzi publicysta wPolsce24 Tadeusz Płużański, dziennikarz od lat zajmujący się historią.
Program realizowany jest we współpracy z kanałem TAK.
W poprzednich odcinkach Notacji SDP gośćmi byli Bronisław Wildstein, Wojciech Reszczyński, Jerzy Kłosiński, Jerzy Jachowicz, Janina Jankowska, Piotr Jegliński, Teresa Bochwic, Paweł Nowacki, Jan Pospieszalski i Marcin Gugulski oraz Piotr Zaremba, a także Tomasz Gutry.
„Klub Publicystyki Kulturalnej SDP ma swoją wieloletnią tradycję a po wakacjach wznawiamy te spotkania na Foksal 3/5” – podkreśliła prezes Hajdasz. „Zapraszamy na nasze spotkania ludzi szeroko rozumianej kultury w każdą pierwszą środę miesiąca” – przypomniała kierująca KPK SDP Teresa Kaczorowska.
Poetka przywitała uczestników spotkania w nieszablonowy sposób. „Bardzo wszystkim dziękuję za to, że zostawiliście swoje ważne sprawy, przyjechaliście do centrum miasta, gdzie nie ma miejsca na parkowanie. Zaparkowaliście swoje dusze tu, na chwilę, ja mam nadzieję, że mam władzę” – powiedziała Olga Ozarenkowa.
W trakcie spotkania z Olgą Ozarenkową teksty jej utworów śpiewał Antoni Muracki akompaniując sobie na gitarze.
