Kategoria: Napisali, powiedzieli

Gościem łódzkiego oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich był Jacek Saryusz Wolski. Spotkanie było poświęcone głównie aktualnej sytuacji Unii Europejskiej i problemami, jakie niosą zmiany, planowane w jej strukturze.

Spotkanie odbyło się w najlepszym do organizacji tego typu wydarzenia miejscu, czyli Instytucie Europejskim Łodzi, którego Saryusz-Wolski był współzałożycielem pełniąc na początku lat 90.  funkcję pełnomocnika Rządu ds. Integracji Europejskiej i Pomocy. Wieloletni eurodeputowany, negocjator traktatów i uczestnik kluczowych procesów integracyjnych przedstawił szeroką, analityczną i krytyczną ocenę obecnej sytuacji w UE, opartą na własnym doświadczeniu oraz obserwacjach z pracy w instytucjach europejskich.

Gość łódzkiego SDP nakreślił obraz Unii Europejskiej jako organizacji przechodzącej długotrwały kryzys polityczny i gospodarczy. Wskazał na stagnację ekonomiczną, utratę konkurencyjności wobec USA i Azji, rosnące bezrobocie oraz napięcia geopolityczne związane z wojną na wschodnich granicach. Zwrócił uwagę, że obecnie UE jest kierowana przez szeroką koalicję ugrupowań lewicowych i centrolewicowych, co – jego zdaniem – wpływa na kierunek podejmowanych decyzji.

Możliwe zmiany polityczne w UE

Wolski mówił, że mimo wielokrotnych zapowiedzi zmian, układ sił w Parlamencie Europejskim zmienia się powoli. Jego zdaniem realna korekta polityczna może nastąpić dopiero po serii wyborów w kluczowych państwach członkowskich we Francji, Hiszpanii, Włoszech i Niemczech. Zwrócił uwagę, że to właśnie te państwa – ze względu na swoją populację i siłę głosu w Radzie UE – decydują o większości kluczowych rozstrzygnięć. W opinii Jacka Saryusz-Wolskiego, gdyby sceny polityczne we Francji, Włoszech, Hiszpanii i Polsce przesunęły się w prawo możliwy byłby scenariusz gruntownych zmian w UE.

Według przedstawionej przez polityka analizy Francja może doświadczyć istotnego przesunięcia politycznego, jeśli w wyborach prezydenckich zwycięży Marine Le Pen; Hiszpania stoi przed możliwą zmianą rządu na bardziej konserwatywny; Włochy prawdopodobnie utrzymają obecny kurs pod przywództwem Giorgii Meloni; Niemcy zmagają się z rosnącym poparciem dla AfD, co – jak zauważył Wolski – budzi niepokój obecnych władz w Berlinie. Zmiany te mogą doprowadzić do powstania nowej większości w UE, bardziej sceptycznej wobec dalszej centralizacji.

Jednym z najważniejszych wątków spotkania była kwestia rosnącej centralizacji władzy w Unii Europejskiej. Wolski wskazał na liczne przykłady rozszerzania kompetencji instytucji unijnych poza ramy traktatów, m.in. w obszarach: polityki podatkowej, sądownictwa, energetyki, migracji, bezpieczeństwa i obrony, mediów i wolności słowa.

Budżet dla Zachodu i tłumienie krytyki

Podkreślił, że Unia coraz częściej działa tak, jakby była państwem, choć formalnie nim nie jest. Wskazał na mechanizmy warunkowości, które – jego zdaniem – mogą być wykorzystywane jako narzędzie nacisku na państwa członkowskie, uzależniając wypłatę środków od spełnienia arbitralnych kryteriów. Saryusz-Wolski omówił również projekt nowego budżetu unijnego, zwracając uwagę na: planowane cięcia w funduszach rolnych i regionalnych, powstanie nowego funduszu konkurencyjności, który – jak wskazał – może sprzyjać państwom zachodnim.

W dyskusji pojawił się również wątek dotyczący funkcjonowania mediów w UE. Chodzi o ograniczony dostęp konserwatywnych środowisk dziennikarskich do informacji z instytucji unijnych oraz na rosnącą rolę regulacji takich jak Digital Services Act czy European Media Freedom. Media liberalne i lewicowe są obecnie faworyzowane w UE a wszelkie głosy krytyki obecnych władz unijnych wyciszane.

Andrzej Berestowski

Przewodnicząca Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Agnieszka Glapiak zażądała wyjaśnień w związku ze zwolnieniami w Redakcji Zagranicznej TVP w likwidacji. Pracę straciło pięcioro dziennikarzy TVP Wilno.

O kolejnym skandalu w TVP w likwidacji poinformowała na portalu X dziennikarka Maria Przełomiec, która przez wiele lat prowadziła w TVP m.in. Studio Wchód, zlikwidowane przez obecne władze prorządowej telewizji. Zwolniono Edytę Maksymowicz, Walentego Wojniłło, Renatę Widtman, Rajmunda Klonowskiego i Barbarę Jundo-Kaliszewską.

„Putin by lepiej nie wymyślił!”

Według tych informacji o cięciach personalnych w redakcji TVP Wilno miał zdecydować kierujący pionem zagranicznym w Telewizji Polskiej Michał Broniatowski. Był on m.in. szefem rosyjskiej agencji Interfax, a teraz kieruje Ośrodkiem Mediów dla Zagranicy TVP, w tym TVP World.

Maria Przełomiec ostro skrytykowała zwolnienia w TVP Wilno: „M.Broniatowski szef z TVP w likwidacji właśnie wysłał pożegnalny mail do zwolnionych z TVP Wilno znanych dziennikarzy. Edyta Maksymowicz, Walenty Wojniłło, Renata Widtman, Rajmund Klonowski, Barbara Jundo-Kaliszewska, kolejny cios w polskie media na Litwie, Putin lepiej by nie wymyślił!” – napisała na X Przełomiec.

M.Broniatowski szef z TVP w likwidacji właśnie wysłał pożegnalny mail do zwolnionych z TVPWilno znanych dziennikarzy.Edyta Maksymowicz,Walenty Wojniłło,Renata Widtman,Rajmund Klonowski,Barbara Jundo Kaliszewka, kolejny cios w polskie media na Litwie,Putin lepiej by nie wymyślił!

— maria.przełomiec (@mariaprzeomiec) September 2, 2026

W tej sprawie nie ma na razie oficjalnego komunikatu TVP w likwidacji.

KRRiT chce wyjaśnień

Przewodnicząca Krajowej Rady Radiofonii Telewizji Agnieszka Glapiak wydała w czwartek oświadczenie umieszczone na profilu X KRRiT.

„Z dużym niepokojem przyjmuję doniesienia o zwolnieniu 5 doświadczonych dziennikarzy redakcji TVP Wilno. To kolejny cios w polskie media działające poza granicami kraju” – przekazała Glapiak.

„Media polonijne to język, kultura, tożsamość i więź Polaków z Ojczyzną. Nie można być obojętnym wobec dalszego osłabiania polskiego głosu za granicą” – dodała.

„Przewodnicząca KRRiT już wcześniej apelowała o ochronę mediów polonijnych, podkreślając, że są one elementem polskiej racji stanu” – przekazano na X Krajowej Rady.

📍 W związku z informacjami dotyczącymi sytuacji w redakcji #TVPWilno, dr Agnieszka Glapiak, Przewodnicząca KRRiT zażądała wyjaśnień od władz #TVP S.A. w likwidacji w tej sprawie.

💬 Z dużym niepokojem przyjmuję doniesienia o zwolnieniu 5 doświadczonych dziennikarzy redakcji…

— KRRiT (@KRRiT__) September 3, 2026

To nie była prosta produkcja, ale nigdy nie przyszło by mi do głowy, że będzie aż tak trudno – powiedziała Barbara Lorynowicz pytana o kulisy nakręcownego przez nią filmu dokumentalnego o Matce Teresie z  Kalkuty  w 1997 roku, roku śmierci Świętej założycielki zgromadzenia Misjonarek Miłości w Indiach. Barbara Lorynowicz to polska reżyserka, która swoją determinacją i desperacją zrealizowała unikatowe filmy o  najważniejszych autorytetach duchowych przełomu tysiąclecia . W swoich dokumentach pokazuje niezwykłe, intymne portrety Matki Teresy z Kalkuty, Jana Pawła II, Brata Rogera z Taize oraz Dalajlamy.  W zorganizowanym i prowadzonym przez red. Annę Popek spotkaniu  w Domu Dziennikarza  przy ul. Foksal 3/5  w środę, 26 sierpnia, Barbara Lorynowicz opowiadała jak powstały te legendarne filmy i dlaczego wciąż poruszają widzów na całym świecie.

Miało być szybko i tanio, bo na ten projekt za prezesury Ryszarda Miazka w TVP nie było w ogóle na tę produkcję pieniędzy. Pani Barbarze udało się pozyskać kilku prywatnych sponsorów , więc reżyserka poleciała z ekipą filmową do Kalkuty. I wtedy Matka Teresa złamała objczyk i zamiast krótkich zdjęć trzeba było czekać czy i kiedy wyjdzie ze szpitala. Pani Barbara nie poddała się, mimo iż prasa w Indiach raz po raz podawała coraz bardiej pesymistyczne informacje, że pobyt w szpitalu Matki Teresy potrwa co najmniej pół roku, albo minimum 3 miesiące…  Reżyserka w Indiach spędziła łącznie 40 dni, ale efekt pracy jej i calej ekipy jest unikatowy, zarejestrowała bowiem ostatnią przed śmiercią rozmowę z Matką Teresą. Gdy  5 września 1997 roku Święta zmarła,  reżyserka przebywała w USA, wywiady z nią przeprowadzały wtedy media z wielu krajów na całym świecie. Film, do którego prawa ostatecznie za niewielką część nakładów kupiła TVP (sfinansowano tylko postprodukcję), nie został wtedy w Polsce nawet wyemitowany.

W SDP odbyła się projekcja tego unikatowego obrazu. Jego tytuł to „Sekrety Matki Teresy”. Na archiwalnych zdjęciach Barbary Lorynowicz uwiecznione są także pokazy jej filmów sprzed 30 lat, jakie wówczas odbywały się w tej samej sali , w Centrum Prasowym Foksal.

Zobacz zdjęcia:

Cały wywiad Anny Popek z reż. Barabarą Lorynowicz jest dostępny  na POPCAST TV

link :

Mija 75 lat od założenia Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W związku z jubileuszem przypominamy niektóre epizody z historii organizacji dziennikarskich. Swoje dni chwały przeżywało SDP 45 lat temu, kiedy to po utworzeniu NSZZ Solidarność stowarzyszenie wspierało demokratyczne zmiany w kraju, to zręby nowoczesnych grup zawodowych powstały już przed II wojną światową. Po latach komunizmu działający za granicą Związek Dziennikarzy RP uznał odnowione po 1989 roku SDP za organizację mogącą kontynuować tradycję niezależnych związków dziennikarskich.

Pierwsze stowarzyszenia i syndykaty dziennikarzy na ziemiach polskich powstawały na początku XX wieku, m.in. w Krakowie i Warszawie. Po odzyskaniu przez Polskę suwerenności syndykaty rozwijały działalność nie tylko na rynku pracy i związkowym krajobrazie kraju.

Elita w kraju i na świecie

Na początku lat 30. XX w. powstał Związek Dziennikarzy Rzeczpospolitej Polskiej. Po wynegocjowaniu wraz z syndykatami Układu Pracy zaczęto mówić o silnym ruchu związków dziennikarskich. W 1938 roku ZDRP zrzeszał ponad 1200 członków. Do tego Związku zapisywali się wyłącznie dziennikarze zajmujący się pisaniem, właściciele pism, gazet, pracownicy techniczni prasy nie mogli być przyjęci do tego związku. Był on organizacją zawodową i elitarną, dostęp do niego był regulowany przepisami statutu ZDRP.

Po wybuchu II wojny światowej środowisko dziennikarskie uległo rozproszeniu. Ci, którym udało się wyjechać na zachód Europy, przystąpili do walki o utraconą niepodległość przy instytucjach powstającego na obczyźnie rządu polskiego na emigracji. Zaś ci, którzy zostali w kraju pod okupacją niemiecką i rosyjską, stali się grupą zawodową, która poddana została represjom. Byli aresztowani, rozstrzeliwani w miejscach kaźni takich jak Piaśnica na Pomorzu, Palmiry i Wawer pod Warszawą, las pod Lućmierzem niedaleko Łodzi i wiele innych miejsc. Rosjanie z kolei wysyłali masowo na daleką północ i Syberię.

Próby reaktywacji

W 1940 r. we Francji reaktywowano Związek Dziennikarzy RP. Powstał on dzięki tym członkom, którym udało się uciec z okupowanego kraju. Byli to korespondenci polskich agencji prasowych i gazet, ludzie związani z instytucjami rządu polskiego na emigracji. Podstawowym zadaniem odrodzonego ZDRP była działalność informacyjno-polityczna. Chodziło o to, aby sprawa odzyskania niepodległości Polski nie schodziła ze sceny polityki światowej i była wyzwaniem dla sumienia świata. Działalność związku tą wspierało blisko pół tysiąca polskich dziennikarzy rozsianych na całym świecie.

Z chwilą zakończenia wojny dziennikarze ci nie pogodzili się z politycznym kształtem powojennej Europy i świata ustalonym w Jałcie i Poczdamie. Wraz z likwidacją większości instytucji rządu polskiego na emigracji i rozwiązaniem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie ponad 500 zawodowych dziennikarzy pozostało bez pracy. Związek Dziennikarzy RP stał się organizacją, która starała się pomóc im znaleźć zatrudnienie.

Emigracja

Problem został stopniowo rozwiązany poprzez powstanie rozgłośni radiowych nadających w języku polskim. Zespoły polskie powstały mi.in. w Hiszpanii (Radio Madryt); przedłużono działalność i rozbudowano sekcję polską w Londynie w BBC; podobne zespoły powołano w Paryżu, Luksemburgu i Rzymie. W USA wzmocniono program polski Głosu Ameryki. Wydarzeniem szczególnym było powstanie Radia Wolna Europa w Monachium, które rozpoczęło działalność 3 maja 1952 r.

Działalność i zasługi Związku Dziennikarzy RP na emigracji jest historią nieznaną i niedocenioną. Warto przypomnieć kilka nazwisk prezesów tej organizacji: Zygmunt Nowakowski, Antoni Bogusławski, Bolesław Wierzbiański, Ludwik Rubel, Aleksander Bregman.

Najwybitniejszy z nich to Bolesław Wierzbiański, który w 1990 r. przyjechał do Polski i uznał, że odtworzone po Okrągłym Stole Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich godne jest przejęcia roli odgrywanej przez ZD RP. Polegała ona na walce o niepodległość i wolność naszej ojczyzny, której kształt w latach 1944-1989 był wynikiem międzynarodowych umów krzywdzących nas jako państwo i naród. Była to decyzja polityczna, z którą Polacy nigdy się nie pogodzili.

Klamra niepodległości

Bolesław Wierzbiański był tą osobą, która w 1947 r. powołała do życia Międzynarodową Federację Wolnych Dziennikarzy w proteście przeciwko usunięciu z Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy (IFJ) Związku Dziennikarzy RP. Do organizacji Wierzbiańskiego weszli dziennikarze z krajów okupowanych przez komunistów, oprócz Polaków byli tam dziennikarze Europy Środkowo-Wschodniej, Bałkanów i krajów Bałtyckich oraz Kaukazu. Organizacja ta rozrosła się i z czasem liczyła półtora tysiąca dziennikarzy z krajów zza żelaznej kurtyny. Jej zadaniem było informowanie świata o wydarzeniach w krajach poddanych komunistycznemu ustrojowi.

To dzięki Wierzbiańskiemu Jan Nowak-Jeziorański mógł skompletować zespół dziennikarski w polskiej sekcji Radia Wolna Europa. Bolesław Wierzbiański przez całe życie uważał, że członkowie Związku Dziennikarzy RP winni się kierować tolerancją poglądów politycznych i dbać o rzetelne informowanie odbiorców informacji.