Fundacja Archiwum Jana Olszewskiego serdecznie zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu „Widzenie na Rakowieckiej”, współorganizowane z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. W środę 15 października o godz.17.00 w dawnym budynku więzienia przy ul.Rakowieckiej 37 będziemy rozmawiać o sprawie zabójstwa księdza Jerzego Popiełuszki.
Gośćmi Tadeusza Płużańskiego będzie prokurator Andrzej Witkowski oraz działacz podziemnej „Solidarności” Krzysztof Wyszkowski. Wprowadzenie wygłosi prezes naszej Fundacji dr Justyna Błażejowska.
Uczestnicy spotkania będą mogli obejrzeć naszą wystawę „Męczennikowi Kościoła w Polsce. Ksiądz Jerzy Popiełuszko na podziemnych drukach z kolekcji Marka Jastrzębskiego.” oraz eskpozycję składającą się z oryginalnego umeblowania sali sądowej w Toruniu. Otrzymają również przedruk mowy końcowej mec. Jana Olszewskiego w „procesie toruńskim”.
Łączę wyrazy szacunku i pozdrowienia w imieniu Fundacji,
Grzegorz Górny, Bogdan Rymanowski, Ewa Czaczkowska, Magda Ogórek, ks. Henryk Zieliński i Jolanta Hajdasz to dziennikarze nagrodzeni w tegorocznej edycji nagród Stowarzyszenia Wydawców Katolickich Feniks 2025. Wśród nagrodzonych jest m.in. także Jan Pietrzak, prof. Wojciech Roszkowski i Jolanta Sosnowska. W tym roku główną nagrodę Złotego Feniksa otrzymał prof. Waldemar Chrostowski, autor ponad 50 książek o tematyce religijnej. W uzasadnieniu tej nagrody kapituła napisała iż nagrodę tę przyznaje „w uznaniu niezwykłego dorobku życiowego, naukowego, autorskiego i translatorskiego Laureata, których wyraz stanowi imponujący zbiór publikacji w dziedzinie biblistyki, tworząc trwały fundament dla współczesnej polskiej teologii, nauki i formacji katolickiej”.
Na Zamku Królewskim w Warszawie kończą się Jubileuszowe XXX Targi Wydawców Katolickich. Towarzyszy im od dwudziestu ośmiu lat przyznawanie nagród Feniksa, najważniejszego wyróżnienia dla autorów i wydawców książek i multimediów promującym Wiarę i wartości chrześcijańskie, od tych poruszających najbardziej skomplikowane problemy teologiczne po książki dla dzieci.
Nagroda Stowarzyszenia Wydawców Katolickich FENIKS została przyznana po raz pierwszy w 1999 roku, choć już rok wcześniej wydawcy katoliccy z okazji odbywających się na warszawskich Stegnach III Targów Wydawców Katolickich (1998) przyznali swe pierwsze wyróżnienia i nagrody.
Rok później, w drugim roku istnienia nagrody (1999) dla podkreślenia odradzania się literatury religijnej, przez wiele lat marginalizowanej, spychanej do kościelnego undergroundu lub wprost prześladowanej przez totalitarny system komunistyczny, oraz z uwagi na budzenie się do życia wydawnictw katolickich, które wcześniej nie mogły normalnie funkcjonować z powodów wymienionych już wyżej, postanowiono, iż ta nagroda honorująca wybitne osiągnięcia edytorskie z zakresu literatury religijnej będzie nosiła miano FENIKSA.
Feniks, legendarny ptak wedle mitologii greckiej żyjący w Etiopii, miał żyć kilkaset lat, po czym nagle spalał się na stosie, by szybko z popiołów powstać na nowo. Tak odmłodzony zjawiać się zwykł w egipskim Heliopolis. W literaturze starochrześcijańskiej Feniks stał się symbolem Zmartwychwstałego Chrystusa, który zwycięsko powstał z żaru cierpień i śmierci. Feniks zatem w odniesieniu do wydawnictw katolickich i Targów Wydawców Katolickich, które co roku odbywają się w oktawie Wielkanocy, ma przypominać wydawcom o ich misji i o celu, jakim ostatecznie jest Zmartwychwstały Chrystus, który „jeśli nie zmartwychwstał, daremne jest – jak pisze Apostoł Paweł – nasze nauczanie, próżna jest także nasza wiara”. W tym roku z powodów organizacyjnych targi zostały przeniesione na jesień.
Autorką statuetki Feniksa jest Anna Wolska, absolwentka Akademi SP w Warszawie.
W przeddzień XXV Dnia Papieskiego Fundacja Dzieło Nowego Tysiąclecia zorganizowała ceremonię wręczenia Nagród Totus Tuus. Jednym z jej laureatów, w kategorii media został wiceprezes SDP Mariusz Pilis za film w jego reżyserii „21:37”. Wraz z Pilisem uhonorowano całą ekipę filmową. Z nagród cieszyli się również twórcy Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach, Fundacja Małych Stópek, Krystyna Gucewicz-Przybora, prof. Anna Grzegorczyk.
Ceremonia odbyła się w sobotę na Zamku Królewskim w Warszawie.
Cywilizacja miłości
Przypomniano jubileuszowy aspekt nagród zwanych Totusami, bo to już ich 25. edycja.
„Jak co roku, gala wręczenia Nagród była ważnym artystycznym i duchowym akcentem przeżywanego Dnia Papieskiego. Stanowiła przestrzeń docenienia tych, którzy realizują wezwanie Papieża Polaka do budowania >>cywilizacji miłości<<, obrony godności człowieka, krzewienia wartości chrześcijańskich oraz służby osobom ubogim, chorym, cierpiącym i wykluczonym społecznie” – przypomniano na stronie Fundacji Dzieło Nowego Tysiąclecia.
Totusa Medialnego, nagrody im. Bp. Jana Chrapka, otrzymała ekipa filmu „21:37” producent Rafael Film i reżyser, nasz Kolega z SDP, wiceprezes Stowarzyszenia, dziennikarz, publicysta, filmowiec, producent Mariusz Pilis.
21:37
Tytułowa godzina „21:37” kojarzy się z odejściem Papieża, który zjednoczył Polaków we wspólnej modlitwie i żałobie. „Jan Paweł II to nie tylko symbol pokolenia, to znak Kościołą dany nam od Boga” – podkreślił jeden z zakonników, który oglądał ten film kilka razy.
Film ukazuje dwa poziomy czasowe: archiwalny zawarty w nagraniach z tamtej wiosny 2005 roku oraz poziom współczesny zawierający świadectwa uczestników wydarzeń sprzed 20 lat, m.in. kard. Stanisława Dziwisza, dziennikarzy a także zwykłych wiernych. „21.37”.
Po majowej warszawskiej projekcji pod patronatem SDP odbyło się spotkanie z reżyserem Mariuszem Pilisem, Wówczas to reżyser zwrócił uwagę na to, że film „21:37” jest także jego świadectwem. „Ciekawe będzie, jak film o generacji Jana Pawła II zrobi, ktoś z młodych twórców. Taki, który urodził się już po śmierci naszego Świętego, albo ktoś, kto był wtedy dzieckiem” – powiedział Pilis dodając, że na taki obraz będziemy musieli trochę poczekać.
„Będę wracał do pontyfikatu Jana Pawła” – obiecał reżyser. „<<21:37>> to była bardzo trudna produkcja” – mówił Pilis. „Ostatnio zainteresował mnie temat zakazu gry w szachy w Afganistanie” – ujawnił twórca.
Podczas ceremonii na Zamku Królewski nagrody Totus Tuus wręczono również twórcom Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach, Fundacji Małych Stópek, Krystynie Gucewicz-Przyborze i profesor Annie Grzegorczyk.
„Historia mówi przez pokolenia” – pod tym hasłem Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi organizuje Kongres Przyszłości Narodowej, który odbędzie się 15–16 października 2025 r. w Zatoce Sportu Politechniki Łódzkiej (Aleja Politechniki 10). Uroczyste otwarcie Kongresu będzie miało miejsce w środę, 15 października br. o godz. 11.00. Wydarzenie zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. Kongers patronatem objęło tez Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich.
Łódź w historii
Kongres IPN w Łodzi nie mógłby się obyć bez nawiązania do dziejów Łodzi – miasta o niezwykle bogatej i wielokulturowej przeszłości. Historia małej ojczyzny, lokalnej społeczności są nieodłączną częścią historii całego państwa i narodu.
Wystawy
Od czterech kultur do monokultury. Kalendarium Łodzi 1939–1989
Wystawa przedstawia kalendarium historii miasta w okresie panowania dwóch totalitarnych systemów: nazizmu i komunizmu. Każdy panel opowiada o jednym roku, poczynając od kampanii wrześniowej i wkroczenia wojsk niemieckich w roku 1939, a kończąc na wyborach do Sejmu kontraktowego i eksplozji prywatnego handlu w roku 1989, z wyróżnieniem najważniejszych wydarzeń politycznych, gospodarczych i kulturalnych. Sporo uwagi poświęcono zmianom społecznym i demograficznym, które dokonały się w mieście w okresie owego półwiecza.
Dzieci z Przemysłowej« – niemiecki obóz w Łodzi (1942–1945)
Ekspozycja, przygotowana w Oddziałowym Biurze Edukacji Narodowej IPN w Łodzi, upamiętnia dzieci polskie, które w grudniu 1942 r. trafiły do nowo otwartego niemieckiego obozu pracy (Polen-Jugendverwahrlager) przy ul. Przemysłowej 72 w Łodzi. Na podstawie materiałów procesowych, zdjęć lotniczych oraz zeznań świadków odtworzono wygląd niemieckiego kacetu. Odwzorowano jego układ, kształt budynków oraz baraków, dodano zeznania więźniów i powiązano je z właściwym miejscem. Wizualizacja obiektów obozowych pozwala odbiorcy lepiej zrozumieć charakter tego ośrodka i przybliżyć jego historię oraz spopularyzować zagadnienia martyrologii dzieci polskich w okresie II wojny światowej.
Gra miejska – wersja halowa
Na Kongresie Przyszłości Narodowej w Łodzi będzie możliwość zagrania w halową wersję gry miejskiej „Historia na łódzkich szlakach”. To gra wielkoformatowa połączona z mapą i archiwalnymi fotografiami. Chcemy, aby młodzi odbiorcy poznali historię miasta od czasu powstawania przemysłu w Łodzi, poprzez wydarzenia z okresu okupacji niemieckiej oraz czasów komunistycznych, aż po najnowszą historię.
Strefa Archiwum IPN
W strefie archiwum zwiedzający będą mogli dowiedzieć się, co kryją archiwa IPN. Zaprezentujemy najciekawsze archiwalia i artefakty pozyskane w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci oraz powstałe w kooprodukcji z TVP3 Łódź filmy dokumentalno-historyczne z cyklu „W archiwach”. Zainteresowani poszerzeniem wiedzy o zasobie archiwalnym Instytutu będą mogli wyszukać informacje w bazach danych: Inwentarz archiwalny IPN, straty.pl, Cyfrowe Archiwum. W strefie archiwum pokażemy również elementy „Warsztatu pracy archiwisty”. Będzie można m.in. poznać metody konserwacji materiałów archiwalnych, ich zabezpieczenia i digitalizacji.
Panele dyskusyjne
Historię Łodzi i najnowszą historię Polski możemy poznać przysłuchując się dyskusjom. Dowiemy się m.in. o historii niemieckiego obozu dla polskich dzieci przy ul. Przemysłowej w Łodzi (1942–1945). „Pod szczególnym nadzorem” to panel dyskusyjny dla młodzieży (16+) na temat jedynego niemieckiego obozu dla dzieci i młodzieży na terenie okupowanej Polski przy ul. Przemysłowej w Łodzi.
Zapraszamy 15 października, godz. 13.30–14.30, sala konferencyjna B–C, 2 piętro.
Każdy będzie mógł poczuć się, jak detektyw, który poszukuje miejsca zbrodni niemieckich i komunistycznych. Archeolodzy i antropolodzy z Instytutu opowiedzą o swojej pracy. Pracownicy Biura Poszukiwań i Identyfikacji przedstawią też proces typowania miejsc do prac archeologicznych na podstawie materiałów archiwalnych, zdjęć lotniczych i satelitarnych.
Upamiętnianie
Będzie można ułożyć puzzle przedstawiające łódzkie pomniki i tablice oraz stworzyć poprawnie brzmiące inskrypcje na tablicach pamiątkowych.
Warsztaty BEN (dzieci powyżej 13 lat)
Śledztwo Katyńskie
Celem warsztatów jest ustalenie tożsamości ofiar Zbrodni Katyńskiej na podstawie zdjęć przedmiotów wydobytych z dołów śmierci, których oryginały znajdują się w zbiorach Muzeum Katyńskiego. Zajęcia mają nie tylko przedstawić same okoliczności zbrodni, ale też służyć upamiętnieniu ofiar i zaznajomieniu uczniów ze specyfiką pracy historyków.
Mój rówieśnik
Warsztaty w oparciu o grę stanowiskową na temat losów dzieci w czasie II wojny światowej na ziemiach polskich. Uczestnicy losują legitymację szkolną jednej z postaci i niczym detektyw odkrywają stopniowo kolejne losy swojego rówieśnika korzystając z różnorodnych źródeł informacji. Bohaterowie gry reprezentują prawdziwą historię obywateli polskich z czasów II wojny światowej różnych narodowości i grup społecznych.
Warsztaty oparte na indywidualnej pracy uczestników. Uczniowie szyfrują wiadomości w zapisie cyfrowym, które następnie deszyfruje ich przeciwnik. Praca odbywa się w dwuosobowych zespołach. Warsztatom towarzyszy wystawa o poruczniku Janie Kowalewskim, słynnym polskim oficerze Wojska Polskiego, który jako pierwszy złamał bolszewickie szyfry w połowie 1919 roku.
Kino Dokumentu i Świadectwa – warsztaty filmoweFilmowe warsztaty edukacyjne skupione na dokumentach opartych na relacjach świadków historii. Zajęcia obejmą warsztaty tworzenia wywiadu ze świadkiem historii oraz projekcję filmu. Opowiemy o tym, jak rozmawiać z ludźmi, którzy dzielą się wspomnieniami. Przedstawimy też proces produkcji filmów opartych na dokumentach oraz nowoczesnych zasobach technologicznych.
Bitwa o Monte Cassino 1944. Czy Polacy zdecydowali o zwycięstwie?
Warsztaty wykorzystując multimedia pokazują historię żołnierzy gen. Andersa – ich wojenną tułaczkę, której zwieńczeniem był udział w bitwie pod Monte Cassino w maju 1944 r. W ramach warsztatów uczniowie będą mieli za zadanie wypełnić kartę pracy!
Aktywne poznawanie historii Polski w XX w. poprzez gry, quizy, układanie puzzli, rozwiązywanie szyfrów i odczytywanie grypsów a nawet malowanie antyreżimowego hasła na murze. Nauczyciele mają zaś okazję poznać ofertę edukacyjną IPN.
Strefa gier
Pasjonatów gier zapraszamy do spróbowania swoich sił w planszówkach IPN. Część z nich zostanie udostępniona w formie video, a część w wydaniu „analogowym”. Na chętnych czeka m.in. „Bitwa Warszawska”, szybka gra wojenna przedstawiająca najważniejszą bitwę wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. Gry lotnicze „303. Bitwa o Wielką Brytanię”, „111. Alarm dla Warszawy” i „7. W obronie Lwowa” oferują rywalizację ukazaną w realiach trzech różnych konfliktów zbrojnych. Najmłodszym zaproponujemy grę „Miś Wojtek”. Otrzymają zadanie zebrania jak największego zestawu przedmiotów nawiązujących do historii 2. Korpusu Polskiego. „ZnajZnak” to rywalizacja odwołująca się do symboli lat 1918-1989. „ORP Orzeł” to gra o ucieczce okrętu z Bałtyku na Morze Północne w pierwszych tygodniach II wojny światowej. W grze „Cichociemni” uczestnicy otrzymają możliwość wcielenia się w role specjalnie szkolonych żołnierzy i oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Wydawnictwo IPN
Podczas Kongresu Przyszłości Narodowej uczestnicy będą mogli odwiedzić stanowisko Instytutu Pamięci Narodowej z bogatą ofertą wydawniczą. W promocyjnych cenach dostępne będą albumy, nowości wydawnicze, publikacje Oddziału IPN w Łodzi, komiksy dla młodzieży oraz gry edukacyjne, które w atrakcyjny sposób przybliżają historię Polski. Zobacz więcej: Wydawnictwo IPN; Księgarnia internetowa IPN
► To tylko niektóre z atrakcji, jakie czekają na Ciebie na Kongresie Przyszłości Narodowej IPN w Łodzi! Szczegółowy program wraz z opisem wszystkich wydarzeń na stronie Kongresu Przyszłości Narodowej IPN
► Zapraszamy do podróży przez historię najnowszą!
Kongres Przyszłości Narodowej IPN w Łodzi będzie to miejsce, gdzie nauka, innowacja i tradycja łączą się ze sobą, aby pokazać, że historia może stać się inspiracją, źródłem dumy i drogowskazem w budowaniu przyszłości.
Serdecznie zapraszamy – bądźcie naszymi Gośćmi!Spotkajmy się w Łodzi 15 i 16 października 2025 roku (aleja Politechniki 10).
Zmarł Mirosław Chojecki, działacz polskiej opozycji niepodległościowej, w czasach komunistycznych organizator drugiego obiegu prasy niezależnej. Chojecki był założycielem Niezależnej Oficyny Wydawniczej ,,NOWa’’, współtworzył Komitet Obrony Robotników, a na emigracji był członkiem Biura Zagranicznego „Solidarności”. Był Kawalerem Orderu Orła Białego.
W 1968 roku Mirosław Chojecki był studentem Politechniki Warszawskiej. Uczestniczył w protestach antykomunistycznych.
1968, 1976, 1980/81
Wyrzucono go z uczelni. Studia ukończył dopiero 6 lat później na Uniwersytecie Warszawskim, był absolwentem Wydziału Chemii, przez dwa lata pracował w Instytucie Badań Jądrowych.
Współtworzył w 1976 roku Komitet Obrony Robotników. Była to odpowiedź środowisk antykomunistycznych na represje wobec protestów m.in. w Radomiu, Ursusie i Płocku.
Mirosław Chojecki 1949 – 2025; zdj. X – Piotra Semki
Chojecki organizował, wraz z m.in. Anką Kowalską pomoc dla represjonowanych robotników. Wydawał wtedy pisma KOR „Komunikat” i „Biuletyn”.
„Siedziałem 44 razy”
Wielokrotnie zatrzymywany i prześladowany przez komunistyczną bezpiekę. Był aresztowany wiosną 1980 roku. Chojeckiego uwolniono dopiero m.in. po interwencjach zagranicznych. Rozpracowywany i inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa.
W reportażu Polskiego Radia Urszuli Żółtowskiej-Tomaszewskiej zatytułowanym „Choj, opowieść o Mirosławie Chojeckim” bohater opowiada: „Na Mokotowie był taki strażnik, który odbierał szelki, paski, sznurowadła. No i jak ja stanąłem przed nim, to on mnie zapytał: >>Panie Mirosławie, a teraz to na długo?<<. Bo siedziałem 44 razy w latach 1976-1980. Średnio w ciągu tych pięciu lat siedziałem jeden dzień w tygodniu” – mówił Chojecki.
W sierpniu 1980 roku zaangażował się w druk wydawnictw niezależnych. Był członkiem komisji ds. dostępu „S” do środków masowego przekazu. Kierował też tzw. komórką wydawniczą Regionu Mazowsze NSZZ Solidarność.
Emigracja, powrót, Orzeł Biały
Stan wojenny zastał Mirosława Chojeckiego w Paryżu. W latach 1982–1989 był współpracownikiem Biura Koordynacyjnego „S” za Granicą w Brukseli, odpowiedzialnym za wysyłkę do kraju sprzętu poligraficznego. Współpracownik „Bulletin d’Information du Comité Solidarité à Paris”, łącznik z siecią zagranicznych biur „S”. W latach 1982–1990 założyciel i wydawca miesięcznika „Kontakt” w Paryżu, 1983–1990 – założyciel i szef firmy Audio-Kontakt, 1985-1990 – Video-Kontakt.
Mirosław Chojecki 1949 – 2025; zdj. IPN
Po 1989 roku Mirosław Chojecki organizował pracę niezależnych mediów i wydawnictw w Polsce. Był współzałożycielem Nowej Telewizji Warszawa. Od 2003 roku członek Stowarzyszenia Wolnego Słowa, w latach 2003–2008 prezes, od 2008 roku prezes honorowy.
Prezydent RP Andrzej Duda odznaczył go w 2022 roku Orderem Orła Białego.
Mirosław Chojecki zmarł nad ranem 10 października 2025 roku w wieku 76 lat.
W imieniu Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich składamy kondolecje Rodzinie, Przyjaciołom, Znajomym, Współpracownikom. Odszedł Człowiek odważny i otwarty na wszystkich, Bohater naszych czasów…
W Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Olsztynie odbyła się 4 października 2025r XVI Gala Dziennikarzy Warmii i Mazur. Podczas uroczystości wręczono nagrody laureatom Konkursu Dziennikarskiego im. Seweryna Pieniężnego. Wydarzenie zorganizowane przez Warmińsko-Mazurski Oddział Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich było okazją do uhonorowania pracy dziennikarzy z Warmii, Mazur i Powiśla.
Nagrodę Główną im. Seweryna Pieniężnego zdobyli ex aequo dziennikarze Polskiego Radia Olsztyn: Robert Lesiński oraz Aleksandra Skrago. Aleksandra Skrago otrzymała nagrodę za wzruszający reportaż „Do południa odpracować, po południu umrzeć”, opowiadający losy Heleny Piejdak — obecnie niemal 90-letniej szwaczki z Dobrego Miasta. Choć pani Helena była już na emeryturze, z pasją podjęła się pracy w swoim małym warsztacie szewskimkultywując ponad stuletnią tradycję rodzinną.W reportażu Skrago zwraca uwagę na przemijający świat drobnych zawodów, determinację starszej pani i subtelne zderzenie codzienności z upływem czasu.
Robert Lesiński został doceniony za swoją długoletnią serię audycji „Odkryj Warmię i Mazury”, którą od lat prowadzi w Radiu Olsztyn. W programach opowiada słuchaczom o zapomnianych zakątkach regionu, zabytkach, lokalnych legendach i miejscach, które rzadko trafiają na mapy turystyczne.
„To wyjątkowy tydzień dla Radia Olsztyn. Świętujemy jubileusz i odbieramy dwie najważniejsze dla nas nagrody. To dowód na to, że Radio Olsztyn jest bliskie mieszkańcom regionu, że jest słuchane i że nasze materiały docierają dokładnie tam, gdzie chcemy, by docierały” – powiedział Robert Lesiński po odebraniu statuetki.
Nagrodę Wolności Słowa im. ks. Benedykta Przerackiego, ufundowaną przez mecenasa Lecha Obarę, przyznano do Annie Dawid z portalu portEl.pl. Kapitula Konkursu doceniła tekst opisujący historię rosyjskiej dziennikarki, która uciekła z obwodu królewieckiego przed represjami. Nagrodę Młodego Dziennikarza otrzymała Anna Makarewicz z Radia UWM FM za jej autorską audycję „Polski na wynos”, w której w przystępny i kreatywny sposób popularyzuje wiedzę o języku polskim.
„Mimo, że przyznajemy te nagrody i wyróżnienia już od 16 lat wciąż zauważamy, że mają istotne znaczenie dla laureatów, zwłaszcza, że są przyznawane przez nasze środowisko” – podkreślił prezes W-M Oddziału SDP Mateusz Kossakowski.
Wyróżnienie w kategorii dziennikarstwa prasowego i internetowego otrzymała Marta Wiśniewska z redakcji „Wiadomości Uniwersyteckich” Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Marta od kilku lat promuje środowisko akademickie i kulturalne regionu, tworząc publikacje, które popularyzują dorobek naukowy i artystyczny Warmii i Mazur.
Wyróżnienie w kategorii dziennikarstwa radiowego/podcastowego przyznano Wioli Zalewskiej z magazynu MADE IN Warmia & Mazury, a w kategorii dziennikarstwa telewizyjnego wyróżnienie otrzymała Natalia Karapuda z TVP3 Olsztyn.
Po raz pierwszy dzięki współpracy z Katedrą Dziennikarstwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie przyznano także wyróżnienie w kategorii mediów obywatelskich. Wyróżnienie otrzymał Piotr Szatkowski, autor projektu „Mazurskie słówko na dziś”. Kapituła doceniła jego pomysł dokumentowania gwary mazurskiej i budowania lokalnej tożsamości językowej poprzez media społecznościowe, podcasty i publikacje.
Nagrodę Specjalną Burmistrza Miasta Pieniężna otrzymała Martyna Seroka za cykl publikacji poświęcony tematyce dóbr osobistych, opublikowany w czasopiśmie „Bez Wierszówki”. Kolejną Nagrodę Specjalną przyznano młodzieżowej redakcji „RzeczJasna” z Ostródy, działającej w ramach Stowarzyszenia Inicjatyw Możliwych RzeczJasna. Kapituła doceniła zespół za rozwijanie nowoczesnych form dziennikarstwa obywatelskiego, promowanie postaw zaangażowania społecznego oraz tworzenie przestrzeni dla młodych ludzi zainteresowanych mediami.
„To niezwykle budujące, że w tym roku Kapituła zdecydowała się wyróżnić tak wielu dziennikarzy” – mówiła Maria Giedz z Zarządu Głównego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. „Pokazuje to, jak bogate i różnorodne jest nasze środowisko oraz jak wielu twórców wciąż czerpie inspirację z Warmii, Mazur i Powiśla. W większości nagrodzone prace opowiadają właśnie o tych miejscach: o ludziach, o ich codzienności, historii, języku i krajobrazie. To niezwykle cenne, że dziennikarze nie uciekają od tematów lokalnych – argumentowała Maria Giedz.
Za oprawę artystyczną gali odpowiadał zespół „Czyści jak łza” – olsztyński kabaret literacko-muzyczny, którego występ wprowadził publiczność w atmosferę wspólnego świętowania i refleksji nad rolą dziennikarstwa w życiu regionu.
Uroczystość zakończyła się wspólnymi gratulacjami, podziękowaniami dla Kapituły, organizatorów i sponsorów oraz symbolicznym przypomnieniem, że dziennikarstwo – niezależnie od formy – pozostaje służbą prawdzie i społeczeństwu. Organizatorzy zapowiedzieli, że nabór do kolejnej, siedemnastej edycji Konkursu Dziennikarskiego im. Seweryna Pieniężnego rozpocznie się już za kilka miesięcy.
Laureaci XVI edycji Konkursu Dziennikarskiego im. Seweryna Pieniężnego
🏆 Nagroda Główna im. Seweryna Pieniężnego (ex aequo)
– Robert Lesiński – Polskie Radio Olsztyn
– Aleksandra Skrago – Polskie Radio Olsztyn
🕊️ Nagroda Wolności Słowa im. ks. Benedykta Przerackiego
– Anna Dawid – portEl.pl
🌱 Nagroda Młodego Dziennikarza
– Anna Makarewicz – Radio UWM FM
✨ Nagroda Specjalna
– młodzieżowa redakcja „RzeczJasna” – Ostróda
🏙️ Nagroda Specjalna Burmistrza Miasta Pieniężna
– Martyna Seroka – „Bez Wierszówki”
📰 Wyróżnienia:
– dziennikarstwo prasowe/internetowe: Marta Wiśniewska – „Wiadomości Uniwersyteckie”, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
– dziennikarstwo radiowe/podcast: Wiola Zalewska – magazyn MADE IN Warmia & Mazury
10 października br. w kinach pojawi się film dokumentalny „Beczka. Bierzemy odpowiedzialność” w reżyserii Błażeja Hadro. Dokument opowiada o dominikańskim Duszpasterstwie Akademickim „Beczka” w Krakowie – jednej z największych i najbardziej znanych wspólnot młodzieżowych w Polsce. SDP objęło film patronatem honorowym.
Film powstał z okazji 60-lecia działalności „Beczki”.
Nie tylko historia…
Pokazuje, jak kolejne pokolenia studentów i duszpasterzy tworzyły wspólnotę, w której dojrzewała wiara, odpowiedzialność i zaangażowanie. To także obraz głęboko zakorzeniony w historii Polski – od realiów PRL-u, przez narodziny ruchu „Solidarności”, aż po współczesność.
Twórcy dokumentu podkreślają, że nie jest to tylko zapis przeszłości, lecz żywe świadectwo. Dzięki materiałom archiwalnym, wspomnieniom i świadectwom uczestników film staje się nie tylko kroniką działalności, lecz także inspirującym głosem o sile wspólnoty i potrzebie odpowiedzialności w życiu Kościoła.
„Beczka” jest
Na ekranie zobaczymy zarówno znane postacie – m.in. o. Adama Szustaka OP, o. Joachima Badeniego OP czy św. Jana Pawła II – jak i zwykłych uczestników, którzy na przestrzeni 60 lat tworzyli „Beczkę”.
Patronat honorowy nad filmem objęło Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich.
„Beczka. Bierzemy odpowiedzialność” swoją kinową premierą będzie miała kin 10 października 2025 r. , wcześniej w kilku miejscach w Polsce odbędą się pokazy przedpremierowe. Dystrybutorem jest Rafael Film. Lista kin, w których będzie wyświetlany, sukcesywnie rośnie – aktualne informacje dostępne są na stronie: www.rafaelfilm.pl/beczka
Opinie o filmie:
Bp Maciej Małyga, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstw Akademickich, podkreśla znaczenie dokumentu „Beczka…” dla duszpasterzy i wspólnot młodzieżowych: „Zachęcam do obejrzenia filmu. Oglądałem go wspólnie z duszpasterzami akademickimi z całej Polski podczas naszych dorocznych rekolekcji. Wywołał wśród nas żywą dyskusję i zainspirował. Brawa dla ‘Beczki’” – mówił bp Małyga.
Autentyzm i prostotę przekazu docenia ks. dr Marek Kotyński, filmoznawca z Akademii Katolickiej: „Dokument pociąga swoim autentyzmem, świeżością wypowiedzi i swoją pozorną prostotą, budzącą chęć zaangażowania, modlitwy i przemiany świata – razem, w kościelnej wspólnocie” – podkreślił ks. Kotyński
Z kolei ks. Tomasz Koprianiuk, dyrektor Krajowego Biura Organizacyjnego Światowych Dni Młodzieży, zwraca uwagę na aktualny wymiar dzieła: „To nie tylko historia wspólnoty, lecz przede wszystkim poruszające świadectwo brania odpowiedzialności za Kościół — również w czasach trudnych, gdy wymagało to odwagi, determinacji i świadomego wyboru” – przekonywał ks. Koprianiuk.
zdj. z trailera filmu „Beczka. Bierzemy odpowiedzialność” w reż. Błażeja Hadro, produkcja: Rafael Film
Blamażem politycznym nielegalnej komisji ds. Pegasusa zakończyło się przesłuchanie byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro – komentują media konserwatywne. Europoseł PiS był konwojowany ze stołecznego lotniska przez ponad stu policjantów. Politykowi PiS obecne władze chciały zgotować upokarzający spektakl „zatrzymania na Okęciu”. Ziobro jednak spokojnie tłumaczył przed tzw. komisją kto z przestępców był inwigilowany. Byli wśród nich politycy PO
IV Konferencja Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP rozpocznie się 30 września 2025 roku o godz. 9. 30 w Domu Dziennikarza przy ul. Foksal 3/5 w Warszawie.
Konferencja będzie transmitowana na portalu sdp.pl.
Poniżej link, który powinien uruchomić przekaz poniżej:
Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP zaprasza na IV konferencję pt. „W obronie dziennikarzy i wolności słowa”.
Podczas spotkania zaplanowano omówienie najbardziej bulwersujących działań władz, które naruszają niezależność mediów oraz dyskusję o przypadkkach kontrowersyjnych procesów dziennikarzy spowodowanych ich pracą zawodową na przykładzie spraw monitorowanych przez CMWP SDP w latach 2024-25
Spróbujemy zastanowić się wspólnie, jak w obecnej sytuacji politycznej skutecznie bronić wolności słowa i dziennikarzy o nią walczących – zapewniają organizatorzy.
Dyskusję poprowadzi prezes SDP, dyrektor CMWP SDP dr. Jolanta Hajdasz
Goście specjalni konferencji:
– mec. Piotr Łukasz Andrzejewski, polski polityk i działacz opozycji demokratycznej w PRL, zastępca przewodniczącego Trybunału Stanu od 2019 roku
– dr Rafał Leśkiewicz, rzecznik prasowy Prezydenta RP
– mec. Jerzy Kwaśniewski, prezes Instytutu na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris
– prof. dr hab. Janusz Kawecki, przewodniczący Zespołu Wspierania Radia Maryja.
Uczestnicy konferencji:
Tomasz Sakiewicz, TV Republika, Gazeta Polska
Jakub Maciejewski, TV Republika
Anita Gargas, dziennikarz niezależny
Mateusz Teska, dziennikarz niezależny
Robert Kwiatek, fotoreporter i dziennikarz niezależny
Janusz Życzkowski, TV Republika
Samuel Pereira, w Polsce24
Bartosz Garczyński, dziennikarz niezależny, przywrócony do pracy w Radiu Poznań
Łukasz Brodzik, dziennikarz niezależny, przywrócony do pracy w Radiu Zachód
Hubert Bekrycht, były dziennikarz PAP, Biznes Alert, sekr. gen. SDP, red nacz. sdp.pl.
Tomasz Duklanowski, dziennikarz niezależny.
Porozmawiamy m.in. o pozwach, protestów, oświadczeniach, opiniach amicus curiae.
Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, jak skutecznie walczyć o wolność słowa i pomagać szykanowanym dziennikarzom w obecnej sytuacji politycznej w Polsce?
Zaproszenia do udziału w konferencji zostały także wysłane do Rzecznika Praw Obywatelskich, Helsińskiej Fudacji Praw Człowieka, Amnesty International, Watchdog Polska i Article 19 Polska.
Konferencja rozpoczęła się od relacji uczestników – dziennikarzy prześladowanych przez instytucje państwowe, m.in. sądy i prokuratury i zwalnianych z mediów publicznych za kadencji rządu premiera Donalda Tuska. „Wolność słowa umiera w ciszy na sali sądowej” – przypominała prezes SDP Jolanta Hajdasz i dodała, że nie musi tak być. Publicystka Dorota Kania zwróciła uwagę na puste krzesła na konferencji.
Anna Popek (ZG SDP) i Dorota Kania
Puste krzesła…
To miejsca dla zaproszonych reprezentantów Rzecznika Praw Obywatelskich, Helsińskiej Fudacji Praw Człowieka, Amnesty International, Watchdog Polska i Article 19 Polska. Organizacje te wielokrotnie broniły mediów głównego nurtu – liberalnych i lewicowych, ale nie konserwatywnych środowisk dziennikarskich.
Petycja z prośbą o ułaskawienie dziennikarzy do Prezydenta RP
Na początku drugiej części konferencji prezes SDP Jolanta Hajdasz wręczyła rzecznikowi Prezydenta RP Rafałowi Leśkiewiczowi petycję do prezydenta Karola Nawrockiego z prośbą w sprawie ułaskawienie skazanych sądownie dziennikarzy Mateusza Teskę i Samuela Pereirę. Zdaniem SDP wyroki dla nich to represje tylko za to, że tropiąc prawdę pozostawali dziennikarzami a orzeczenia mają charakter polityczny.
Prezes SDP i szefowa CMWP SDP Jolanta Hajdasz przekazuje prośbę o ułaskawienie red. red. Teski i Pereiry do Prezydenta RP dr Rafałowi Leśkiewiczowi rzecznikowi prezydenta Karola Nawrockiego
O tej sprawie przypomniała też na X tej publicystka Anita Gargas „Petycje do prezydenta @NawrockiKn o ułaskawienie Mateusza Teski z #MagazynAnityGargas (skazanego za zadanie pytania rzecznikowi prasowemu) i Samuela Pereiry (sprawa Brejzy) wręczone rzecznikowi prezydenta, min. @LeskiewiczRafa przez prezes #SDP Jolantę Hajdasz. Dziękujemy!” – napisała Gargas.
Znany adwokat i wieloletni senator, mec. Piotr Łukasz Andrzejewki odwołał się do swoich doświadczeń z czasów komunistycznych, kiedy reprezentował opozycjonistów m.in. z Solidarności. „Istotą tego systemu opresyjnego, z którym teraz mamy do czynienia i ich mechanizmy są bardzo podobne do tamtych sprzed lat” – mówił Andrzejewski „Autorytaryzm ma to do siebie, że się nie cofa” – ostrzegł. „Należy wspierać niesłusznie skazanych, poszkodowanych, szykanowanych dziennikarzy. Także materialnie. Należy tworzyć – jak kiedyś – komisje interwencyjne. I ja się do takiej komisji zgłszam” – powiedział Andrzejewski.
mec. Piotr Łukasz Andrzejewski
Przewodniczący Zespołu Wspierania Radia Maryja prof. Janusz Kawecki, były członek KRRiT, przypomniał, że liberalna władza nie cofnie się przed niczym, szczególnie w oszczerstwach wobec mediów sp[ołecznych. Takich jak Radio Maryja i TV Trwam oraz inne media katolickie oraz religijne.
prof. Janusz Kawecki
Mecenas Jerzy Kwaśniewski, prezes Instytutu na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris, przekonywał, że tylko wspólnie działanie środowisk konserwatywnych może przełamać obecny kryzys. Zapaść spowodowaną bezprzykładnym po 1989 roku bezprawnym przejęciem przez rząd Tuska mediów publicznych w grudniu 2023 roku i wzmocnieniem prześladowań mediów konserwatywnych. Zdaniem mecenasa Kwaśniewskiego należy, tak jak w przypadku art. 212 stosowanego wobec dziennikarzy, nagłaśniać przypadki nielegalnych działań instytucji państwowych wobec mediów.
mec. Jerzy Kwaśniewski
Rzecznik Prezydenta RP Rafał Leśkiewicz zapewnił, że przekaże Karolowi Nawrockiemu petycję ws. ułaskawienia redaktorów Teski i Pereiry. Podkreślił, że trwa walka „z mechanizmami propagandy i zła” toczona chciażby przez dziennikarzy konserwatywnych. Jej końca, jak mówił Leśkiewicz, nie sposób przewidzieć, ale tylko determinacja oragnizacji dziennikarskich – m.in. SDP – może zapobiec pogłębiania się obecnego kryzysu.
Rzecznik Prezydenta RP dr Rafał Leśkiewicz
Obszerne fragmenty wystąpień opublikujemy wkrótce na naszym portalu.
Relacja: Hubert Bekrycht (sekr. gen. SDP – red. nacz. SDP)
sdp.pl/ X – red. Anity Gargas – Magazyn Anity Gargas;
zdj. Hubert Bekrycht, Anita Gargas – fot z X, Zbigniew Natkański – 2 fot. z początku konferencji
Anna Popek (Zarząd Główny Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich), Michał Karnowski (ZG SDP), prezes Oddziału Mazowieckiego SDP), drdr Jolanta Hajdasz (prezes SDP), mec. Piotr Łukasz Andrzejewski- zdj. HB
od lewej: Kamil Różalski (były operator TVN), Robert Kwiatek, fotoreporter. Zarząd Gdańskiego Oddziału SDP, Anna Popek (ZG SDP), Michał Karnowski (ZG SDP, prezes OM SDP), Jolanta Hajdasz (prezes SDP, dyrektor CMWP), mec. Piotr Łukasz Andrzejewski – zdj. HB
Dr Rafał Leśkiewicz (rzecznik Prezydenta RP dr Karola Nawrockiego- zdj. HB
Janusz Życzkowski (ZG SDP. prezes Oddziału Dolnoślonskiego SDP), Łukasz Brodzik (GKR. Zarząd Lubuski SDP) , Elżbieta Królikowska-Avis (SDP) – zdj. HB
mec. Piotr Łukasz Andrzejewski- zdj. HB
Prezes SDP dr Jolanta Hajdasz i członkoeiw ZG SDP Michał Karnowski i Anna Popek- zdj. HB
od lewej: Zbigniew Natkański (wiceprzewodniczący Głównej Komisji Rewizyjnej SDP – prezes Oddziału Łódzkiego SDP), Bartosz Garczyński, Aleksandra Tabaczyńska (skrarbnik SDP), Wanda Nadobnik (wiceprezes SDP)- zdj. HB
Krzysztof Skowroński (ZG SDP. prezes SDP w latach 2011 – 2024, prezes Radia Wnet), Mateusz Teska (Magazyn Anity Gargas)- zdj. HB
prezes Oddziału Mazowieckiego SDP), drdr Jolanta Hajdasz (prezes SDP), mec. Piotr Łukasz Andrzejewski, Hubert Bekrycht (sekretarz generalny SDP, red. nacz. sdp.pl, Biznes Alert)- zdj. Zbigniew Natkański
Red. Anita Gargas- zdj. HB
Budowa nowego prawa medialnego musi opierać się na fundamentach wolności sława. A z tym, coraz gorzej,. Szczególnie po bezprawnym przejęciu mediów publicznych przez rząd 2 latat temuI. Na zdj. Konferencja CMWP SDP i SDP „W obronie dziennikarzy i wolności słowa”; od l.: Anna Popek (ZG SDP), Micha ł Karnowski (ZG SDP, prezez OM SDP), dr Jolanta Hajdasz (prezes SDP, dyrektor CMWP SDP), mec. Piotr Ł. Andrzejewski, dr Rafał Leśkiewicz (rzecznik Prezydenta RP Karola Nawrockiego);fot. Hubert Bekrycht (sekr.gen. SDP)
fot. HB
zdj. HB
Kamil Różalski (były operator TVN), Robert Kwiatek, fotoreporter. Zarząd Gdańskiego Oddziału SDP- zdj. HB
Przekazania petycji do Prezydenta RP ws. ułaskawienia red. red.Teski i Pereiry skazanych przez sąd – zdaniem SDP – za działania dziennikrskie i z powodów politycznych Kamil Różalski (były operator TVN), Robert Kwiatek, fotoreporter. Zarząd Gdańskiego Oddziału SDP, Anna Popek (ZG SDP), Michał Karnowski (ZG SDP, prezes OM SDP), Jolanta Hajdasz (prezes SDP, dyrektor CMWP), mec. Piotr Łukasz Andrzejewski – zdj. HB
Przewodniczący Zespołu Wspierania Radia Maryja prof. Janusz Kawecki Kamil Różalski (były operator TVN), Robert Kwiatek, fotoreporter. Zarząd Gdańskiego Oddziału SDP, Anna Popek (ZG SDP), Michał Karnowski (ZG SDP, prezes OM SDP), Jolanta Hajdasz (prezes SDP, dyrektor CMWP), mec. Piotr Łukasz Andrzejewski – zdj. HB
prezes Instytutu na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris mec. Jerzy KwaśniewskiKamil Różalski (były operator TVN), Robert Kwiatek, fotoreporter. Zarząd Gdańskiego Oddziału SDP, Anna Popek (ZG SDP), Michał Karnowski (ZG SDP, prezes OM SDP), Jolanta Hajdasz (prezes SDP, dyrektor CMWP), mec. Piotr Łukasz Andrzejewski – zdj. HB
Anna Popek (ZG SDP, TV Republika) Dorota Kania )(dziennikarka niezależna)Kamil Różalski (były operator TVN), Robert Kwiatek, fotoreporter. Zarząd Gdańskiego Oddziału SDP, Anna Popek (ZG SDP), Michał Karnowski (ZG SDP, prezes OM SDP), Jolanta Hajdasz (prezes SDP, dyrektor CMWP), mec. Piotr Łukasz Andrzejewski – zdj. HB
To miejsca dla zaproszonych reprezentantów Rzecznika Praw Obywatelskich, Helsińskiej Fudacji Praw Człowieka, Amnesty International, Watchdog Polska i Article 19 PolskaKamil Różalski (były operator TVN), Robert Kwiatek, fotoreporter. Zarząd Gdańskiego Oddziału SDP, Anna Popek (ZG SDP), Michał Karnowski (ZG SDP, prezes OM SDP), Jolanta Hajdasz (prezes SDP, dyrektor CMWP), mec. Piotr Łukasz Andrzejewski – zdj. HB
W uroczystym pogrzebie zmarłego w 1961 roku wybitnego pisarza, publicysty, żołnierza, awanturnika i antykomunisty na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie nie mogło zabraknąć przedstawiciela Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.
„Gdy umierał na emigracji w Wielkiej Brytanii jego nazwisko było w kraju zakazane, a pogrzeb bardzo skromny. Oddanie mu hołdu nasze Stowarzyszenie uważa za wyraz sprawiedliwości dziejowej i wzmocnienie obecności tego wybitnego człowieka pióra w polskiej pamięci zbiorowej” – mówił członek Zarządu Głównego SDP Michał Karnowski, reprezentujący na pogrzebie nasze Stowarzyszenie.
W imieniu SDP złożona została wiązanka kwiatów.
Podczas pogrzebu głos zabrał prezydent RP dr Karol Nawrocki: „Z głębi serca dziękuję synowi, wnuczce, całej rodzinie Sergiusza Piaseckiego, IPN oraz naszym patriotom, którzy upomnieli się o wielkiego bohatera i o to, aby dziś powrócił do Polski. Potrzebujemy dziś słów Sergiusza Piaseckiego i tego, co mówił o bolszewizmie”– powiedział prezydent RP Karol Nawrocki.
Prezydent podkreślił też, że los Sergiusza Piaseckiego, który oprócz bohaterskich czynów miał w życiorysie także napady rabunkowe, może być wzorem dla wszystkich tych, którzy popełnili w życiu błąd i są na ścieżce resocjalizacji.
Syn pisarza, dr Władysław Tomaszewicz mówił, że los jego ojca jest najlepszym dowodem na to, iż prawdy nie da się na zawsze wymazać ze zbiorowej pamięci: “Niemożliwe jest definitywne usunięcie poszczególnych postaci ich dokonań lub związanych z nimi wydarzeń ze zbiorowej pamięci narodów. Wcześniej czy później prawda wyjdzie na jaw i wydaje mi się, że losy mojego ojca, jego twórczości są dobrą ilustracją tego poglądu” – podkreślił.
Uroczystość, zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej, rozpoczęła się Mszą świętą w Katedrze Polowej Wojska Polskiego prowadzoną przez ks. bp. polowego Wiesława Lechowicza. Po nabożeństwie odbył się pochówek Sergiusza Piaseckiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Obecna była godna asysta wojskowa. Przybyło dużo osób także spoza Warszawy. W uroczystościach udział wzięli także zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski, dr Mateusz Szpytma oraz dr hab. Krzysztof Szwagrzyk. Obecni byli także prof. Sławomir Cenckiewicz, Antoni Macierewicz, Grzegorz Braun.
Po 61 latach w Warszawie odbędą się drugie uroczystości pogrzebowe Sergiusza Piaseckiego. Ponowny pochówek wielkiego patrioty rozpocznie się w poniedziałek 29 września w południe w stołecznej w Katedrze Polowej Wojska Polskiego. Uczestnika wojny polsko-bolszewickiej, agenta wywiadu, żołnierza Armii Krajowej, wybitnego pisarza pożegnają m.in. członkowie rodziny pisarza, Prezydent RP Karol Nawrocki i kierownictwo Instytutu Pamięci Narodowej, który zorganizował uroczystości a transmisja z ponownego pogrzebu śp. Sergiusza Piaseckiego dostępna będzie na kanale IPNtv.
Po nabożeństwie doczesne szczątki pisarza zostaną złożone na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
O godz. 14.00 przy bramie głównej Cmentarza Wojskowego uformowany zostanie kondukt pogrzebowy. Sergiusz Piasecki spocznie w kwaterze A18, rząd 1, miejsce 29. Ceremonia pogrzebowa na Cmentarzu będzie transmitowana na kanale IPNtv.
Będzie to ponowny pochówek Sergiusza Piaseckiego. Doczesne szczątki pisarza spoczywały w Wielkiej Brytanii, na Borough Cemetery w Hastings. Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN, działając w porozumieniu z rodziną Sergiusza Piaseckiego, podjęło się ekshumacji szczątków pisarza i sprowadzenia ich do Warszawy.
Biogram pisarza przygotowany przez IPN:
Sergiusz Piasecki urodził się w 1899 r. na Nowogródczyźnie, w Lachowiczach. Był nieślubnym dzieckiem zruszczałego polskiego szlachcica Michała Piaseckiego i Białorusinki Klaudii Kułakowicz. Od 11 roku życia wychowywała go konkubina ojca Filomena Gruszewska. Był to dla niego trudny okres. Przemoc fizyczna i psychiczna ugruntowała jego niepokorny charakter.
Walka z bolszewikami
W 1917 r. był świadkiem wybuchu rewolucji bolszewickiej w Moskwie. Zbrodniczy terror i bestialstwo rewolucjonistów utrwaliło na resztę życia jego postawę zagorzałego antykomunisty.
Podjął walkę z bolszewikami, najpierw w szeregach powstańczych oddziałów białoruskich, następnie jako żołnierz Wojska Polskiego. Brał udział w obronie Warszawy w 1920 r. Po demobilizacji, pozbawiony środków do życia, związał się ze światem przestępczym.
Szpieg…
W sierpniu 1922 r. został agentem w Ekspozyturze II Oddziału Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr 6 w Brześciu nad Bugiem, zajmującym się wywiadem, kontrwywiadem i dywersją pozafrontową.
Należał do grupy tzw. zakordonnych agentów tej placówki regularnie przekraczających granicę sowiecką.
Skazany na śmierć
Niestety, funkcjonowanie w środowisku przemytników i konfidentów połączone z nadużywaniem alkoholu i narkotyków doprowadziło do naruszeń dyscypliny – Piasecki został zwolniony ze służby w 1926 r.
Po aresztowaniu za działalność rabunkową został skazany na karę śmierci, zmienioną przez Prezydenta Ignacego Mościckiego, w uznaniu wcześniejszych zasług, na 15 lat więzienia. Większość kary odbył w najcięższym więzieniu II RP na Świętym Krzyżu. Po latach jego adwokat i działacz PPS Adam Pragier tak charakteryzował ten okres:
„[Piasecki] nie był typem bandyty czy złodzieja, ale raczej typem awanturnika z XVII-wieku, zabłąkanym w nasze czasy”.
„Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”
W więzieniu Sergiusz Piasecki przeszedł głęboką przemianę duchową. Ujawnił się wówczas jego niezwykły talent pisarski.
Dzięki rosnącej popularności jego twórczości – debiutancką powieść „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy” uznano za najpopularniejszą książką 1937 r., powieść została przetłumaczona łącznie na 16 języków – Prezydent Ignacy Mościcki skrócił wymiar kary o 4 lata.
„Za zdjęcie z krzyża dziękuję, dziękuję, dziękuję”
Za Sergiuszem Piaseckim wstawiało się u prezydenta wielu pisarzy, m.in. Melchior Wańkowicz. Po wyjściu z więzienia, w sierpniu 1937 r., Piasecki napisał do Wańkowicza telegram: „Za zdjęcie z krzyża dziękuję, dziękuję, dziękuję”.
We wrześniu 1939 r. Sergiusz Piasecki wstąpił na ochotnika do kompanii granicznej Korpusu Ochrony Pogranicza „Rykonty”. Od 19 lutego 1940 r. do 7 lutego 1945 r. służył w Okręgu Wileńskim Armii Krajowej, ponownie wykazując się odwagą i skutecznością w działaniu. Był członkiem oddziału specjalnego do wykonywania wyroków śmierci wydanych przez podziemne sądy.
W grudniu 1943 r. Sergiusz Piasecki otrzymał Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami za „wyróżniającą się służbę żołnierza w szeregach konspiracji”. Było to w rzeczywistości odznaczenie za przeprowadzoną przez Piaseckiego w Wilnie akcję uratowanie materiałów katyńskich oraz raportu Mackiewicza.
„Nastawiony zdecydowanie wrogo w stosunku do kraju i antyradziecko”
Po zajęciu Wileńszczyzny przez Sowietów latem 1944 r. ciągle musiał się ukrywać. Był poszukiwany przez komunistyczny Urząd Bezpieczeństwa. W maju 1946 r. przedostał się z okupowanego przez Sowietów Wilna do Włoch, gdzie wstąpił do 2. Korpusu Polskiego. Dzięki temu po demobilizacji mógł zamieszkać w Anglii, gdzie rozwinął swoją działalność literacką i publicystyczną należąc od 1947 r. do Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie.
W zasobie Archiwum IPN znajduje się zapis dotyczący Sergiusza Piaseckiego w kartotece ogólnoinformacyjnej byłego Biura „C” Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie: „Pisarz, przed wojną związany z Oddz. II. Nastawiony zdecydowanie wrogo w stosunku do kraju i antyradziecko. Wpisany do indeksu osób niepożądanych w PRL (…)”
W Wielkiej Brytanii Piasecki żył bardzo skromnie, często dorabiając na utrzymanie pracą fizyczną. Bardzo dużo pisał, m.in. odtworzył swoje więzienne książki, zatrzymane kiedyś przez cenzurę. Był zagorzałym wrogiem komunizmu, czemu dawał wyraz w publikowanych tekstach. Niezwykle sugestywnie przedstawił obraz „demokratycznej Polski” po 1945 r. w grotesce „Siedem pigułek Lucyfera”; „Zapiski oficera Armii Czerwonej” stanowią natomiast satyrę na sowieckie państwo i propagandę. W książkach „Strzęp legendy”, „Człowiek przemieniony w wilka” i „Dla honoru Organizacji” utrwalił okupacyjną rzeczywistość i działalność w AK.
„Były poputczik Miłosz”
Współpracował z polską prasą emigracyjną. Jego artykuły ukazywały się w wychodzących w Anglii „Wiadomościach”, „Dzienniku Polskim” oraz „Tygodniku Polskim” w USA, „Narodowcu” we Francji i w „Pod prąd” w Szwajcarii.
W swoich publikacjach był bardzo radykalny i surowo oceniał ustrój komunistyczny oraz jego współpracowników. Napiętnował, jego zdaniem zbyt łagodną, politykę państw zachodnich wobec ZSRS. W pamflecie „Były poputczik Miłosz” ostro skrytykował Czesława Miłosza. Tekstem tym rozpętał burzę na łamach paryskiej „Kultury”. Spisywał również „Dzienniki”. Niestety, tuż przed śmiercią zniszczył je niemal w całości. Wśród polskiej emigracji cieszył się bardzo dobrą opinią.
Wycieńczony długoletnim więzieniem, latami okupacji i ascetycznym życiem na emigracji, zachorował na raka płuc. Zmarł 12 września 1964 r. Został pochowany na Borough Cemetery w Hastings.
***
Sergiusz Piasecki, człowiek niepokorny i kochający wolność, pisał:
„Nie ma większej hańby i upokorzenia dla człowieka, jak być obywatelem sowieckim”.
Szpieg, przemytnik, żołnierz, pisarz – dobrze zasłużył się Polsce i z należnymi honorami spocznie w jej stolicy.
Na podstawie biogramu śp. Sergiusza Piaseckiego opracowanego przez IPN; śródtytuły od redakcji
„Chciał ratować młodych ludzi, tak jak młody człowiek, który odebrał mu życie. Temu młodemu człowiekowi, wybaczam” – oświadczyła Erika Kier, żona zamordowanego przez lewicowego aktywistę Charliego Kirka, konserwatywnego publicystę i działacza prawicy społecznej
Słowa ubranej na biało ocierającej łzy przed ogromnym tłumem na pogrzebie swojego męża spowodowało wielkie wzruszenie uczestników uroczystości żałobnyc. Większość spośród 60 tysięcy osób zgromadzonych na stadionie w Glendale w Arozonie płakało razem ż Eriką Kirk.
Chalie nie nienawidził…
Podczas uroczystości pogrzebowych, zabitego podczas debaty na uniwersytecie w Utah Charlie’ego Kirk’a, przemówił prezydent USA Donald Trump.
„Charlie nie nienawidził swoich oponentów, ja ich nienawidzę i nie życzę im jak najlepiej. Przepraszam Erika, nie zgodziłem się z Charliem w tej kwestii, przepraszam Charlie… może Erika mnie przekona” – mówił. Było to emocjonalne przemówienie Trump, który popierał Kirka. Konserwatywny publicysta odwajemniał poparcie, nie wahał się mówic dobrze o Donaldzie Trumpie i Republikanach. Chociaż, co podkreślają obserwatorzy, Kirk i prezydent USA niekiedy się spierali.
„Siły zła nie spoczną”?
„Ameryka obudziła się nad trumną Charlie’go Kirk’a”. Tak na X napisał na polski konserwatywny publicysta i były przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Maciej Świtski
„To nie był pogrzeb, to był znak. Świat zobaczył, że prawda żyje nawet wtedy, gdy próbuje się ją zabić” – dodał.
„(…) tak jak u nas po śmierci Lecha Kaczyńskiego – siły zła nie spoczną. Rozpoczyna się czas próby” – podsumował Świrski.
„Erika Kirk na pogrzebie męża niczym motto błogosławionego x. J.Popiełuszki: >>Nie daj się zwyciężyć złu,lecz zło dobrem zwyciężaj!<<. Nasz Zbawiciel na krzyżu powiedział: >>Ojcze przebacz im,bo nie wiedzą co czynią!<<.Wybaczam mordercy,bo tak uczyniłby Chrystus i tak uczyniłby Charlie” – napisał na X polski internauta Krzysztof Mąkowski.
„Na upamiętnieniu Charliego Kirka przemawiali wszyscy najwięksi ludzie prawicy. I nigdy wcześniej na podobnym wydarzeniu nie wypowiadano imienia Jezusa Chrystusa tak często” – podkreślił Kapusta.
Na podstawie artykułu w portalu Bines Alercie oraz materiałow na X, m.in. z wPolsce24
