14 marca w Domu Dziennikarza przy ul. Foksal 3/5 obyła się uroczysta Gala wręczenia nagród i wyróżnień 29. edycji Konkursu Nagrody SDP. Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z tej uroczystości.
Fot. Donat Brykczyński
Autor: Redakcja portalu sdp.pl
Państwo w sprawie Smoleńska jest nieskuteczne – rozmowa z EWĄ STANKIEWICZ-JØRGENSEN
Polska jest w posiadaniu bardzo wielu dowodów w sprawie katastrofy smoleńskiej i tylko od woli państwa i profesjonalizmu osób, które zajmują się badaniem i śledztwem, zależy jak sprawnie i skutecznie zostanie to przeprowadzone. Jak dotąd widać, nie ma ani tej woli, ani właściwych liderów – mówi Ewa Stankiewicz-Jørgensen, laureatka Głównej Nagrody Wolności Słowa SDP za film „Stan zagrożenia”.
Pani film czekał rok na premierę, Telewizja Polska sześć razy przekładała datę jego emisji. Dla kogo „Stan Zagrożenia” był zagrożeniem?
Mam przekonanie, że rozliczenie ludzi, którzy w Polsce przyczynili się do śmierci Prezydenta RP i 95 osób reprezentujących państwo polskie ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo państwa. Do dzisiaj, mimo bardzo wielu dobrych rzeczy, które się dzieją ze względu na interes naszego kraju, akurat w tej sprawie państwo wciąż ma egzamin do zdania. I to bardzo boli. Znacznie bardziej niż wstrzymywanie filmu.
Kiedy postanowiła pani zrobić ten film?
Materiał właściwie zbierałam od samego początku. Zaczęło się to od dokumentowania reakcji ludzi na Smoleńsk, a potem była próba dotarcia do źródeł dostępnych w Polsce.
Czy trudno było dotrzeć do materiałów, na podstawie których powstał „Stan zagrożenia”?
Z jednej strony są to materiały prokuratorskie, na tamtym etapie to było jakieś 150 tysięcy kart śledztwa, ale próbowałam także dotrzeć do bezpośrednich świadków, czy też osób, które mogły mieć jakąś wiedzę w tej sprawie. Część z nich w ogóle nie była przesłuchana przez prokuraturę. Trudno było dotrzeć do osób, które były odpowiedzialne za bezpieczeństwo tej wizyty i potem sabotowanie badania. Zależało mi na kontakcie z 6 technikami obsługi Tupolewa w nocy z 9 na 10 kwietnia, z funkcjonariuszami Biura Ochrony Rządu, którzy dojechali na miejsce tragedii w ciągu 40 minut z Katynia.
Ten materiał jest ogromny, trzeba było dokonać jakieś selekcji, na czym chciała się pani najbardziej skupić?
Chciałam bazować na źródłach. Wiedziałam, że będą próby podważenia treści filmu, dlatego bardzo przywiązywałam wagę do tego, aby za każdym razem podać źródło skąd dana informacja pochodzi. W filmie są elementy śledztwa dziennikarskiego i przełożone na publicystyczny język wyniki badania technicznego, skąd wiemy o eksplozjach na pokładzie. Chciałam pokazać tę tragedię w kontekście zrozumiałym dla międzynarodowego widza. Nie da się zrozumieć zabicia prezydenta Lecha Kaczyńskiego bez historii relacji polsko-rosyjskich, bez przywołania rosnącej ówcześnie agresji Putina i korumpowania świata poprzez rosyjską broń w postaci sprzedaży gazu oraz roli Lecha Kaczyńskiego w powstrzymywaniu tej agresji w Polsce i w świecie.
Jak „Stan zagrożenia” był właśnie odebrany poza Polską? Film otrzymał wiele nagród na zagranicznych festiwalach, mogłoby to wskazywać, że został tam doceniony.
Tu, w Polsce próbowano dyskredytować, że są to jakieś nieistotne festiwale. No nie wiem, czy na przykład nowojorski Big Apple Film Festival , który istnieje 17 lat i gdzie filmy oceniają znamienite osoby, jest jakimś małym, anonimowym festiwalem. Część z tych festiwali była bardzo poważna, natomiast wykorzystano niewielkie festiwale aby zdyskredytować w ogóle odbiór tego filmu w świecie. Miałam za granicą sporo spotkań, wywiadów, odbiło się to też echem w mediach.
Czy na świecie jest jeszcze zainteresowanie tematem Smoleńska, czy sprawa ta nie staje się już powoli zapomniana?
Jest zainteresowanie zwłaszcza teraz, po agresji Rosji na Ukrainę. Sprowadza się to do pojedynczych dziennikarzy, ale są to poważne osoby, cenione w swoich krajach, które podjęły własne badania w tym zakresie.
Co pani sądzi o reakcji widzów w Polsce? Krytycy mówili, że tak naprawdę film powtarza znane od dawna tezy, inni zaś skupili się tylko na sensacyjnych zdjęciach ówczesnej minister zdrowia Ewy Kopacz pozującej z pracownikami moskiewskiego prosektorium.
Jak już mówiłam, badanie śmierci Prezydenta RP oraz osób reprezentujących państwo polskie, którzy zginęli w 2010 roku na terenie Rosji, ale wylecieli samolotem z Polski, ma wpływ na bezpieczeństwo państwa. Z jednej strony w filmie są niepodważalne dowody na to, że to był zamach, z drugiej zaś jest wypunktowanie bezkarności ludzi, którzy byli odpowiedzialni za bezpieczeństwo tej wizyty. Mam wrażenie, że reakcje na film, to była taka zasłona dymna, która miała przykryć najważniejszy problem, czyli bierność wobec zagrożenia państwa. Podaję jeden z „najdrobniejszych” przykładów: co najmniej jeden z techników obsługi tego samolotu w nocy z 9 na 10 kwietnia 2010 roku na wojskowym Okęciu w Warszawie, którego rola w doprowadzeniu do tragedii do dzisiaj nie została wyjaśniona, w dalszym ciągu obsługuje samoloty VIPowskie na lotnisku Okęcie. Osoby odpowiedzialne za to, że serwer rejestrujący wejścia do stref VIPowskich na lotnisku w dniu wylotu był nieczynny, za to że niektóre kamery, bardzo kluczowe, nie działały, za ten szereg tzw. zbiegów okoliczności, które składają się na sabotaż bezpieczeństwa prezydenta i przedstawicieli państwa, do dzisiaj nie zostały pociągnięte do odpowiedzialności, czy odsunięte od stanowisk.
Jak pani myśli, dlaczego? Zjednoczona Prawica rządzi już prawie osiem lat, ma do dyspozycji cały aparat państwa, a wciąż nie udało się w sposób przekonujący dla większości społeczeństwa wyjaśnić tragedię smoleńską, wskazać winnych, postawić zarzuty.
Wyjaśnienie, czy postawienie zarzutów to jest jedna sprawa, ale druga to naprawa systemu bezpieczeństwa państwa, tak by niemożliwe było powtórzenie tej tragedii. Obecne władze zrobiły bardzo dużo dla bezpieczeństwa państwa, dlatego trudno jest je krytykować. Niestety, w sprawie śmierci Prezydenta RP na terenie Rosji i niesuwerennej reakcji polskich władz bezpośrednio po tragedii – do dziś nie zostały poczynione elementarne działania. Prezydent Lech Kaczyński przekonywał, że zdolność powiedzenia prawdy o tym kto zabił polskich oficerów w sowieckim Katyniu jest miarą suwerenności Polski. Dziś miarą suwerenności jest zdolność powiedzenia prawdy, kto zabił polskich państwowców w Rosji i zdolność wyciągnięcia konsekwencji wobec tych ludzi. Na poziomie oficjalnych dochodzeń to się nie dzieje lub jest markowane.
Z czego to wynika?
Z decyzji i postępowania konkretnych ludzi.
Od premiery pani filmu minęły już prawie dwa lata, w międzyczasie poznaliśmy raport podkomisji Antoniego Macierewicza, w którym przyczyny tragedii są zasadniczo zbieżne z tezami przedstawionymi w filmie. Myśli pani, że ten raport nie spełnił oczekiwań?
Po 13 latach mamy zrobiony ułamek tego, co inne cywilizowane kraje przeprowadzają w ciągu kilkunastu miesięcy. Co się udało? Wielkim wysiłkiem poszczególnych osób w podkomisji państwo polskie zdobyło ogromną wiedzę dowodową. Mamy wystarczająco dużo dowodów na zaistnienie eksplozji materiałów wybuchowych w samolocie. Jednak źle prowadzone badanie może powodować niepotrzebne wątpliwości lub wręcz pułapki wobec prawdziwej tezy. Raport powinien być tak sporządzony, by stanowił trudny do podważenia argument w postępowaniu sądowym (co było całkowicie w zasięgu ręki). Na ogół takie postępowanie trwa kilkanaście miesięcy góra dwa lata. Zwłoka czasowa naraża państwo na niebezpieczeństwo, bo zalecenia należy wdrożyć jak najszybciej. Kwestia badania technicznego to jest zaledwie jedna trzecia zadania podkomisji. Pozostałe dwie trzecie i cel istnienia komisji to jest zbadanie łańcucha decyzyjnego, który doprowadził do tragedii, wskazanie luk w systemie bezpieczeństwa państwa i sformułowanie zaleceń.
Ale raport zawiera kilka stron zaleceń, które mają zapobiec tego typu przypadkom w przyszłości.
Te zalecenia, co trzeba podkreślić – w części właściwe – są na bardzo dużym poziomie ogólności. Takie „ogólnoświatowe”. I dlatego można bardzo łatwo „utopić” je w pozorowanym działaniu. Zresztą na jakiej podstawie miałyby być konkretne? Z mojej wiedzy wynika, że przesłuchania świadków zostały wstrzymane na etapie przesłuchań osób niższych rangą. Gdyby nie przewlekłość postępowania, gdyby zalecenia zostały sformułowane prawidłowo, być może nie byłoby możliwe dopuszczenie firmy Strabag do budowy strategicznych inwestycji w Polsce w ostatnich latach. Jednym z trzech największych udziałowców Strabagu jest firma Rasperia Trading powiązana z Olegiem Deripaską, a są bardzo mocne przesłanki, że to w jego zakładach w rosyjskiej Samarze podłożono ładunki wybuchowe w Tupolewie przewożącym polską państwową delegację. To tylko jeden z przykładów jak przewlekłość i brak właściwego działania organów państwa przekłada się na kolejne szkody w sferze naszego bezpieczeństwa i może doprowadzić do kolejnej tragedii.
We wrześniu ubiegłego roku, ówczesny wiceszef MSZ Szymon Szynkowski vel Sęk, pytany o kolejne kroki rządu po publikacji raportu podkomisji smoleńskiej powiedział: „Kontakty dyplomatyczne Polski z Rosją są obecnie praktycznie zamrożone. W związku z tym nie ma dziś przestrzeni do tego, by podejmować temat katastrofy smoleńskiej”. Czy Pani zdaniem można coś jeszcze w obecnych warunkach zrobić?
Można bardzo wiele zrobić. Zarówno w Polsce jak i na arenie międzynarodowej. Pokazują to Holendrzy w sprawie katastrofy samolotu MH17. Państwo polskie nie musi być nieskuteczne w tej sprawie, ma bardzo wiele narzędzi, dowodzi tego na przykład poseł Arkadiusz Mularczyk (przewodniczący parlamentarnego zespołu do spraw reparacji wojennych – przyp. red), który po sprawnie przeprowadzonych badaniach skutecznie przebija się w świecie z wynikami raportu. Miał zadanie do wykonania, zrobił plan, zatrudnił właściwych ludzi, poważnie ich traktował, teraz skutecznie lobbuje w świecie w tej sprawie.
Ale po stronie podkomisji jest przynajmniej część technicznego badania. Po stronie prokuratury, co mamy? Jakie skutki? Kto stanął przed sądem? Jedynie Arabski z oskarżenia rodzin ofiar. To jest całkowita kompromitacja, przedawnienia, fikcja. A po stronie służb specjalnych, MSZ,MON?
W przypadku badania tragedii smoleńskiej postawiono na niewłaściwe osoby?
38 milionowe państwo ma takie narzędzia, że może być skuteczne, jeśli tego chce. W tej sprawie jest nieskuteczne i to widać po 13 latach.
Czy pani nadal będzie zajmować się tematem tragedii smoleńskiej? Mam na myśli zapowiadaną drugą cześć filmu.
W tej sprawie nie można się poddać, bo na szali jest bezpieczeństwo państwa. Smoleńsk jest takim papierkiem lakmusowym naszej suwerenności. Jednym z kilku, ale bardzo ważnym. W niektórych dziedzinach widzę, że państwo zdaje egzamin i bardzo się cieszę, iż są takie działania jak np. przekop Mierzei Wiślanej, próba uniezależnienia się energetycznego od Rosji, wspieranie Ukrainy. Jest wiele strategicznych działań, które wzmacniają bezpieczeństwo Polski. Natomiast jeśli chodzi o Smoleńsk w dalszym ciągu nie zrobiono podstawowych działań, co w efekcie naraża państwo polskie na niebezpieczeństwo. Powinno się sprawdzić co doprowadziło do śmierci 31 marca 2022 roku głównego prokuratora zajmującego się Smoleńskiem – Marka Pasionka, niezależnie od tego czy była to śmierć samobójcza czy nie. I też co sprawiło, że 13 stycznia 2021 roku nagle zmarł młody sędzia Hubert Gąsior, który jako jedyny wydał wyrok skazujący w sprawie Smoleńska.
Zbrodnia bez kary, to nowe ofiary. Chodzi tu o bezpieczeństwo pojedynczych obywateli i władz państwa. Nie mówiąc już o gigantycznym cierpieniu rodzin ofiar i ranach, które się nie zabliźnią, dopóki państwo nie zachowa się jak trzeba w tej sprawie. Nie doczekał tego śp. Jan Gosiewski, ojciec wicepremiera poległego w Smoleńsku. Zapytany kiedyś przeze mnie czego oczekuje od państwa w tej sprawie odpowiedział: skuteczności. Tej wciąż nie ma.
Wciąż pozostaje pytanie, dlaczego?
To są mocne słowa, ale na pewnych szczeblach, w pewnych sprawach widać, że jakby te wpływy, które się jeszcze ciągną od czasów wasalizacji Polski wobec Rosji, nie zostały przerwane. I Smoleńsk to pokazuje.
Sądzi pani, że ta tragedia zostanie kiedykolwiek uczciwie wyjaśniona?
Raczej rozliczona, bo jeśli chodzi o wyjaśnienie, to my już bardzo dużo wiemy. Zdaję z tego sprawę, że jest wielka społeczna kłótnia na ten temat, że próbuje się dyskredytować różne ustalenia. A działania organów państwa nie pomagają w zachowaniu powagi w tej sprawie. To musi się wydarzyć na poziomie państwa, bo śledztwo dziennikarskie to jest tylko jedna rzecz. Polska jest w posiadaniu bardzo wielu dowodów i tylko od woli państwa i profesjonalizmu osób, które zajmują się badaniem i śledztwem, zależy jak sprawnie i skutecznie zostanie to przeprowadzone i przełożone na efekt w postaci naprawy bezpieczeństwa i pociągnięcia do odpowiedzialności winnych. Jak dotąd widać, że nie ma ani tej woli, ani właściwych liderów w tej kwestii.
Czego będzie dotyczyć druga część pani filmu o Smoleńsku?
Nie chciałabym teraz tego zdradzać.
Rozmawiał Jacek Karolonek
Ewa Stankiewicz-Jørgensen, reżyserka, scenarzystka, dziennikarka. Absolwentka reżyserii w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi oraz polonistyki na Uniwersytecie Wrocławskim. Jest autorką wielu nagradzanych reportaży telewizyjnych i radiowych oraz filmów fabularnych. „Dotknij mnie”, wyreżyserowany wraz z Anną Jadowską zdobył w 2003 r. nagrodę główną w Konkursie Polskiego Filmu Niezależnego na 28. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. W 2008 r. za film „Trzech kumpli”, zrealizowany wraz z Anną Ferens, otrzymała m.in. Nagrodę Główną Wolności Słowa Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W 2023 roku została laureatką tej samej nagrody za dokument „Stan Zagrożenia” opowiadający o tragedii smoleńskiej. Założycielka i prezes Fundacji „Dobrze że jesteś” oraz prezes Stowarzyszenia Solidarni 2010.
Poznaliśmy laureatów 29. edycji Konkursu Nagrody Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich
Ewa Stankiewicz-Jørgensen za dokument „Stan Zagrożenia” została laureatką Głównej Nagrody Wolności Słowa w 29. edycji Konkursu SDP. Laur SDP za „niezależność, odwagę i konsekwencję” przyznany został publicyście Piotrowi Semce. Nagrody i wyróżnienia wręczono w siedmiu kategoriach tematycznych. Były też dwie Nagrody Specjalne.
Uroczysta Gala rozstrzygnięcia konkursu odbyła się 14 marca w Domu Dziennikarza przy ul. Foksal 3/5. Prowadzili ją prezes SDP Krzysztof Skowroński i dziennikarka telewizyjna Anna Popek.
Zanim przystąpiono do ogłoszenie werdyktu jurorów i rozdania nagród, wspominano dziennikarzy, którzy z narażeniem życia i zdrowia relacjonują przebieg wojny w Ukrainie. Minutą ciszy uczczono tych dziennikarzy, którzy za wykonywanie swoich zawodowych obowiązków i zapłacili najwyższą cenę, cenę życia.
Krzysztof Skowroński przypomniał, że od początku agresji Rosji na Ukrainę Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich włączyło się w pomoc zarówno ukraińskim dziennikarzom jak też szukającym w Polsce schronienia uchodźcom wojennym. Pomogło m.in. greckim dziennikarzom zorganizować transport darów dla kolegów w Ukrainie oraz udostępniło dla uciekających przed wojną Dom Pracy Twórczej w Kazimierzu Dolnym (więcej o pomocy SDP dla Ukrainy można przeczytać TUTAJ).
29.edycja konkursu SDP obejmowała prace opublikowane i wyemitowane w polskich mediach w latach 2021 – 22. Dziennikarze startowali w siedmiu kategoriach tematycznych.
Do konkursu zakwalifikowano 306 prac, z których najwięcej wpłynęło do kategorii historycznej Nagroda im. Janusza Kurtyki – 83 zgłoszenia, następnie do Nagrody im. Łukasiewicza – cywilizacja, kultura, wiedza – 66, do kategorii dziennikarstwo społeczne czyli Nagroda im. Stefana Żeromskiego – 61 prac oraz do Nagrody Dziewanowskiego o problemach międzynarodowych – 52 prace.
Prace konkursowe oceniały dwa zespoły jurorów: Jury Selekcyjne oraz Jury Główne
Jury Selekcyjne tworzyli: Wanda Nadobnik (przewodnicząca), Hubert Bekrycht, Maria Giedz, Barbara Pajchert, Anna Szepelak. Każdy z członków dokonał przeglądu i oceny wszystkich publikacji zgłoszonych do konkursu.
O przyznaniu nagród zadecydowało Jury Główne w składzie: Krzysztof Skowroński (przewodniczący), Paweł Badzio, Hubert Bekrycht, Teresa Bochwic, Krystyna Forowicz, Jolanta Hajdasz, Jerzy Jachowicz, Jerzy Kłosiński, Sonia Kwaśny, Wojciech Mucha, Wanda Nadobnik, Tadeusz Płużański, Barbara Stanisławczyk, Marcin Wolski. Ekspertami z głosem doradczym byli: z Instytutu Pamięci Narodowej – dr Rafał Leśkiewicz, z Narodowego Centrum Kultury – Andrzej Bieńkowski.
Lista laureatów
Główna Nagroda Wolności Słowa
za publikacje w obronie demokracji i praworządności, demaskujące nadużycia władzy, korupcję, naruszanie praw obywatelskich, praw człowieka ufundowana przez Zarząd Główny SDP
Ewa Stankiewicz- Jørgensen za reportaż telewizyjny „Stan zagrożenia”, wyemitowany w TVP1, 18.04.2021
Równorzędne wyróżnienia:
Sławomir Koehler – „Warchoły”, TVP1, 29.06.2021
Mariusz Pilis – „Biełsat. Misja wolności”, premiera w Zeughauskino w Berlinie, 7.12.2022
ks. dr Andrzej Paś za dwie prace opublikowane w „Naszym Dzienniku”: „Czasy ostateczne”, 4.01.2021; „Kraina grozy”, 28.09.2021
Joanna Gąska – „Tolerancja”, Radio Kraków, 13.03.2022
Marcin Tulicki – „Nasz człowiek w Warszawie”, TVP1 i TVP Info, 9.04.2022
Nagroda Watergate
za dziennikarstwo śledcze ufundowana przez Zarząd Główny SDP
Ania Gargas za reportaże telewizyjne: „Taśmy Tuska”, TVP2, cz. 1 emisja 18.03.2021, cz. 2 emisja 8.04.2021, „Michnik – Jaruzelski. Kulisy zażyłości”, TVP1, 9.12.2021 „Kulisy walki o polski cukier”, TVP1, 20.10.2022.
Równorzędne wyróżnienia:
Ilona Ptak – „My z gazowni”, TVP Info, 16.05.2021
Justyna Piasecka, Blanka Aleksowska, Łukasz Zboralski – wyróżnienie za cykl artykułów w „Głosie Wielkopolski”: „Śmierć dziennikarki Anny Karbowniczak: Kierowca uciekł, a winna ofiara. Dotarliśmy do ustaleń, które miażdżą wersję prokuratury”, 24.09.2021
„Zaprzepaszczone dowody w sprawie śmierci Anny Karbowniczak. Czy policja zaniedbała zabezpieczenia śladów na miejscu wypadku?”, 30.09.2021
„Przełom w sprawie śmierci dziennikarki >Głosu Wielkopolskiego< Anna Karbowniczak, Prokuratura Krajowa poleciła powołanie nowych biegłych, 28.10.2021
Mateusz Teska – „Prokurator oskarżony o korupcję”, TVP1, 13.10.2022
Nagrodę im. Kazimierza Dziewanowskiego
za publikacje o problemach i wydarzeniach na świecie ufundowana przez Polską Agencję Prasową
Tomasz Grzywaczewski za trzy reportaże emitowane w TVP: „Litwa. W cieniu wieży”, 21.05.2021, „Ukraina. Raport z miejsca zbrodni”, 6.09.2022, „Białoruś. Przebudzenie”, 19.09.2022.
Wyróżnienia:
Dwa równorzędne I wyróżnienia:
I wyróżnienie
Dmytro Antoniuk – „Reportaż wojenny”, „Kurier Lubelski”, w roku 2022
I wyróżnienie
Magdalena Kawalec-Segond – „Spalono część >Arki Noego<. Rosja rozpętała wojnę, w której niszczy zasoby całej ludzkości”, Tygodnik TVP, 3.06.2022
Pozostałe równorzędne wyróżnienia:
Michał Karnowski i Jacek Karnowski – Jacek Saryusz Wolski – „Powiem wam, jak wygrać z unijnym bezprawiem. Musimy wybić się na niepodległość w Unii”, „Tygodnik Sieci”, 24.10.2022
Olga Doleśniak-Harczuk i Antoni Opaliński – za 2 publikacje z cyklu „Berlińskie Espresso”, „Gazeta Polska Codziennie”: „ Moi wykładowcy brali udział w eksperymentach na ludziach”, 15 – 17.10.2021, „Część elit nadal widzi Ukrainę przez rosyjskie okulary”, 20.06.2022.
Wojciech Jankowski za 3 materiały radiowe emitowane w Radiu Wnet i Polskim Radiu dla Zagranicy: „Rosjanie totalnie zniszczyli wioskę polskich przesiedleńców. Do kościoła strzelali z czołgu”, 22/24.10.2022, „Kisielówka na Ukrainie: polski kościół całkowicie zniszczony przez rosyjskich żołnierzy”, 18.11.2022, „Chersoń. Piekielna ruletka Putina. Raport z Kijowa”, 13.12.2022
Urszula Żółtowska-Tomaszewska, Antoni Rokicki – „Delegacja inni niż wszystkie”, Polskie Radio Program 3, 13.03.2022
Nagroda im. Macieja Łukasiewicza
za publikacje na temat współczesnej cywilizacji i kultury oraz popularyzację wiedzy ufundowana przez Narodowe Centrum Kultury
I Nagroda
Goran Andrijanić „Polacy, czy wy na to pozwolicie?!”, „Tygodnik Sieci”, 5.12.2022
II Nagroda
Sławomir Koehler – „Jak istnieje świat… rzecz o Romanie W. Ingardenie”, TVP1, 9.06.2021
Równorzędne wyróżnienia:
Beata Hyży-Czołpińska – „Drobny, kruchy człowiek, TVP Historia, 25.03.2022
Dagmara Drzazga – „Życie to coś pięknego”, TVP Dokument, 3.10.2022
Urszula Żółtowska-Tomaszewska, Dorota Boniecka-Górny – „Ulepił mnie na nowo”, Polskie Radio Program 1
Magdalena Kawalec-Segond – „Ukryte koszty elastycznej płodności, czyli o skutkach pigułek spływających do wód”, Tygodnik TVP, 7.08.2021
Teresa Stylińska wyróżnienie za 3 publikacje w Tygodniku TVP: „Dlaczego nie lecą z nami pan i pani? Nowy język i nowy świat”, 19.02.2021, „Wszystkie grzechy Bożego Narodzenia: przychodzi coraz wcześniej, zaśmieca świat i zostawia ślad węglowy”, 24.12.2021, „Joanne Rowling i insygnia nienawiści”, 31.12.2021
Nagroda im. Janusza Kurtyki
za publikacje o tematyce historycznej ufundowana przez Instytut Pamięci Narodowej, pod patronatem medialnym TVP Historia.
I Nagroda
Aleksandra Fudala-Barańska za reportaż „Kilof zamiast karabinu”, TVP Katowice, 29.12.2022
II Nagroda
Alina Czerniakowska za dokument „Pamięć”, TVP Historia, 6.06.2022
Równorzędne wyróżnienia:
Marek Kozubal – „Przerwany lot z Sofii”, „Rzeczpospolita”, „Magazyn Plus Minus”, 13-14.03.2021
Sławomir Koehler – „Krzyż Westerplatte”, TVP1, 7.09.2021
Ewa Szkurłat – „Mecenas ideałów, czyli rzecz o Stanisławie Mierzwie”, Radio Kraków, 18.09.2022
Krzysztof Kunert – „Na buciki Martusi. Wrocławskie Rodziny Wyklęte”, premiera w Centrum Historii „Zajezdnia”, 15.02.2021
Grzegorz Okoński – „Urnental: Miejsce w Wielkopolsce, gdzie dawni sąsiedzi stawali się panami Polaków”, „Głos Wielkopolski”, 4.09.2022
Nagroda im. Eugeniusza Kwiatkowskiego
za dziennikarstwo ekonomiczne ufundowana przez FAKRO Sp. Z o.o.
Karol Wasilewski za dwie publikacje w Tygodniku TVP: „Kryzys graniczny. Kto zarabia na migrantach”, 15.10.2021. „Własny dach nad głową tylko dla wybranych. Wyzysk mieszkaniowy czy wolny rynek?”, 8.04.2021
Równorzędne wyróżnienia:
Jakub Kowalski – „Elegia dla zapałki”, Tygodnik TVP, 1.01.2021
Urszula Żółtowska-Tomaszewska – „Szpotański i Spółka”, Polskie Radio Program 1, 1.05.2022
Stefan Truszczyński – „Hel jest hen”, „Kurier Wnet”, 18.11.2022
Nagroda im. Stefana Żeromskiego
za publikacje o tematyce społecznej ufundowana przez Pocztę Polską S.A.
Cezary Galek za reportaż radiowy „Świat w mojej głowie”, Radio Zachód, 28.03.2021
Równorzędne wyróżnienia:
Damian Nowicki – „Z akademii do baru”, „Tygodnik Powszechny”, 5.12.2022
Mariusz Pilis – „Mierzeja Wiślna – po co nam ten przekop?”, TVP1, 21.09.2021
Małgorzata Wołczyk – „W imię dzieci”, „Do Rzeczy”, 2 -7.11.2021
Renata Kwiatkowska – „Exodus/Uchodźcy”, TVP Info, cykl „Głębia Ostrości”, 6.03.2022
Ilona Małek – „Niemy krzyk”, TVP Info, 2.10.2022
Michał Karnowski – „Tego nie da się zapomnieć”, „Tygodnik Sieci”, 11.10.2021
Poza kategoriami konkursowymi Jury przyznało dwie równorzędne Nagrody Specjalne: dla portalu PAP dzieje.pl oraz portalu Tygodnik TVP tygodnik.tvp.pl
Publicyście Piotrowi Semce Zarząd Główny SDP przyznał Laur SDP za „niezależność, odwagę i konsekwencję”. Wyróżnienie to jest wyrazem najwyższego uznania dziennikarzy dla dziennikarzy. Otrzymują je autorytety zawodowe, etyczne, najwyższej klasy profesjonaliści. Piotr Semka z powodu choroby nie mógł odebrać wyróżnienia. Krzysztof Skowroński zapowiedział, że niebawem zostanie zorganizowana specjalna uroczystość z udziałem laureata, podczas której zostanie wręczone wyróżnienie i wygłoszona laudacja.
PARTNERZY KONKURSU:
FAKRO Sp. z o.o., Instytut Pamięci Narodowej, Narodowe Centrum Kultury, Poczta Polska S.A., Polska Agencja Prasowa, Stowarzyszenie Dziennikarzy i Wydawców REPROPOL
Partner gali: Lasy Państwowe
Projekt realizowany we współpracy z Narodowym Centrum Kultury
PATRONI MEDIALNI:
Polska Agencja Prasowa, Tygodnik „Do Rzeczy”, „Gazeta Polska”, Tygodnik „Sieci”, Telewizja Polska, TVP Historia, Polskie Radio, Portal wPolityce.pl, Portal Niezalezna.pl, „Gazeta Polska Codziennie”, „Forum Dziennikarzy”, „Bez Wierszówki”, Radio Wnet
Fot. Donat Brykczyński
Ewa Stankiewicz-Jørgensen laureatką Głównej Nagrody Wolności Słowa SDP
Główną Nagrodę Wolności Słowa otrzymuje Ewa Stankiewicz- Jørgensen za reportaż telewizyjny „Stan zagrożenia”, wyemitowany w TVP1.
Nagroda ufundowana przez Zarząd Główny SDP.
Równorzędne wyróżnienia:
Sławomir Koehler – „Warchoły”, TVP1
Mariusz Pilis – „Biełsat. Misja wolności”, premiera w Zeughauskino w Berlinie
ks. dr Andrzej Paś za dwie prace opublikowane w „Naszym Dzienniku”: „Czasy ostateczne”, „Kraina grozy”
Joanna Gąska – „Tolerancja”, Radio Kraków
Marcin Tulicki – „Nasz człowiek w Warszawie”, TVP1 i TVP Info
Nagroda Watergate dla Anity Gargas
Laureatką Nagroda Watergate za dziennikarstwo śledcze otrzymuje Ania Gargas za reportaże telewizyjne: „Taśmy Tuska”, TVP2, „Michnik – Jaruzelski. Kulisy zażyłości”, TVP1, „Kulisy walki o polski cukier”, TVP1.
Nagroda ufundowana przez Zarząd Główny SDP.
Równorzędne wyróżnienia:
Ilona Ptak – „My z gazowni”, TVP Info
Justyna Piasecka, Blanka Aleksowska, Łukasz Zboralski – wyróżnienie za cykl artykułów w „Głosie Wielkopolski”: „Śmierć dziennikarki Anny Karbowniczak: Kierowca uciekł, a winna ofiara. Dotarliśmy do ustaleń, które miażdżą wersję prokuratury”
„Zaprzepaszczone dowody w sprawie śmierci Anny Karbowniczak. Czy policja zaniedbała zabezpieczenia śladów na miejscu wypadku?”
„Przełom w sprawie śmierci dziennikarki >Głosu Wielkopolskiego< Anna Karbowniczak, Prokuratura Krajowa poleciła powołanie nowych biegłych
Mateusz Teska – „Prokurator oskarżony o korupcję”, TVP1
Nagrody Specjalne SDP dla portalu PAP dzieje.pl i dla Tygodnika TVP
Poza kategoriami konkursowymi Jury 29. Konkursu Nagrody SDP przyznało dwie równorzędne Nagrody Specjalne: dla portalu PAP dzieje.pl oraz portalu Tygodnik TVP tygodnik.tvp.pl.
Cezary Galek laureatem Nagrody im. Stefana Żeromskiego
Nagrodę im. Stefana Żeromskiego, za publikacje o tematyce społecznej, otrzymuje Cezary Galek za reportaż radiowy „Świat w mojej głowie”, Radio Zachód
Nagroda ufundowana przez Pocztę Polską S.A.
Równorzędne wyróżnienia
Damian Nowicki – „Z akademii do baru”, „Tygodnik Powszechny”
Mariusz Pilis – „Mierzeja Wiślna – po co nam ten przekop?”, TVP1
Małgorzata Wołczyk – „W imię dzieci”, „Do Rzeczy”
Renata Kwiatkowska – „Exodus/Uchodźcy”, TVP Info, cykl „Głębia Ostrości”
Ilona Małek – „Niemy krzyk”, TVP Info
Michał Karnowski – „Tego nie da się zapomnieć”, „Tygodnik Sieci”
Nagroda im. Eugeniusza Kwiatkowskiego dla Karola Wasilewskiego
Nagrodę im. Eugeniusza Kwiatkowskiego, za dziennikarstwo ekonomiczne, otrzymuje Karol Wasilewski za dwie publikacje w Tygodniku TVP: „Kryzys graniczny. Kto zarabia na migrantach”. „Własny dach nad głową tylko dla wybranych. Wyzysk mieszkaniowy czy wolny rynek?”.
Nagroda ufundowana przez FAKRO sp. zoo
Równorzędne wyróżnienia:
Jakub Kowalski – „Elegia dla zapałki”, Tygodnik TVP
Urszula Żółtowska-Tomaszewska – „Szpotański i Spółka”, Polskie Radio Program 1.
Stefan Truszczyński – „Hel jest hen”
Aleksandra Fudala-Barańska z pierwszą Nagrodą im. Janusza Kurtyki
Aleksandra Fudala-Barańska za reportaż „Kilof zamiast karabinu”, TVP Katowice, została laureatką pierwszej Nagrody im. Janusza Kurtyki przyznawaną za publikacje o tematyce historycznej.
Druga Nagroda dla Aliny Czerniakowskej za dokument „Pamięć”, TVP Historia.
Nagroda ufundowana przez Instytut Pamięci Narodowej. Patronem medialnym jest TVP Historia.
Równorzędne wyróżnienia:
Marek Kozubal – „Przerwany lot z Sofii”, „Rzeczpospolita”, „Magazyn Plus Minus”
Sławomir Koehler – „Krzyż Westerplatte”, TVP1
Ewa Szkurłat – „Mecenas ideałów, czyli rzecz o Stanisławie Mierzwie”, Radio Kraków
Krzysztof Kunert – „Na buciki Martusi. Wrocławskie Rodziny Wyklęte”, premiera w Centrum Historii „Zajezdnia”
Grzegorz Okoński – „Urnental: Miejsce w Wielkopolsce, gdzie dawni sąsiedzi stawali się panami Polaków”, „Głos Wielkopolski”
Goran Andrijanić laureatem pierwszej Nagrody im. Macieja Łukasiewicza
I Nagrodę im. Macieja Łukasiewicza, za publikacje na temat współczesnej cywilizacji i kultury oraz popularyzację wiedzy, otrzymuje Goran Andrijanić „Polacy, czy wy na to pozwolicie?!”, „Tygodnik Sieci”.
II Nagroda przepadła Sławomirowi Koehlerowi za publikację „Jak istnieje świat… rzecz o Romanie W. Ingardenie”, TVP1.
Nagroda ufundowana przez Narodowe Centrum Kultury.
Równorzędne wyróżnienia:
Beata Hyży-Czołpińska – „Drobny, kruchy człowiek, TVP Historia
Dagmara Drzazga – „Życie to coś pięknego”, TVP Dokument
Urszula Żółtowska-Tomaszewska, Dorota Boniecka-Górny – „Ulepił mnie na nowo”, Polskie Radio Program 1
Magdalena Kawalec-Segond – „Ukryte koszty elastycznej płodności, czyli o skutkach pigułek spływających do wód”, Tygodnik TVP
Teresa Stylińska wyróżnienie za 3 publikacje w Tygodniku TVP: „Dlaczego nie lecą z nami pan i pani? Nowy język i nowy świat”, „Wszystkie grzechy Bożego Narodzenia: przychodzi coraz wcześniej, zaśmieca świat i zostawia ślad węglowy”, „Joanne Rowling i insygnia nienawiści”
Tomasz Grzywaczewski z Nagrodą im. Kazimierza Dziewanowskiego
Nagrodę im. Kazimierza Dziewanowskiego, za publikacje o problemach i wydarzeniach na świecie, otrzymuje Tomasz Grzywaczewski za 3 reportaże emitowane w TVP: „Litwa. W cieniu wieży”, „Ukraina. Raport z miejsca zbrodni”, „Białoruś. Przebudzenie”.
Nagroda ufundowana przez Polską Agencję Prasową.
Wyróżnienia:
Dwa równorzędne I wyróżnienia:
I wyróżnienie
Dmytro Antoniuk – „Reportaż wojenny”, „Kurier Lubelski”
I wyróżnienie
Magdalena Kawalec-Segond – „Spalono część >Arki Noego<. Rosja rozpętała wojnę, w której niszczy zasoby całej ludzkości”, Tygodnik TVP
Pozostałe równorzędne wyróżnienia:
Michał Karnowski i Jacek Karnowski – Jacek Saryusz Wolski – „Powiem wam, jak wygrać z unijnym bezprawiem. Musimy wybić się na niepodległość w Unii”, „Tygodnik Sieci”
Olga Doleśniak-Harczuk i Antoni Opaliński – za 2 publikacje z cyklu „Berlińskie Espresso”, „Gazeta Polska Codziennie”: „ Moi wykładowcy brali udział w eksperymentach na ludziach”, „Część elit nadal widzi Ukrainę przez rosyjskie okulary”.
Wojciech Jankowski za 3 materiały radiowe emitowane w Radiu Wnet i Polskim Radiu dla Zagranicy: „Rosjanie totalnie zniszczyli wioskę polskich przesiedleńców. Do kościoła strzelali z czołgu”, „Kisielówka na Ukrainie: polski kościół całkowicie zniszczony przez rosyjskich żołnierzy”, „Chersoń. Piekielna ruletka Putina. Raport z Kijowa”
Urszula Żółtowska-Tomaszewska, Antoni Rokicki – „Delegacja inni niż wszystkie”, Polskie Radio Program 3
Zmarł popularyzator historii redaktor Maciej Rosalak
Nie żyje Maciej Rosalak, publicysta historyczny, redaktor naczelny „Historia Do Rzeczy”. Miał 76 lat.
Maciej Rosalak, absolwent historii na Uniwersytecie Warszawskim, napisał wiele artykułów i książek popularyzujących historię. W swojej karierze zawodowej był m.in. publicystą i drugim sekretarzem redakcji dziennika „Rzeczpospolita”. Ostatnio związany był z tygodnikiem „Do Rzeczy” i miesięcznikiem „Historia Do Rzeczy” . W listopadzie 2022 r. został redaktorem naczelnym tego miesięcznika.
Odznaczony Krzyżem Kombatanckim przez prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego, Medalem Pro Memoria oraz złotym medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.
opr. jka, źródło: DoRzeczy.pl
