Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek zwrócił się do wicepremiera, ministra kultury i dziedzictwa narodowego Piotra Glińskiego o rozważenie zmian prawnych dotyczących wydawania gazet przez jednostki samorządu terytorialnego.
RPO podkreślił, że interweniuje w tej sprawie od 2016 roku. Przypomniał, że 28 września 2017 r. podsekretarz stanu w MKiDN Paweł Lewandowski zapewnił, iż kwestia zostanie poruszona w dyskusji o zakresie nowelizacji ustawy Prawo prasowe z 1984 r. Wskazywał wówczas, że godne rozważenia byłoby wprowadzenie nowych regulacji, które wzmocniłyby pozycję prasy lokalnej, niezależnej od jednostek samorządu terytorialnego. Jednak niespełna rok później resort kultury poinformował rzecznika, że sprawy te nie były jeszcze poruszane w ramach prac urzędu i nie znajdują się one wśród priorytetów legislacyjnych MKiDN.
Marcin Wiącek uważa, że problem wydawania prasy przez samorządy wciąż jest aktualny, na co wskazywać ma m.in. liczba skarg kierowanych w tej sprawie przez redaktorów lokalnych tytułów prasowych. W swoim piśmie do wicepremiera Piotra Glińskiego przypomina, „że wydawanie prasy przez jednostki samorządu terytorialnego niesie (…) ryzyko zaburzenia funkcji mediów w społeczeństwie demokratycznym, jaką jest sprawowanie społecznej kontroli nad działaniem władz na szczeblu centralnym i lokalnym. Wiąże się to ze strukturalnym problemem zaburzenia konkurencji na lokalnych rynkach mediów i informacji, który polega na znaczącym utrudnieniu sprawnego funkcjonowania mediów niepublicznych, a w związku z tym ograniczeniu w korzystaniu z wolności prasy i innych środków społecznego przekazu określonej w art. 14 Konstytucji RP.”
RPO zauważa, że prasa wydawana przez jednostki samorządu terytorialnego jest często bezpłatna, a zatem pozbawiona ważnego – standardowego dla prasy prywatnej – źródła finansowania, które jest uzupełniane ze środków publicznych. Niepokojący – z punktu widzenia zasady społecznej gospodarki rynkowej – jest także udział prasy samorządowej w rynku reklamowym, który niejednokrotnie warunkuje funkcjonowanie prywatnej prasy lokalnej.
Wątpliwości budzi również wydawania płatnych gazet samorządowych, może to bowiem być sprzeczne z art. 61 Konstytucji RP, który przewiduje prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne.
RPO przypomina, że wielokrotnie postulował wprowadzenie prawnego zakazu prowadzenia działalności wydawniczej o cechach konstytutywnych dla prasy finansowanej bezpośrednio lub pośrednio przez samorząd terytorialny.
Marcin Wiącek podkreśla, iż „należy ponownie rozważyć wprowadzenie przez ustawodawcę takich rozwiązań, które w jednoznaczny sposób określą zasady wydawania biuletynów informacyjnych przez władze samorządowe wszystkich szczebli. Ich brak prowadzi bowiem do pogłębiania się problemów z zakresu praktycznej realizacji wolności prasy i pluralizmu mediów na rynkach lokalnych”.
opr. jka, źródło: RPO
