Chcę zintegrować środowisko dziennikarskie – rozmowa z PAWŁEM GĄSIORSKIM, prezesem Oddziału SDP w Katowicach

Planuję reaktywację Klubu Młodego Dziennikarza”. Członkowie SDP będą mogli w tym klubie przekazywać swoją wiedzę i bogate doświadczenie zawodowe. Zależy mi również na zorganizowaniu konkursu dla młodych dziennikarzy – mówi Paweł Gąsiorski, nowy prezes Oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Katowicach, w rozmowie z Małgorzatą Ireną Skórską.

Jakie ma Pan plany, pomysły i jakie zmiany czekają Oddział Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Katowicach podczas Pana kadencji, która potrwa do 2026 roku?

Jeśli chodzi o zarząd naszego oddziału,  to przyznam, że zmiany są funkcyjne i kosmetyczne. Poprzednia prezes, Janina Jadwiga Chmielowska, w tym roku postanowiła przekazać swoje stanowisko. Tak się złożyło, że to ja wygrałem, bo kandydowałem na stanowisko prezesa. Jeśli chodzi o pozostałych członków zarządu, to po walnym zebraniu zmieniła się tylko jedna osoba – redaktora Jędrzeja Lipskiego zastąpiła Teresa Koziatek. Dodatkowo niektórym członkom zarządu zostały przydzielone nowe funkcje. Mam nadzieję, że w nowym składzie szybko i skutecznie przystąpimy do działania, a okres mojej kadencji nie będzie czasem zmarnowanym. W ostatnich latach działania Oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Katowicach nie były zbyt intensywne, co też spowodowane było pandemią. Mam nadzieję, że teraz zbliżymy się do ludzi, a co za tym idzie, otworzymy się bardziej na członków naszego oddziału. Podczas najbliższego wrześniowego zebrania planujemy przedstawienie całemu zespołowi nowego programu. Liczę na zaangażowanie w kolejne projekty. Plany są konkretne i zobaczymy, czy uda nam się je zrealizować.

Po walnym zebraniu śląskiego oddziału pojawiła się propozycja współpracy z młodymi i przyszłymi dziennikarzami. Na czym miałyby polegać takie międzypokoleniowe działania?

W moich planach jest reaktywacja „Klubu Młodego Dziennikarza”. Taki klub samodzielnie prowadziłem wiele lat temu. Mam nadzieję, że moja propozycja będzie poparta przez zarząd naszego stowarzyszenia. Dodatkowo chciałbym rozpocząć współpracę z różnymi uczelniami, które by mogły wesprzeć nasz pomysł.  Chciałbym również zorganizować kursy, czy też spotkania dla naszych członków na temat prawa prasowego, autorskiego, ale również dla najmłodszych pod kątem pracy dziennikarskiej.

Jaki będzie udział zarządu i pozostałych członków Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Katowicach w działaniach związanych z powołaniem Klubu Młodego Dziennikarza?

Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich będą mogli w tym klubie przekazywać swoją wiedzę i bogate doświadczenie zawodowe. Chodzi o to, aby najmłodszym adeptom sztuki dziennikarskiej przelać jak najwięcej wiedzy od wieloletnich praktyków i autorytetów świata dziennikarskiego.  Zależy mi również na zorganizowaniu konkursu dla młodych dziennikarzy. W chwili obecnej wszystko jest na etapie pomysłu. Planujemy też cykl spotkań wprowadzających w świat  nowinek technologicznych związanych z pracą dziennikarską, zarówno dla młodych, jak i starszych dziennikarzy.

Spośród wielu pomysłów, jakie projekty warto jeszcze wziąć pod uwagę i czy w jakimś stopniu przyczynią się one jeszcze do rozwoju oddziału?

Chciałabym również, aby nasz oddział otworzył się na współpracę międzynarodową, dlatego podjąłem już pewne kroki w tym kierunku. Uśmiecham się do związku dziennikarzy w Ostrawie. Nic nie stoi na przeszkodzie, abyśmy nie mogli współpracować przy większych projektach i konferencjach z dziennikarzami z Czech. Pewne kroki w tym kierunku już zostały poczynione. Kolejnym ważnym punktem mojego programu jest otwarcie się na rozrywkę dla dziennikarzy, dlatego wiele wskazuje na to, że nasz oddział zostanie partnerem medialnym zawodów sportowych. Sami jako organizacja dziennikarska również możemy zostać współorganizatorem zawodów piłki nożnej w województwie śląskim. Raz jeszcze podkreślę, że w tej kadencji zależy mi głównie na tym, żeby zintegrować tak bardzo spolaryzowane środowisko dziennikarskie.

W jaki sposób można rozpowszechnić markę SDP na Śląsku i czy oprócz patronatów medialnych, konferencji, paneli dyskusyjnych są jakieś inne pomysły, które przyczynią się do promocji działań oddziału?

Nasz oddział z każdym rokiem tracił na wartości, bo od dekady nie byliśmy widoczni na żadnych dużych wydarzeniach na terenie Śląska. Zarząd SDP w Katowicach działał  i pracował, natomiast nie na tyle,  żeby marka SDP była rozpoznawalna. Jako oddział występowaliśmy w niewielu sprawach i zajmowaliśmy stanowisko sporadycznie, dlatego mam nadzieję, że zaczniemy ten stan rzeczy zmieniać. Plan działania naszego zarządu ze środowiskiem dziennikarskim będzie  długofalowy. Mam nadzieję, że uda nam się zjednoczyć grono dziennikarskie, które, jak już wspominałem, jest bardzo podzielone. Jako organizacja zaczniemy zabierać głos, bronić rzetelności i praw dziennikarskich.

Jakiś  czas temu powstała strona oddziału SDP w Katowicach, gdzie zaczynacie aktualizować różne treści istotne dla społeczności dziennikarskiej z regionu. Pojawiły się również wstępne informacje na temat publikacji dotyczącej historii Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Katowicach. Czy to początki wybudzania oddziału katowickiego z długiego letargu?

Strona https://sdp.net.pl/ powstała jeszcze za kadencji poprzedniej pani prezes. Nie ukrywam, że byłem jej pomysłodawcą i współautorem. Stron naszego oddziału, jest zintegrowana z portalem sdp.pl. Jeśli chodzi o monografię, to bardzo się cieszę, że zarząd zgodził się na realizację tego pomysłu. Historyk podpisał umowę z naszym oddziałem i już pracuje nad pierwszą publikacją, która zostanie dla przyszłych pokoleń.

Paweł Gąsiorski mieszka i pracuje w regionie częstochowskim. Od wielu lat publikuje w mediach  lokalnych. 16 czerwca 2023 roku został wybrany prezesem Oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Katowicach. Jego pasją jest tenis stołowy.

Zgłoszenia do XVIII Polonijnego Festiwalu „Losy Polakow 2023”

Fundacja Polska-Europa-Polonia zaprasza do udziału w XVIII Polonijnym Festiwalu „Losy Polaków 2023” . Zgłoszenia przyjmowane są do 1 października 2023 roku. Patronem wydarzenia jest Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich.

Festiwal Polonijny „Losy Polaków” to prezentacja profesjonalnych i amatorskich dzieł multimedialnych z zakresu: filmu, telewizji, radia, Internetu ukazujących życie Polaków w różnych krajach świata. Jego celem jest promocja polskiej historii, kultury, tradycji w kraju i zagranicą.

Na festiwal zgłaszać można filmy, programy telewizyjne, audycje radiowe i multimedialne oraz strony internetowe. W tegorocznej edycji przewidziano specjalną kategorię prac o życiu i nauczaniu św. Papieża Jana Pawła II i Jego roli w powstaniu Ruchu Solidarność oraz projekcje filmów z tym związanych z archiwum 37 Festiwali KSF Niepokalana.

Organizatorzy zachęcają także do nadsyłania filmów i programów radiowych oraz multimedialnych z kraju i zagranicy dokumentujących pomoc okazaną przez Polaków na całym świecie podczas wojny na Ukrainie oraz nawiązujących do filmu zrealizowanego przez Fundację Polska Europa-Polonia „Solidarność 2022” (zwiastun TUTAJ).

Zgłoszenia przyjmowane są do 1 października 2023 (formularz TUTAJ). Dotychczas nadesłano już 26 filmów z 6 krajów (aktualizowane wykazy TUTAJ).

Festiwal zakończy się w sobotę, 4 listopada 2023, później planowane są tradycyjne projekcje pofestiwalowe zagranicą, w tym w Kanadzie i USA.

Więcej informacji można znaleźć na stronach: https://warszawa.mazowsze.pl  oraz https://www.losypolakow.pl.

Twórczość Pawła Kuczyńskiego w rysunkowych kadrach na wystawie w Olsztynie

W Galerii Usługa Jazz Bar w Olsztynie odbył się wernisaż Pawła Kuczyńskiego, uznanego rysownika prasowego, zajmującego się także ilustracją wydawniczą. To tegoroczny laureat Nagrody Głównej Konkursu na Rysunek Prasowy im. Aleksandra Wołosa organizowanego przez Oddział Warmińsko-Mazurski SDP.

W swoich pracach autor stara się otworzyć ludziom oczy na aktualne problemy, podejmuje tematykę biedy, bezlitosności wojny, okrucieństwa i innych przywar, na które podatne jest współczesne społeczeństwo. Jest absolwentem wydziału grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Zdobył około 160 nagród i wyróżnień w kraju i na świecie. Współpracował m.in. z Wprost, Newsweekiem, Nie, Gazetą Wyborczą, miesięcznikiem Charaktery.

Wydarzenie odbyło się 8 września w Galerii Usługa Jazz Bar Olsztynie. – Cieszymy się, że po raz kolejny możemy gościć w gościnnych prograch Galerii, która jest pomysłodawcą i współorganizatorem wydarzenia. Nasze stowarzyszenie stara się promować rysunek prasowy, organizujemy liczne wystawy, a już niedługo zapraszam na kolejne kulturalne przedsięwzięcia. Wspólnie z rysownikami pokażemy różne interpretacje Mikołaja Kopernika i jego twórczości na wystawach w Szczytnie i olsztyńskim planetarium – mówi Mateusz Kossakowski, prezes Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

Oprawę muzyczną przygotował Janusz Wójcik. Komisarzem wystawy jest Zbigniew Piszczako (na zdjęciu górnym). Wystawę można oglądać do 10 października.

Więcej zdjęć z wernisażu na stronie Oddziału Warmińsko-Mazurskiego SDP TUTAJ.

Wrzesień w Kazimierzu Dolnym. OFERTA SPECJALNA DLA CZŁONKÓW SDP

Dom Pracy Twórczej SDP w Kazimierzu Dolnym przygotował dla członków Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich specjalną ofertę na pięciodniowy pobyt we wrześniu w tym pełnym uroku miasteczku.

Schyłek lata i początek jesieni jest doskonałym czasem, aby się wybrać do Kazimierza Dolnego. Przyjemna aura – ciepło, ale już bez upałów, nieco mniej turystów, wciąż jeszcze bujna przyroda, to wszytko sprzyja odkrywaniu piękna tego nadwiślańskiego miasteczka. Wizyta na średniowiecznym rynku, podziwianie panoramy z góry Trzech Krzyży, spacery po malowniczych wąwozach czy bulwarach nad Wisłą to obowiązkowe punkty pobytu w Kazimierzu.

Dom Pracy Twórczej SDP oferuje doskonałe warunki do odpoczynku. Wygodne pokoje, duży ogród, smaczna kuchnia, przyjazny personel są gwarancją udanego pobytu. We wrześniu członkowie SDP mogą skorzystać ze specjalnej oferty.

 

Pobyty 5- dniowe z wyżywieniem  dla 2 osób (w tym 1 z ważną legitymacją SDP)  

899 zł /osobę w pokoju  2 – osobowym  

1250 zł  w pokoju 1 osobowym 

Dostępne terminy : 

12 – 17.09.2023 

22 – 26.09.2023 

Zgłoszenia  – [email protected]

 

 

Powakacyjne spotkanie Klubu Publicystyki Kulturalnej SDP. Pokaz filmu Romana Brovko

Powakacyjne spotkanie Klubu Publicystyki Kulturalnej SDP, odbędzie się jak zwykle w pierwszą środę miesiąca – 6 września 2023 r., o godz. 17.00, w Domu Dziennikarza, przy ulicy Foksal 3/5 w Warszawie. Tym razem zapraszam na pokaz głośnego ukraińskiego filmu „Zakazany”, w reżyserii Romana Brovko, który będzie też gościem spotkania.

Serdecznie zapraszam!

 dr Teresa Kaczorowska,

przewodnicząca Klubu Publicystyki Kulturalnej SDP


Romana Brovko, rocznik  1983. Ukraiński reżyser z Kijowa (Ukraina), z dwudziestoletnim stażem pracy.  Ukończył Kijowski Państwowy Uniwersytet Teatru, Filmu i Telewizji im. Karpenka-Karogo kierunek reżyseria filmu fabularnego (2002 – 2007). Dodatkowe wykształcenie uzyskał w Polsce: absolwent „Szkoły Wajdy” (Kurs dla producentów kreatywnych oraz „Studio Prób” (intensywny kurs reżyserii). Trzykrotny stypendysta polskich programów rządowych. Jego dorobek twórczy obejmuje: 14 seriali i filmów telewizyjnych, 1 pełnometrażowy film fabularny (film dla szerokiej widowni ), 12 filmów krótkometrażowych, 5 projektów telewizyjnych (od rozrywki po publicystykę). Laureat wielu międzynarodowych festiwali filmowych.


Film „Zakazany” opowiada o Wasylu Stusie (1938-1985), wybitnym poecie ukraińskim, publicyście, bojowniku o wolność i demokrację, dysydencie. Stus bronił prawa każdego narodu do własnej tożsamości, sprzeciwiał się dominacji kultury rosyjskiej i rusyfikacji, którą Związek Sowiecki narzucał Europie Wschodniej. Poeta był zakazany przez cenzurę, dwukrotnie więziony i zesłany na Syberię, gdzie spędził prawie 10 lat, bez prawa do pisania, bez prawa kontaktu ze światem zewnętrznym. W 1985 r. Heinrich Böll wystąpił o uhonorowanie Stusa literacką Nagrodą Nobla. Poeta nie otrzymał jednak tej nagrody z powodu swojej śmierci w łagrze w 1985 r.

Postać Wasyla Stusa jest ważna nie tylko dla kultury ukraińskiej, ale także polskiej i europejskiej, którą się interesował. Był entuzjastycznie nastawiony do polskiego ruchu „Solidarność”, pisał o nim, wierzył, że to początek końca systemu sowieckiego, wzywając Ukraińców do pójścia za przykładem „Solidarności”.

Wasyl Stus zostawił obszerny dorobek literacki i publicystyczny. Dziś na Ukrainie kilkaset ulic w miastach i wsiach nazwano jego imieniem, jako synonimem oporu wobec totalitaryzmu. Od 1989 r. przyznawana jest też Nagroda im Wasyla Stusa za „talent i odwagę”.

W Polsce od 2017 r. imię Wasyla Stusa nosi jeden z warszawskich skwerów (u zbiegu ul. Batorego i al. Niepodległości), ukazały się też dwa zbiory jego poezji: „Poezja Wasyla Stusa”, (Kraków 1996) i „Wesoły cmentarz. Wiersze wybrane z lat 1959–1971” (2020).

 

 

Nagrody w Konkursie Wielkopolskiego i Lubuskiego Oddziału SDP rozdane

W poniedziałek, 3 lipca w Zamku Królewskim Przemysła II w Poznaniu zostały wręczone nagrody w tegorocznym Konkursie Dziennikarskim Wielkopolskiego i Lubuskiego Oddziału SDP.  Dziennikarze Robert Bagiński, Michał Olszański i Janusz Życzkowski z Gazety Lubuskiej odebrali  Nagrodę Główną, red. Maciej Piotrowski z TVP  został laureatem nagrody Virtuti Civili, a red. Hubert Jach z Radia Poznań odebrał Nagrodę im. Wojciecha Dolaty. Nagrodę dla Młodych Dziennikarzy im. Wojciecha Cieślewicza otrzymały dziennikarki „Głosu Wielkopolskiego”  – red. Blanka Aleksowska i red. Justyna Piasecka.  Laureatami honorowego wyróżnienia Laur WO SDP zostali w tym roku red. Grażyna Wrońska z Radia Poznań i red. Piotr Lisiewicz z Gazety Polskiej.

Redaktorzy Janusz Życzkowski, Michał Olszański i Robert Bagiński swoimi tekstami pokazali patologię systemu władzy lokalnej w zarządzonym przez Platformę Obywatelską województwie lubuskim, gdzie by dostać pracę w instytucji samorządowej trzeba się było zapisać do tej partii politycznej, a w niektórych przypadkach świadczyć nawet usługi seksualne szefowi (…)  Swoją determinacją i rzetelnością dziennikarze udowodnili, że to słowo „prawda” i dążenie do jej poznania jest dla nich najważniejsze. Za przypomnienie tej prawdy o naszym zawodzie dziennikarskim dzisiaj tą Nagrodą Główną im wszystkim dziękujemy – powiedziała Jolanta Hajdasz, wiceprezes SDP i prezes Wielkopolskiego Oddziału Stowarzyszenia wręczając Nagrodę Główną w tegorocznym Konkursie Dziennikarskim WO i LO SDP.

Przypomniała ona także, iż cena jaką za tę zawodową konsekwencję płacą dziennikarze jest wysoka. 

Reakcja władz nadzorujących gorzowski WORD była i jest do dziś zdumiewająca –  powiedziała przewodnicząca Kapituły konkursu  – najpierw nieformalnymi naciskami próbowano uciszyć niepokorną Redakcję, a potem słowne groźby zamieniły się w czyn i dziennikarzom wytoczono proces o zniesławienie, jeszcze on trwa, choć akurat o nim mało możemy mówić publicznie. Na wniosek strony skarżącej, czyli pani Marszałek województwa lubuskiego, prowadzony jest on za drzwiami zamkniętymi. Takie czasy – stwierdziła Jolanta Hajdasz.

Uzasadnienie nagrody Virtuti Civili dla red. Macieja Piotrowskiego z Magazynu Śledczego Anity Gargas przedstawił prof. dr hab. Wiesław Ratajczak, wiceprzewodniczący Kapituły. Reportażysta spotkał ludzi, którzy nie mieli oporów, by posługiwać się groźbą i przemocą fizyczną. Poszedł jednak dalej, obnażył bierność lub opieszałość urzędów i służb, zmusił je do reakcji, nieustępliwie dopytywał o przebieg postępowań. Nie w każdym przypadku dziennikarska interwencja przynosi pełny sukces, zwłaszcza gdy dotyczy interesów potężnego koncernu, zawsze jednak ma sens, bo przywraca obywatelom wiarę w to, że gdy zostaną poniżeni i oszukani, nie będą zdani wyłącznie na siebie. Przykład Macieja Piotrowskiego przekonuje o doniosłej roli dziennikarstwa śledczego, w którym liczą się przede wszystkim profesjonalizm, odwaga wobec silnych i empatia wobec słabych – stwierdził prof. Wiesław Ratajczak.

Z kolei uzasadnienie do Nagrody im. Wojciecha Dolaty przedstawiła w imieniu Jury red. Aleksandra Tabaczyńska . Dziennikarz powinien być świadomy swojej wielkiej misji służenia prawdzie, ale także odpowiedzialności za ludzi, którym tę prawdę przekazuje (…) Redaktor Hubert Jach, w obu nagrodzonych materiałach opublikowanych na łamach Radia Poznań bardzo odważnie sprostał tym wyzwaniom. Sukces jego publikacji znajduje także swoje potwierdzenie w licznych cytowaniach w innych mediach – powiedziała Aleksandra Tabaczyńska, członek Kapituły Konkursu.

Nagrodę dla Młodych Dziennikarzy im. Wojciecha Cieślewicza odebrały red. Blanka Aleksowska i red. Justyna Piasecka z Głosu Wielkopolskiego. Uzasadnił ją  red. Wiesław Kot, członek Jury. Obie panie – niezależnie czy pracują w duecie, czy osobno – pozostają zawsze blisko siebie. Wiąże je czułość wobec ludzkiego losu, nawet takiego, który inni już opłakali i pozostawili w ustronnym segmencie pamięci. I jeszcze inni, którzy woleliby, aby porastał on kurzem jako zapomniana fiszka w piwnicznym archiwum. Jak w przypadku zmarłej tragicznie dziennikarki „Głosu Wielkopolskiego” Anny Karbowniczak. Panie pilnują, aby jej los nie ostygł, ponieważ rozumieją, że ludzki los, nawet, jeżeli wyczerpał się w swym ziemskim przebiegu, to przecież ma swoją kontynuację w pamięci tych, którzy próbują zamknąć sprawy, których zmarła nie zdążyła uporządkować za życia – stwierdził red. Wiesław Kot. Nagroda ta  od tego roku nosić będzie imię red. Wojciecha Cieślewicza, 29-letniego dziennikarza Głosu Wielkopolskiego , który zmarł w szpitalu w 1982 roku po śmiertelnym pobiciu przez ZOMO w trakcie manifestacji – protestu przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego, jaka odbyła się 13 lutego 1982 r.  Jego tragiczne losy i sylwetkę przypomniał Jarosław Lange, przewodniczący NSZZ „Solidarność” Regionu Wielkopolska.

Uroczystość odbyła się w Zamku Królewskim Przemysła II w Poznaniu . Przemysł II był  królem  Polski w latach 1295–1296, pochodził z wielkopolskiej linii dynastii Piastów. Gospodarz uroczystości, Tomasz Łęcki, dyrektor Muzeum Narodowego w Poznaniu przedstawił zebranym dzieje tego Zamku w Poznaniu. Jest to rezydencja królewska, wzniesiona prawdopodobnie w XIII w. przez Przemysła II, a  następnie wielokrotnie rozbudowywana. Zamek był świadkiem wielu wydarzeń historycznych, m.in. w  1493 r. złożył tu królowi Polski hołd lenny wielki mistrz krzyżacki Hans von Tieffen. Zamek był odbudowany szczątkowo pod koniec XVIII w. Ponownie zniszczony w 1945, odbudowany częściowo w latach 1959–1964, został następnie zrekonstruowany w latach 2010–2013 .

Laureaci i wyróżnieni dziennikarze oraz członkowie Jury otrzymali także bilety na plenerowe, realizowane z wielkim rozmachem multimedialne widowisko „Orzeł i Krzyż” , które latem od 2016 r. odbywa się w Parku  Dzieje – historycznym parku rozrywki w Murowanej Goślinie.

Fotorelacja z uroczystości jest dostępna TUTAJ.

Szczegółowe uzasadnienia wszystkich nagród i wyróżnień oraz pełna galeria zdjęć z uroczystego rozdania nagród  zostanie opublikowana na portalu wielkopolska.sdp.pl w ciągu najbliższych dni.

Pełna lista nagrodzonych i wyróżnionych jest TUTAJ.

Wywiad z Piotrem Lisiewiczem:

TUTAJ

Wywiad z Grażyną Wrońską-Walczak:

TUTAJ

Wybrano nowe władze Oddziału SDP w Katowicach

W piątek, 16 czerwca 2023 roku w Klubie Stowarzyszeń Twórczych „Marchołt” odbyło się walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze Oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Katowicach. Wzięło w nim udział 21 uprawnionych członków.

Uczestnicy zebrania udzielili ustępującym władzom absolutorium oraz zatwierdzili sprawozdania za 2022 rok.

Walne wybrało również nowe władze. Prezesem na kadencję 2023 – 2026 został Paweł Gąsiorski. Do zarządu oddziału weszli: Teresa Koziatek, Małgorzata Skórska, Jadwiga Chmielowska i Grzegorz Wacławik. W najbliższych dniach zarząd ukonstytuuje się i przydzieli członkom nowe funkcje.

Ponadto została wybrana komisja rewizyjna, komisja członkowska, sąd dziennikarski i rzecznik dyscyplinarny.

Nowe władze na kadencję 2023-2026:

Zarząd:
Paweł Gąsiorski – Prezes
Grzegorz Wacławik
Teresa Koziatek
Małgorzata Skórska
Jadwiga Chmielowska

Komisja rewizyjna:
Mateusz Zarembowicz
Jolanta Milas
Józef Kowalski

Komisja członkowska:
Jędrzej Lipski
Dagmara Drzazga
Jarosław Brzęczek

Sąd dziennikarski:
Herbert Kopiec
Zdzisław Janeczek
Piotr Hlebowicz

Rzecznik dyscyplinarny:
Stefania Mąsiorska

 

Neoromantyk, bojownik o niepodległość – BOHDANA URBANKOWSKIEGO wspomina Teresa Kaczorowska

W czwartek, 15 czerwca 2023 r. zmarł Bohdan Urbankowski – poeta, dramatopisarz, doktor nauk humanistycznych, filozof, działacz podziemia niepodległościowego, neoromantyk, piłsudczyk, dziennikarz. Należał do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, był członkiem Klubu Publicystyki Kulturalnej SDP, bywał na comiesięcznych spotkaniach tego Klubu, a kilkakrotnie był jego głównym gościem. Laureat najważniejszej nagrody dziennikarskiej – Lauru Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (2014).

Bohdan Urbankowski urodził się 19 maja 1943 r. w Warszawie. Wychowywał się na Śląsku, bo jako półtoraroczne dziecko był ranny w Powstaniu Warszawskim, przeszedł obóz w Pruszkowie, skąd matce udało się z nim zbiec (ojciec akowiec został w jednym z obozów). Po latach powiedział: – Byłem w Powstaniu Warszawskim, ale jako przedmiot, niewielki, w tobołku mamy.

W Bytomiu rozpoczęła się twórczość literacka Bohdana Urbankowskiego – już jako uczeń I Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Smolenia zorganizował działający w tej szkole Klub Artystów Anarchistów. Po maturze powrócił do Warszawy, gdzie ukończył studia polonistyczne i filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim. Doktoryzował się pracą poświęconą filozofii Dostojewskiego, która doczekała się dwóch wydań książkowych pt. Dostojewski – dramat humanizmów (1978, 1994). Był organizatorem i przewodniczącym Międzyuczelnianej Sekcji Badań Filozofii Polskiej (1978-1981), wykładowcą kilku wyższych uczelni – wykładał filozofię m. in. w Wyższej Szkole Ekonomii i Innowacji w Lublinie oraz w Instytucie Nauk Humanistycznych AWF.

Mając 28 lat został twórcą i teoretykiem Ruchu Nowego Romantyzmu. W latach 1970-1981 przewodniczył tej antykomunistycznej formacji literackiej, uznającej tradycję romantyzmu polskiego za podstawę programową, działającej w Warszawie, Płocku, Łodzi, Bytomiu i – krótko – w Lublinie. Po jej rozbiciu przez władze związał się w 1978 r. z nurtem niepodległościowym opozycji.

Był w Peerelu współredaktorem wielu pism i wydawnictw podziemnych. W stanie wojennym współpracował ze „Słowem Podziemnym”, łódzkim Biuletynem „Solidarności” i „Prześwitem” oraz wydawnictwami Związku Piłsudczyków. W latach 1986-88 publikował w miesięczniku „Wiara i odpowiedzialność” (po półtora roku został rozwiązany), w berlińskim „Poglądzie”, w podziemnym piśmie dla nauczycieli „Tu Teraz”, a później w wydawnictwach KPN (był członkiem tej pierwszej antykomunistycznej partii politycznej w całej Europie środkowo-wschodniej, założonej 1 września 1979 r. przez Leszka Moczulskiego). Redagował pisemka „Przyszłość Polski” i „Konfederata”. Według słownika pseudonimów Kto był kim w drugim obiegu pisywał w co najmniej 9 pismach pod 10 pseudonimami. Był stypendystą Instytutu im. Piłsudskiego w Nowym Jorku i Editions Dembinski w Paryżu.

W PRL był inwigilowany przez SB (jako figurant „Romantyk”) i wielokrotnie usuwany z pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego usunięto go z Polskiego Radia. Po paromiesięcznym bezrobociu znalazł pracę w Warszawie, jako zastępca red. nacz. miesięcznika „Poezja”, skąd po dwóch latach został wyrzucony z „Poezji” za druk fragmentów Czerwonej mszy. Na szczęście znalazł pracę jako kierownik literacki w Teatrze im. Jerzego Szaniawskiego w Płocku.

Dokładniejsze o nim dane są w IPN, w donosach i wyciągach z donosów: TW Karola – Jana Jaśniaka, TW Xa – Józefa Kurylaka, konsultanta MSW Aleksandra – Nawrockiego, TW Orłowskiego – Andrzeja Zaniewskiego, TW Jana – Leszka Żulińskiego, TW Marii Wolskiej – Barbary Kmicic i innych.

Za działalność w podziemiu antykomunistycznym, jako jeden z pierwszych w III RP, otrzymał odznakę Zasłużonego Działacza Kultury (1989), Medal „Solidarności” Zasłużony w Walce o Niepodległość i Prawa Człowieka (2001) oraz Płomień Solidarności (2015). Był także kawalerem Krzyża Wolności i Solidarności, Srebrnego Krzyża Zasłużony dla KPN, Krzyża Oficerskiego „Polonia Restitutai społecznego medalu POLONIA MATER NOSTRA EST. W 2019 r. otrzymał również odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej” oraz Medal Pro Bono Poloniae. Od 2016 r. był członkiem nadzwyczajnym Światowego Związku Żołnierzy AK – odznaczony Medalem „Za Zasługi dla Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej(2019). Człowiek Roku Klubu Ronina (2017).

W III RP był konsultantem ds. oświaty i wychowania Ministerstwa Obrony Narodowej w rządzie Jana Olszewskiego. W latach 1992–2000 przewodniczył Warszawskiemu Oddziałowi Odnowionego ZLP; organizował Sejmiki Kultury Narodowej, Międzynarodowe Dni Poezji, Płockie Dni Romantyzmu.

Niemal do końca był aktywny, społecznie i literacko. Do śmierci był wiceprezesem Rady Instytutu Historycznego Nurtu Niepodległościowego, przewodniczył Radzie Programowej Związku Piłsudczyków, współpracował z kilkoma redakcjami, jak „Studia Filozoficzne”, czy „Gazeta Polska”. Ale głównie pisał książki.

Jest autorem blisko 60 książek, w tym kilkunastu zbiorów poezji, m.in zbioru Głosy, który doczekał się siedmiu wydań, dziesięciu nagród, a także kilkunastu krajowych i zagranicznych realizacji radiowych i scenicznych. Autor licznych pozycji z dziejów polskiej filozofii (Myśl romantyczna; Absurd – ironia – czyn; Kierunki poszukiwań; Filozofia czynu, ostatnia – to najnowsze czterotomowe Żródła – Dzieje myśli polskiej (2017), powstające od 1968 r. – zostały uhonorowane zostały Nagrodą MKiDN (2018). Jest autorem także licznych monografii: Adama Mickiewicza, Fiodora Dostojewskiego, Józefa Piłsudskiego, Karola Wojtyły, Zbigniewa Herberta – a za poświęconą Piłsudskiemu monografię Marzyciel i strateg, kilkakrotnie wznawianą, Urbankowski otrzymał w 2015 r. Nagrodę „Przeglądu Wschodniego” i w 2019 r. – Nagrodę im. Conrada (przez Instytut Piłsudskiego w Nowym Jorku). Z kolei jego monografia Jana Pawła II doczekała się dwóch wydań i przekładu na język słowacki. Z kolei poświęcona analizie kultury sowieckiej w Polsce Czerwona Msza – czterech wydań.

Napisał też liczne widowiska plenerowe, opowiadania i powieści (Ścieżka nad drogami. Fraktale; Krew nie wysycha nigdy; Ja Szekspir, ja Bóg; Gwiazdy rdzewieją na dnie Wisły). Z kolei dramaty sceniczne i radiowe Urbankowskiego zebrane zostały w kilku książkach: Chłopiec, który odchodzi; Dramaty płocki;, Piłsudczycy – Dyptyk; Sny o ojczyźnie; Trwa jeszcze bal; Cienie. Sztuki Urbankowskiego otrzymały kilkanaście nagród na konkursach teatralnych i radiowych, a także Nagrodę Towarzystwa Teatru – Złotą Maskę im. Rajmunda Rembielińskiego (2014).

Jest też laureatem wielu innych nagród literackich (Juliusza Słowackiego, Księcia Poetów, Cypriana K. Norwida, Georga Trakla, etc), filozoficznych – w Kanadzie i Szwajcarii, a także najważniejszej nagrody dziennikarskiej – Lauru Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (2014). Za całokształt działalności literackiej otrzymał też Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2017).

Jednym z trzech ostatnich dzieł Bohdana Urbankowskiego jest Gniazdo polskie – wspólna pamięć narodu (Biały Kruk, Warszawa 2020), w którym przekonywał, że od tysiąca lat Polska jest potęgą kulturową na kontynencie europejskim. Ten znakomity pisarz i filozof dokonał w Gnieździe polskim przeglądu wielkich polskich osiągnięć w dziedzinie sztuki i historii myśli, akcentując mocno wkład Polaków w rozwój cywilizacji łacińskiej, a przede wszystkim – w rozwój idei wolności. Autora fascynowała Rzeczpospolita jako przedmurze chrześcijaństwa, tak dawniej, jak i dziś. Snuł swą opowieść piórem wrażliwego na piękno słowa prawdziwego mistrza literatury. Urbankowski argumentował, że kultura jest dostępną nam formą wieczności. Dzieła i twórcy, zwycięstwa i bohaterowie, triumfy i konspiratorzy istnieją jako twory zbiorowej wyobraźni, ale też wiecznie, choć nieraz już tylko w formie mitów.

Wymieniłam wiele wyróżnień i odznaczeń, jakimi został uhonorowany Bohdan Urbankowski. Chciałabym dodać, że w 2020 r. – Roku 100-lecia Bitwy Warszawskiej – został też odznaczony przez Prezydenta RP Medalem „Stulecia Odzyskania Niepodległości” (2020). I właśnie Niepodległość, także w literaturze, była tematem XXII Spotkania z Literaturą w Opinogórze, które prowadzę w Muzeum Romantyzmu w Opinogórze. Bohdan Urbankowski kochał Opinogórę, mimo choroby przyjął zaproszenie, 8 października 2020 r., wraz z córką Hanią. A wywód tego znakomitego filozofa i patrioty był fascynujący! Nie było bowiem w Polsce lepszego specjalisty od znaczenia słowa Niepodległość jak Bohdan Urbankowski. Myślę, że nie przypuszczał, że widzi wtedy tę romantyczną miejscowość po raz ostatni. Dwa lata później ukazała się jego książka – ostatnia! – Romantyzm polski (Wydawnictwo Biały Kruk, 2022), a rok wcześniej jeszcze – Bohaterowie i zdrajcy. Wspólna pamięć narodu (Wydawnictwo Biały Kruk, 2021). Do końca pisał, był  niezwykle pracowity, niezmordowany!

Uhonorowaliśmy Go tamtego dnia w jego ukochanej Opinogórze, 8 października 2020 r., Medalem Zygmunta Krasińskiego. Tym samym stał się członkiem Kapituły tego Medalu. Moja ostatnia rozmowa z Nim, pod koniec maja 2023 r., dotyczyła  komu przyznać ten Medal w 2023 r. Zaproponował Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku. Bo Marszałek Piłsudski to była Jego wielka miłość, podobnie jak wielką Jego miłością była Polska. Będzie nam, i Polsce, bardzo Ciebie, Bohdanie, brakowało! I w Twojej Opinogórze, i w Klubie Publicystyki Kulturalnej SDP, gdzie Twój mądry głos był dla nas zawsze ważny. Mam nadzieję, że będziesz orędował teraz Polsce już z wysoka.


Pogrzeb Bohdana Urbankowskiego odbędzie się w piątek, 23 czerwca o godz. 14 na warszawskim Cmentarzu na Wólce Węglowej, kaplica św. Ignacego.