Z inicjatywy przewodniczącego Związku Dziennikarzy Litewskich Dainiusa Radzevičiusa powstał list otwarty do rosyjskich dziennikarzy sygnowany przez przedstawicieli europejskich związków dziennikarskich, także przez władze Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, między innymi naszego prezesa Krzysztofa Skowrońskiego.
List jest krzykiem demokratycznych mediów do moskiewskich dziennikarzy, apelem do ludzi zniewolonych przez propagandę totalitarnego reżimu Putina, do rosyjskich „dziennikarzy”, którzy mają ostatnią szansę na zejście z drogi przestępstwa, bo kłamliwa propaganda – czego nauczyła nas II wojna światowa – to także zbrodnia wojenna. Może nawet gorsza niż bombardowania osiedli mieszkaniowych…
Redakcja portalu sdp.pl
Prezentujemy trzy wersje językowe listu.
List otwarty europejskich dziennikarzy i stowarzyszeń medialnych do rosyjskich dziennikarzy zaangażowanych w propagandę wojenną
Wy, pracownicy rosyjskich mediów, jesteście wyraźnie i bezpośrednio odpowiedzialni za jeszcze jedną wojnę rozpoczętą przez reżim Putina. Przez wiele lat ignorowaliście ważny postulat dziennikarstwa – weryfikację informacji. Publikujecie i emitujecie kłamstwa z Kremla. Eskalujecie je organizując długotrwałe pseudodyskusje, nie dopuszczając w istocie żadnej różnicy zdań. Okłamywaliście Rosjan w sprawie rosyjskiej inwazji na Gruzję w 2008 roku; w sprawie nielegalne i bezprawne „referendum” na Krymie w 2014 roku, które zostało zostało przez was przedstawione, tak jak chcieli wasi przewodnicy z Kremla, jako „triumf woli ludu”. Teraz wasi odbiorcy słyszą od was o nazistach, którzy istnieją tylko w maniakalnym umyśle jednego zepsutego, tchórzliwego człowieczka, który zamknął się w bunkrze nawet przed swoimi wspólnikami.
Bzdury i słownictwo nie zawsze, dosłownie, trzeźwych i kompetentnych prorządowych mówców, przedstawiacie, jako prawdę. Teraz na was spoczywa odpowiedzialność za krew dzieci i obywateli Ukrainy, w waszych rękach jest los oszołomionych rosyjskich żołnierzy.
To prawda, reżim Putina jest okrutny. Tak, nie każdy będzie miał odwagę mówić prawdę przed mikrofonami i kamerami telewizyjnymi. Ale zawsze istnieje możliwość odmowy – nawet nie rzucenia pracy, ale po prostu nie rozgłaszania publicznie kłamstw. Nie bierzcie do rąk kartek z „wiadomościami” sfałszowanymi przez Kreml, z których ludzie na całej planecie głośno się śmieją. Kiedy zwycięży zawodowa, dziennikarska solidarność, reżim nie będzie w stanie znaleźć łamistrajków do tej brudnej roboty.
Chwila prawdy jest dzisiaj, możecie stanąć po jej stronie. Klika Putina, która wielokrotnie niszczyła konstytucję w celu utrzymania władzy, zniszczyła też gospodarkę kraju. Jesteście teraz bezpośrednimi wspólnikami i zwolennikami tego zbrodniczego reżimu. Nie marnujcie czasu na daremne talk-show i długie opowiadania w stylu „jak możemy uniknąć sankcji”. Mówcie szczerze – przedstawcie powody wprowadzenia tych sankcji. Jeśli zabraknie wam odwagi – odsuńcie się: weźcie zwolnienie lekarskie, jedzie na urlop, wystąpcie o urlop bezpłatny.
Za kilka tygodni ludzie, którzy pozostaną bez informacji, z pustymi półkami, sami wyciągną właściwe wnioski. Jeszcze raz – dziś jest jeszcze możliwość, aby wydostać się z tej pułapki, w którą wpadliście świadomie lub nieświadomie. Być może stracicie pracę, może ktoś z was ma kredyt hipoteczny, ale zastanówcie się – jeśli kraj się zmieni – twój zawód przetrwa, a jeśli nie – to po co ci mieszkanie, jeśli nie możesz kupić ani tapety, ani kafelków, ani kranu do kuchni? I ryzykujecie, że zostaniecie przez wiele lat przedstawicielami ostatniego pokolenia Rosjan, którzy swobodnie podróżowali za granicę lub kupili dobry samochód.
Rezygnacja z pracy propagandowej dla Putina pozwoli wam uniknąć postępowania karnego. Obecne rosyjskie prawo, choć przyjęte przez reżim, umożliwia ukaranie każdego, kto przyczynił się do szerzenia kłamstw Kremla, do propagowania agresywnej wojny. Ponadto, śledztwo w sprawie zbrodni wojsk rosyjskich na Ukrainie rozpoczął już Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze. Rosyjscy jeńcy zeznają teraz, że zostali oszukani przez swoich dowódców, a także przez rosyjską propagandę, telewizję i radio – i to będzie wystarczający powód, aby wszcząć sprawy karne przeciwko każdemu, kto głosi na antenie, w prasie i w sieci fałszywe doniesienia podżegaczy wojennych.
Monitorowanie rozpoczyna się o północy następnego dnia po opublikowaniu tego manifestu. A nazwiska tych, którzy nadal zalewają Rosję strumieniami kłamstw, oszczerstw, fake newsów i informacyjnych podróbek będą podawane w światowych mediach. Na przykład Margarita Simonyan wkrótce zostanie umieszczona na międzynarodowej liście poszukiwanych. Jest pierwsza, ale nie ostatnia. Ludzkość w pełni odpłaci tym, którzy zapomnieli lekcji II wojny światowej. Najważniejsze to współudział w rozpętaniu wojny i zabijaniu ludności cywilnej – najgorszej zbrodni. I straszny grzech – jeśli słowa o wierze są jeszcze w stanie poruszyć wasze dusze.
Przypomnijmy losy Hansa Fritschego – szefa Radia III Rzeszy. Został skazany na 9 lat więzienia za udział w niemieckiej, nazistowskiej machinie propagandowej. Zmarł w odosobnieniu.
Pomyślcie o tym, jeśli wasz umysł jeszcze pamięta wolność – twoi przełożeni wydając rozkazy publikowania kłamstw, nie robią tego w formie pisemnej. A gdy nadejdzie czas rozliczenia, aby złagodzić swój los, oświadczą, że wszystko to zrobiłeś z własnej woli. Zostaniesz zdradzony w taki sam sposób, w jaki rosyjscy generałowie zdradzają swoich żołnierzy i oficerów, pozostawiając ich półnagich i głodnych na łasce losu.
Oprócz spraw kryminalnych i surowych wyroków możesz spodziewać się również roszczeń tysięcy krewnych tych, którzy zginęli na Ukrainie od rosyjskich pocisków i bomb. A twoje mieszkanie hipoteczne zdecydowanie nie wystarczy, aby te roszczenia spłacić. Nie zamieniajcie swojego życia, życia swoich rodziców i dzieci, życia wszystkich Rosjan w piekło! Zejdźcie z tej szalonej karuzeli hipokryzji, podłości i oszustwa. Zostawcie głównego przestępcę samego w strachu przed nieuchronną karą.
Już teraz.
Jutro może być za późno!
Andrei Bastunets, Prezes Białoruskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy
Helle Tiikmaa, Prezes Estońskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy
dr Wolfgang Ressmann, Przewodniczący Federalnego Związku Mediów Lokalnych w Niemczech ( Der Bundesverband Bürgermedien) Ludwigshafen, Niemcy
Imants Liepiņš, członek zarządu Związku Dziennikarzy Łotewskich
Ilja Kozin, Przewodniczący zarządu Łotewskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy
Dainius Radzevičius, Przewodniczący Związku Dziennikarzy Litewskich
Krzysztof Skowroński, Prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.
***
Открытое обращение европейский журналистов, медиа ассоциаций к российским журналистам, которые занимаются военной пропагандой
На вас – работниках российских СМИ лежит непосредственная и прямая ответственность за развязанную путинским режимом очередную войну. Вы долгие годы игнорировали важный постулат журналистики – проверку информации. Вы транслировали ложь из Кремля и вдобавок разгоняли ее градус, устраивая долгоиграющие псевдообсуждения, при том не допуская никакого инакомыслия по сути.
Вы лгали россиянам насчёт вторжения российских войск в Грузию в 2008-м; незаконный и нелегитимный «референдум» в Крыму в 2014-м выдавался вами по кремлевским методичкам за «торжество народного волеизъявления»; и теперь от вас аудитория слышит о нацистах, существующих только в маниакальном сознании одного тщедушного трусливого человечка, запершегося в глубоком бункере даже от своих подельников.
Бред и словоблудие не всегда буквально трезвых и адекватных провластных спикеров выдавались вами за истину в последней инстанции. Теперь же кровь детей и стариков Украины, искалеченные судьбы одурманенных российских солдат – и на вашей совести.
Да, путинский режим жесток. Да, не у всех найдутся душевные силы говорить правду в микрофоны и телекамеры. Но всегда есть возможность отказаться – даже не уволиться, просто не выдавать ложь во всеуслышание. Не брать в руки бумажек с «новостями», сляпанными в Кремле – над которыми смеются здравомыслящие люди всей планеты. Если солидарность победит – у режима не найдётся штрейкбрехеров для этой грязной и убийственной работы. Сегодня – определяющие часы. Путинская клика, которая не раз кромсала Конституцию ради удержания власти – уничтожила экономику страны. Вы – прямые соучастники и пособники этого преступного режима. Пожалуйста, не тратьте время на тщетные ток-шоу и пространные сюжеты а-ля «как бы нам избежать санкций». Говорите прямо – из-за чего эти санкции введены. Не хватает мужества – опять же, уйдите в сторону: возьмите больничные, отправьтесь в отпуск, возьмите отпуск без содержания. За пару недель люди, оставшиеся без информационного дурмана – наедине с пустыми полками – сами сделают должные выводы.
Еще раз – сегодня ещё есть возможность выйти из этой ловушки, в которую вы, вольно или невольно, угодили. Возможно, вы потеряете работу, возможно у кого-то есть ипотека – но вдумайтесь, если страна изменится – работа ваша вернётся, а вот на что вам ипотечные квартиры, в которые вы потом не сможете купить ни обои, ни плитку, ни кран на кухню – большой вопрос. И вы рискуете стать на долгие годы представителями последнего поколения россиян, которое свободно выезжало за границу, или приобретало хороший автомобиль. Перестать работать на путинскую пропаганду сейчас — значит, избежать уголовного преследования. Действующие российские законы, хоть и принятые путинским режимом, вполне позволяют осудить каждого, кто способствовал распространению лжи из Кремля за пропаганду агрессивной войны. Кроме того, расследование преступлений российской военщины в Украине уже ведётся международным уголовным судом в Гааге. Пленные российские солдаты уже дают показания, что были обмануты своими командирами, а также российским телевидением и радио – и это станет достаточным основанием для возбуждения уголовных дел в отношении всех, кто будет отмечен в эфире и в печати с изложением ложных сообщений от поджигателей войны. Такой мониторинг начинается с 00:00 дня, следующего за днем публикации этого манифеста. И фамилии тех, кто продолжит заливать Россию потоками фэйков будут тиражироваться в ведущих мировых СМИ. Маргарита Симонян, к примеру, скоро будет объявлена в международный розыск. Она – первая, но далеко не последняя. Человечество сполна воздаст забывшим уроки Второй Мировой войны.
Главный из них – соучастие в развязывании войны и убийстве мирных граждан – тягчайшее преступление. И страшный грех – если слова о вере ещё способны тронуть ваши души.
Напомним вам о судьбе Ганса Фриче – руководителя имперского радио Третьего Рейха. Он был осуждён к 9 годам тюрьмы – только за участие в нацистской пропагандистской машине. И умер в камере-одиночке.
Подумайте, если рассудок ещё не покинул вас – ваши начальники, отдавая приказы публиковать ложь, не делают этого в письменной форме. И когда наступит время расплаты – они заявят, чтобы смягчить свою участь, что вы все это делали по собственной воле. Вас предадут. Как предают российские генералы своих солдат и офицеров, бросая их полуодетыми и голодными на произвол судьбы.
А вместе с уголовными делами и суровыми приговорами вам будут адресованы ещё и иски тысяч родственников тех, кто погиб в Украине от российских снарядов и бомб. И ваших ипотечных квартир точно не хватит, чтобы по ним рассчитаться. Не превращайте же свою жизнь, жизнь своих родителей и детей, жизнь всех россиян в ад! Сойдите с этой безумной карусели лицемерия, подлости и обмана. Оставьте главного преступника одного – под страхом неминуемого возмездия.
Прямо сейчас. Завтра может быть поздно!
Андрей Бастунец, Председатель Белорусской ассоциации журналистов
Хелле Тийкмаа, Президент Союза журналистов Эстонии
Д-р Вольфганг Рессманн, Председатель Национального совета каналов общественного доступа (bvbm), Германия, Организатор Медиадиалог, Людвигсхафен, Германия
Имантс Лиепиньш, Член правления Союза журналистов Латвии
Илья Козиньш, Председатель правления Латвийской ассоциации журналистов
Дайнюс Радзявичюс, Председатель Союза журналистов Литвы
Кшиштоф Сковроньский, Председатель Польской ассоциации журналистов
***
Open letter from European journalists, media associations to Russian journalists, who are engaged in war propaganda
You, the employees of the Russian media, are clearly and directly responsible for one more war started by the Putin’s regime. For many years you ignored an important postulate of journalism – verification of information. You broadcast lies from Kremlin and escalate its degree by arranging long-running pseudo-discussions, while not allowing any dissent in essence. You lied to Russians about the Russian invasion of Georgia in 2008; the illegal and illegitimate “referendum” in Crimea in 2014 was presented by you, according to Kremlin guides as a “triumph of the people’s will”; and now the audience hears from you about the Nazis, who exist only in the manic mind of one perishable, cowardly little man who has locked himself in a deep bunker even from his accomplices. The nonsense and verbiage of not always literally sober and adequate pro-government speakers was presented by you as the ultimate truth. Now the blood of children and elders of Ukraine, the crippled fate of besotted Russian soldiers is on your conscience.
It’s true, Putin’s regime is cruel. Yes, not everyone will have guts to speak the truth in front of microphones and television cameras. But there is always the opportunity to refuse – not even to quit the job but just not to give out lies publicly. Do not pick up pieces of paper with „news” forged by Kremlin – at which the sane people of the whole planet loudly laugh. When solidarity wins, the regime will not be capable of finding rats for this dirty and murderous job.
Moment of truth is today. Putin’s clique, which shredded the Constitution numerous times for the sake of retaining power, destroyed the country’s economy. You now are the direct accomplices and supporters of this criminal regime. Please do not waste your time on futile talk shows and lengthy stories a la „how can we avoid sanctions.” Speak truly – tell the reasons why these sanctions are introduced. Should you lack courage – again, step aside: take sick leave, go on vacation, take unpaid leave. In a couple of weeks, people who are left without information dope, alone with empty shelves, will draw the proper conclusions themselves. Once again – today there is still a window to get out of this trap into which you have wittingly or unwittingly, fell.
Perhaps you may lose your job, perhaps you may have a mortgage, but consider – if the country changes – your profession will survive, but if not – what do you need mortgage apartment for if you cannot then buy neither wallpaper, nor tile, nor a faucet to the kitchen? And you run the risk of becoming for many years representatives of the last generation of Russians who freely travelled abroad or acquired a good car.
To stop working for Putin’s propaganda now means avoiding criminal prosecution. Current Russian laws, although adopted by the Putin’s regime, make it quite possible to condemn anyone who contributed to the spread of lies from the Kremlin for promoting an aggressive war. In addition, the investigation of crimes of the Russian military in Ukraine has been already commenced by the International Criminal Court in Hague. Captured Russian soldiers are already testifying that they were deceived by their commanders, as well as by Russian television and radio – and this will be enough reason to initiate criminal cases against anyone who will be flagged on the air and in the press with false reports from warmongers.
The monitoring starts at 00:00 on the day following this manifest is published. And the names of those who continue to flood Russia with streams of fakes will be replicated in the world’s leading media.
Margarita Simonyan, for example, will soon be put on the international wanted list. She is the first, but not the last. Humanity will fully repay those who have forgotten the lessons of WWII. Main one is the compliance with unleashing the war and killing civilians – the worst crime. And a terrible sin – if words about faith are still able to touch your souls.
Let us remind you of the fate of Hans Fritsche – the head of the Imperial Radio of the Third Reich. He was sentenced to 9 years in prison – just for participating in the Nazi propaganda machine. And he died in solitary confinement.
Think about it, if your mind hasn’t left you yet – your superiors, when giving orders to publish lies, do not do it in written form. And when the time of reckoning comes, they will declare, in order to mitigate their fate, that you did all this of your own free will. You will be betrayed. The way Russian generals betray their soldiers and officers, leaving them half-naked and hungry to the mercy of fate. And along with criminal cases and harsh sentences, you will also be addressed to the claims of thousands of relatives of those who died in Ukraine from Russian shells and bombs. And your mortgage apartments are definitely not enough to pay them off. Do not turn your life, the life of your parents and children, the life of all Russians into Hell! Get off this crazy carousel of hypocrisy, meanness and deceit. Leave the single criminal alone – in fear of imminent retribution.
Right now.
Tomorrow may be too late!
Andrei Bastunets Chairman of the Belarusian Association of Journalists
Helle Tiikmaa President of Estonian Association of Journalists
Dr. Wolfgang Ressmann, Chairman of National board of public access channels (bvbm), Germany, Organizer Mediadialogue, Ludwigshafen, Germany
Imants Liepiņš, Member of the board of the Latvian Union of Journalists
Ilja Kozins, Chair of the board of the Latvian Association of Journalists
Dainius Radzevičius, Chairman of Lithuanian Journalists Union
Krzysztof Skowroński, Chairman of Polish Association of Journalists
– Dzieci przyjechały w środku nocy dwoma autokarami. W sumie w 70-osobowej grupie mamy 62 dzieci (29 chłopców i 33 dziewczynki) i ośmioro opiekunów. Dzieci są w wieku między 7 a 17 rokiem życia, ale największą grupę stanowią dzieci najmłodsze, z przedziału 7-11 lat.
Do SDP natychmiast zgłosili się lokalni społecznicy, którzy włączyli się w pomoc małym uchodźcom. Wśród nich są artyści i lekarze.
– Organizujemy spotkania z psychologiem, zarówno dla dzieci jak i dla dorosłych uchodźców – tłumaczy dyrektor Popławski. – Okazało się, że jedną z osób, które znalazły schronienie w naszym Domu jest pani psycholog. Od razu zajęła się pracą z mieszkańcami. Sama doświadczywszy wojny doskonale wie jaka pomoc jest potrzebna. Jednak dzieci o wojnie nie chcą rozmawiać, a my ich do tego nie zachęcamy. Robimy wszystko, żeby teraz dostawały czego sobie zapragną i nie myślały o tym, co się wydarzyło. Wspiera nas w tym Ambasada USA w Polsce, która objęła małych uchodźców swoją pomocą.
– Zadeklarowaliśmy miejsce dla 110 osób – mówi Jolanta Hajdasz, wiceprezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i dyrektor Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP. – a już przyjęliśmy 135 i wiemy o co najmniej sześciu, które mają do Kazimierza przyjechać. Wśród nich są dziennikarze i ich rodziny, bo jako stowarzyszenie chcieliśmy wesprzeć przede wszystkim ich. Jak widać nie domawiamy jednak tej pomocy nikomu.
– Międzynarodowa Federacja Dziennikarzy zwróciła się do nas z prośbą o wsparcie w utworzeniu centrum logistycznego i biura w Polsce – mówi Jolanta Hajdasz. – Włączamy się w te działania, wyznaczyliśmy osoby, które są w stałym kontakcie z IFJ i pomagają im w tym przedsięwzięciu. Równocześnie koordynujemy działania wspierające naszych kolegów z Ukrainy, którzy nie mogą w warunkach wojennych prowadzić swojej dotychczasowej aktywności dziennikarskiej.
